بزرگ‌ترین کارآزمایی بالینی تاکنون درباره دو روش اصلی بیهوشی در سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS) نشان می‌دهد که انتخاب روش بیهوشی عمومی برای جراحی‌های بزرگ همچنان می‌تواند بر اساس ترجیح بیمار و پزشک انجام شود. این پژوهش با عنوان کارآزمایی ویتال (VITAL)، به سرپرستی دانشگاه وارویک و بنیاد خدمات سلامت ملی بیمارستان سلطنتی مارسدن،

بزرگ‌ترین کارآزمایی بالینی تاکنون درباره دو روش اصلی بیهوشی در سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS) نشان می‌دهد که انتخاب روش بیهوشی عمومی برای جراحی‌های بزرگ همچنان می‌تواند بر اساس ترجیح بیمار و پزشک انجام شود.

این پژوهش با عنوان کارآزمایی ویتال (VITAL)، به سرپرستی دانشگاه وارویک و بنیاد خدمات سلامت ملی بیمارستان سلطنتی مارسدن، با مشارکت ۲۵۰۷ بیمار در ۴۹ بیمارستان بریتانیا انجام شد. محققان بیهوشی وریدی کامل (TIVA) را که در آن داروی پروپوفول به‌صورت مداوم تزریق می‌شود، با روش سنتی بیهوشی استنشاقی مقایسه کردند. در روش دوم، گازهای بیهوشی فرار مانند سووفلوران یا ایزوفلوران از طریق ماسک وارد بدن بیمار می‌شوند. نتایج این تحقیق در نشریه پزشکی جاما (JAMA) منتشر شده است.

هر دو روش به‌طور معمول برای بیهوش نگه داشتن بیماران در جریان بیش از ۱.۵ میلیون عمل جراحی بزرگ غیرقلبی که سالانه در بریتانیا انجام می‌شوند، کاربرد دارند. برخی متخصصان بیهوشی معتقدند روش وریدی می‌تواند بهبودی راحت‌تری با تهوع و درد کمتر به همراه داشته باشد. در مقابل، گروهی دیگر به خطرات نادری مانند بازگشت موقت هوشیاری بیمار در حین جراحی اشاره می‌کنند. تا پیش از این، هیچ کارآزمایی گسترده‌ای در بریتانیا برتری احتمالی یکی از این دو روش را برای بیماران یا نظام سلامت مشخص نکرده بود.

نتایج مقایسه دو روش بیهوشی

در این مطالعه، بیماران ۵۰ ساله و بالاتر که قرار بود تحت جراحی بزرگ و برنامه‌ریزی‌شده قرار بگیرند، به‌صورت تصادفی در دو گروه دریافت‌کننده بیهوشی وریدی یا بیهوشی استنشاقی تقسیم شدند. نتایج نشان داد که از نظر تعداد روزهایی که بیماران تا ۳۰ روز پس از عمل زنده بودند و خارج از بیمارستان سپری کردند، تفاوت معناداری میان دو گروه وجود نداشت. این شاخص، معیار اصلی پژوهش برای ارزیابی روند بهبودی بیماران بود.

بزرگ‌ترین کارآزمایی بریتانیا نشان داد دو روش اصلی بیهوشی عمومی تفاوت مهمی در بهبودی پس از جراحی ندارند | دیجینوی

میزان عوارض جدی، هذیان و مرگ‌ومیر نیز در بازه‌های زمانی ۳۰ روز، ۹۰ روز و شش ماه پس از جراحی، در هر دو گروه تقریباً یکسان گزارش شد. بااین‌حال، بیمارانی که بیهوشی وریدی دریافت کرده بودند، در روز بعد از عمل تشنگی، گرفتگی صدا، تهوع و استفراغ کمتری را تجربه کردند. این یافته‌ها از احتمال بهبود نسبی آسایش بیماران در مراحل اولیه پس از جراحی با استفاده از روش وریدی حکایت دارند.

ارزیابی اقتصادی جداگانه‌ای که نتایج آن در نشریه بیهوشی (Anaesthesia) منتشر شد، نشان داد که هزینه استفاده از هر دو روش برای سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا تقریباً یکسان است. همچنین، کیفیت زندگی بیماران طی دوره شش‌ماهه پس از عمل، در دو گروه تفاوت قابل‌توجهی نداشت.

اهمیت یافته‌ها برای انتخاب روش بیهوشی

مجموع نتایج این دو مطالعه نشان می‌دهد که بیهوشی وریدی کامل و بیهوشی استنشاقی، از نظر اثربخشی بالینی و هزینه‌های اقتصادی، برای بزرگسالانی که تحت جراحی‌های بزرگ غیرقلبی قرار می‌گیرند، عملکردی تقریباً معادل دارند.

تیم پژوهشی معتقد است این یافته‌ها از ادامه روند فعلی انتخاب روش بیهوشی بر اساس شرایط هر بیمار حمایت می‌کنند. بر این اساس، پزشکان می‌توانند با توجه به ترجیح بیمار، تخصص و تجربه بالینی خود و امکانات موجود در مرکز درمانی، مناسب‌ترین روش را انتخاب کنند؛ بدون آنکه لازم باشد یک روش مشخص در تمام مراکز سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا اجباری شود.

جویس یئونگ، استاد واحد کارآزمایی‌های بالینی دانشگاه وارویک و پژوهشگر اصلی کارآزمایی ویتال، گفت:

متخصصان بیهوشی سال‌ها درباره اینکه کدام روش می‌تواند بهترین شروع را برای روند بهبودی بیماران فراهم کند، بحث کرده‌اند. نتایج پژوهش ما نشان می‌دهد که برای بیشتر افرادی که تحت جراحی‌های بزرگ قرار می‌گیرند، هر دو روش گزینه‌هایی به یک اندازه قابل‌قبول هستند. این موضوع برای بیماران اطمینان‌بخش است و به پزشکان اجازه می‌دهد همچنان بر اساس شرایط فردی که پیش روی آن‌ها قرار دارد تصمیم بگیرند، نه بر مبنای فشار برای استفاده از روشی جدیدتر یا روشی برتر معرفی می‌شود.

پژوهشگران در عین حال به چند محدودیت در مطالعه اشاره کرده‌اند. نخست اینکه پژوهش به‌صورت دوسوکور انجام نشد و آگاهی از روش بیهوشی دریافتی می‌توانست بر گزارش بیماران درباره علائمی مانند درد و تهوع تأثیر بگذارد. دوم اینکه تمام شرکت‌کنندگان در مراکز وابسته به سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا درمان شدند؛ بنابراین، ممکن است نتایج به‌طور مستقیم در سایر نظام‌های سلامت قابل تعمیم نباشند. همچنین، این مطالعه پیامدهای بلندمدت سرطان یا تأثیرات زیست‌محیطی دو روش بیهوشی را بررسی نکرد؛ موضوعی که اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است، زیرا گازهای بیهوشی فرار از گازهای گلخانه‌ای قدرتمند به شمار می‌روند.