حوزه/ مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر با تبیین ابعاد قیام حضرت زینب کبری(س)، صبر و استقامت، خردمندی و روایتگری حقیقت را از ارکان اصلی این نهضت دانست و بر ضرورت ایفای نقش طلاب و اساتید در تبیین معارف اهل‌بیت(ع) و مقابله با جنگ روایت‌ها تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از بوشهر، حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی، مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر، در جمع طلاب و اساتید مدارس علمیه شهرستان بوشهر به مناسبت میلاد حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها)، ضمن تبریک این مناسبت، به تبیین جایگاه والای آن حضرت در تاریخ اسلام، ابعاد قیام ایشان پس از واقعه عاشورا و رسالت طلاب و اساتید در ترویج معارف اهل‌بیت(ع) پرداخت.
وی سخنان خود را با قرائت آیاتی از قرآن کریم و ذکر صلوات آغاز کرد و با درود بر پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت طاهرین و معصومین(ع)، اظهار کرد: درود و سلام خود را پیش از هر چیز به ساحت مقدس امام زمان(عج) تقدیم می‌کنیم و بهره‌مندی همه انبیای الهی، علمای صالح سلف، شهدا، امام راحل عزیز و قافله‌سالار شهدا، امام و قائد عظیم‌الشأن و شهیدمان، آن شخصیت بی‌نظیر و کم‌نظیر عالم پس از ائمه معصومین(ع)، اقیانوس فضیلت و معرفت و همچنین عزت و سربلندی ولی امر مسلمین، حضرت آیت‌الله‌العظمی امام سید مجتبی خامنه‌ای را از خداوند متعال مسئلت داریم.
وی در ادامه به تبیین عظمت قیام حضرت زینب کبری(س) پرداخت و گفت: اگر بخواهیم در یک کفه ترازو نهضت حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) را قرار دهیم تا برای ما روشن شود که این قیام در عالم چقدر ارزش دارد، باید ببینیم در کفه دیگر چه چیزی می‌توان قرار داد که با آن برابر و هم‌وزن باشد. البته این تشبیه برای فهم بهتر موضوع است وگرنه ما کجا و آن قله بلند فضائل و معنویات حضرت زینب کبری(س) کجا؟
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی با اشاره به سخنان امام شهیدانقلاب اسلامی، اظهار کرد: امام شهیدمان می‌فرمودند اگر بخواهیم در این عالم چیزی را معادل قیام حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) قرار دهیم، آن چیز قیام خود حضرت سیدالشهدا(ع)، یعنی قیام وجود مقدس امام حسین(ع)، است.
وی در تبیین این موضوع افزود: اگر بخواهیم قیام سیدالشهدا(ع) را بسنجیم، باید به زیارت وارث توجه کنیم؛ آنجا که می‌گوییم: «السلام علیک یا وارث آدم صفوة الله، السلام علیک یا وارث نوح نبی الله» و سپس از وراثت حضرت ابراهیم، حضرت موسی، حضرت عیسی و حضرت محمد مصطفی(ص) سخن می‌گوییم. این یعنی همه آنچه انبیای الهی و وجود نازنین پیامبر اکرم(ص) برای اقامه حق انجام دادند، در وجود مقدس سیدالشهدا(ع) تجلی یافته است.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر ادامه داد: قیام سیدالشهدا(ع) خلاصه همه قیام‌هایی است که در عالم برای اقامه حق و پیروزی جبهه حق بر باطل اتفاق افتاده است. وقتی امام حسین(ع) را وارث همه انبیا می‌دانیم، یعنی نتیجه، عصاره و خلاصه همه حرکت‌ها و تلاش‌هایی که برای اقامه حق صورت گرفته، در وجود مقدس سیدالشهدا(ع) جمع شده است.
وی با طرح این پرسش که چه چیزی می‌تواند هم‌سنگ قیام امام حسین(ع) قرار گیرد، گفت: اگر تمام زحمات انبیا در نهضت سیدالشهدا(ع) خلاصه می‌شود، نهضت سیدالشهدا(ع) نیز در جهاد حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) خلاصه می‌شود. این حقیقت با پرچمداری بانویی باعظمت تحقق یافت که در مکتب پیامبر عظیم‌الشأن اسلام(ص)، حضرت زهرا(س)، امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و دیگر معصومین(ع) تربیت شده بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی با اشاره به جایگاه علمی و معنوی حضرت زینب کبری(س)، از ایشان به‌عنوان «عقیله بنی‌هاشم» و «عالمه غیرمعلمه» یاد کرد و افزود: شخصیتی در این تراز تربیت می‌شود که می‌تواند عصاره همه قیام‌هایی باشد که در این عالم برای اقامه حق اتفاق افتاده است.
وی در ادامه، به نقش زنان در رویدادهای بزرگ تاریخ اشاره کرد و گفت: هنگامی که داستان‌های تاریخ‌ساز جهان را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در بسیاری از این رخدادها، یک زن و یک مرد در کنار یکدیگر نقش‌آفرینی کرده‌اند. برای نمونه، در هجرت تاریخ‌ساز حضرت ابراهیم(ع)، حضرت هاجر در کنار ایشان قرار دارد و زمینه شکل‌گیری جریان توحید، کعبه، مکه و استمرار شریعت الهی فراهم می‌شود. همچنین در تاریخ اسلام، حضرت مریم(س) و حضرت زکریا(ع)، پیامبر عظیم‌الشأن اسلام(ص) و حضرت خدیجه(س)، و وجود مقدس امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) از نمونه‌های این همراهی و نقش‌آفرینی هستند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر تصریح کرد: در واقعه عاشورا نیز حضرت سیدالشهدا(ع) و خواهر بزرگوارشان، حضرت زینب کبری(س)، در کنار یکدیگر قرار دارند؛ بانویی که با عظمت و معرفت خود، رستاخیزی بزرگ را مدیریت و از آن دفاع کرد.
صبر و استقامت؛ نخستین رکن قیام حضرت زینب(س)
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی با بیان اینکه قیام حضرت زینب کبری(س) از دو رکن اساسی برخوردار بود، اظهار کرد: نخستین رکن این قیام، اقیانوسی از صبر و استقامت، دریایی بی‌کران از تحمل، تاب‌آوری و پایداری بود. حضرت زینب(س) مسئولیت کاروانی داغ‌دیده را بر عهده داشت؛ کاروانی که باید آن را به سلامت به مقصد می‌رساند و جان امام معصوم حاضر در آن را حفظ می‌کرد.
وی ادامه داد: رسالت حضرت زینب کبری(س) این بود که در این مسیر جان‌فرسا، حافظ جان امام معصوم و همراهان کاروان باشد و در شرایطی که خود و همراهانش اسیر دشمن بودند، این مسئولیت بزرگ را به سرانجام برساند. دشمنی که خود را سرمست از پیروزی ظاهری می‌دانست، آنان را از شهرها و بیابان‌ها عبور داد تا به شام برساند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان با اشاره به تفاوت شرایط حضرت زینب(س) با شهدای کربلا گفت: شهدای کربلا با وجود اندک بودن شمارشان، در قالب یک لشکر و با نظم و سامان مشخص در میدان حاضر شدند و تجهیزات نظامی داشتند؛ اما حضرت زینب کبری(س) در موقعیتی کاملاً متفاوت قرار داشت. ایشان بانویی بود که مسئولیت یک کاروان داغ‌دیده را بر عهده گرفته بود و باید از آن مراقبت می‌کرد، درحالی‌که امام معصوم نیز در میان کاروان حضور داشت و حفظ جان ایشان از مهم‌ترین مسئولیت‌های حضرت زینب(س) بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی افزود: تصور کنید تحمل این مصیبت‌ها، شهادت شخصیت‌هایی بی‌نظیر و از دست دادن عزیزانی که بنا بر فرمایش امام رضا(ع)، هجده نفر از اهل‌بیت(ع) به شهادت رسیدند و مانند آنان در عالم نظیری وجود نداشت، چه اندازه دشوار است. افزون بر این مصائب، باید مسیر جان‌فرسای اسارت نیز طی می‌شد؛ مسیری که بدون صبر، استقامت و تاب‌آوری امکان مدیریت آن وجود نداشت.
وی تأکید کرد: اگر حضرت زینب کبری(س) از چنین اقیانوس عظیمی از صبر برخوردار نبود، تدبیر و مدیریت این جریان نیز امکان‌پذیر نمی‌شد. صبر ایشان به اندازه‌ای عظیم بود که در برابر شکوه تاب‌آوری و استقامت آن حضرت، ملائکه‌الله سر تعظیم فرود می‌آورند؛ چراکه خداوند متعال چه قلب، روح بلند و قدرت تحملی به این بانوی بزرگوار عطا کرده بود که همچون اقیانوسی بزرگ، مصائب را تحمل می‌کرد و همین تحمل، زمینه مدیریت این جریان عظیم را فراهم می‌ساخت.
تدبیر و خردمندی؛ دومین رکن نهضت زینبی
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر، دومین رکن قیام حضرت زینب کبری(س) را تدبیر، خردمندی و عقل‌ورزی دانست و گفت: حضرت زینب(س) در کنار آن صبر و تاب‌آوری بی‌نظیر، قله تدبیر و خردمندی بود. بانویی که باید جریانی عظیم را مدیریت می‌کرد؛ جریانی که دشمن درصدد بود نامی از سیدالشهدا(ع) در تاریخ باقی نگذارد.
وی با تبیین اهداف دشمن در واقعه عاشورا اظهار کرد: دشمن می‌خواست نه‌تنها جسم مطهر سیدالشهدا(ع)، بلکه شخصیت و جایگاه ایشان را نیز نابود کند. جسارت به پیکرهای مطهر شهدا و امام حسین(ع) و اقداماتی که برای تحقیر آنان انجام دادند، با این هدف صورت می‌گرفت که جایگاه اهل‌بیت(ع) در نگاه مردم شکسته شود و آن احترام و منزلتی که این خاندان در میان مردم داشتند، از بین برود.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی ادامه داد: در چنین شرایطی، خردمندی، تدبیر و عقل لازم بود تا حقیقت واقعه عاشورا حفظ شود و نقشه دشمن برای محو نام و جایگاه سیدالشهدا(ع) به نتیجه نرسد. حضرت زینب کبری(س) با مدیریت و تدبیر خود، این رسالت عظیم را بر عهده گرفت و اجازه نداد دشمن به هدف نهایی خود دست یابد.
وی با اشاره به تفاوت خطبه‌های حضرت زینب(س) در کوفه و شام بیان کرد: اگر به خطبه‌های حضرت زینب کبری(س) توجه کنیم، می‌بینیم که ایشان در کوفه به گونه‌ای سخن می‌گوید و در شام به گونه‌ای دیگر. در کوفه، مردم را به دلیل رفتارشان مورد سرزنش قرار می‌دهد؛ زیرا آنان می‌دانستند چه کرده‌اند و جایگاه اهل‌بیت(ع) را می‌شناختند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر با اشاره به مضمون سخنان حضرت زینب(س) در کوفه افزود: حضرت در خطاب به مردم کوفه، آنان را به سبب خدعه، نیرنگ و پیمان‌شکنی سرزنش می‌کند و رفتارشان را به زنی تشبیه می‌کند که رشته‌های بافته‌شده خود را پنبه می‌کند و حاصل تلاش خویش را از بین می‌برد؛ همان مضمونی که در قرآن کریم نیز به آن اشاره شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی در ادامه به حضور حضرت زینب(س) در مجلس عبیدالله بن زیاد اشاره کرد و گفت: ابن زیاد تلاش می‌کرد با سخنان خود بر مصائب اهل‌بیت(ع) نمک بپاشد و چنین وانمود کند که خداوند با آنان چنین کرده است؛ اما حضرت زینب کبری(س) با پاسخی تاریخی، اوج معرفت و ایمان خود را نشان داد و فرمود: «ما رأیتُ إلا جمیلاً»؛ یعنی جز زیبایی چیزی ندیدم.
وی اظهار کرد: این جمله نشان‌دهنده اوج معرفت حضرت زینب(س) است؛ معرفتی که در آن، همه حوادث در پیشگاه خداوند متعال معنا پیدا می‌کند و آن حضرت در دل بزرگ‌ترین مصائب نیز جز زیبایی و حکمت الهی نمی‌بیند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر در ادامه به خطبه تاریخی حضرت زینب(س) در مجلس یزید اشاره کرد و گفت: در آن مجلس، فرماندهان، نیروهای نظامی و حاضران در حکومت حضور داشتند؛ شمشیرها آخته و نیزه‌ها برافراشته بود و یزید نیز به سر مقدس سیدالشهدا(ع) جسارت می‌کرد. در چنین شرایطی، حضرت زینب کبری(س) با شجاعتی مثال‌زدنی در برابر او ایستاد و فرمود: «یا ابن الطلقاء».
وی با توضیح معنای این تعبیر افزود: «طلقاء» به کسانی گفته می‌شد که پیامبر اکرم(ص) در جریان فتح مکه آنان را آزاد کرد و از مجازاتشان گذشت. هنگامی که پیامبر(ص) مکه را فتح کردند، درباره ابوسفیان و همراهانش فرمودند: «أنتم الطلقاء»؛ یعنی شما آزادشدگان هستید و از شما گذشتم.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی ادامه داد: حضرت زینب کبری(س) در برابر یزید ایستاد و با یادآوری این سابقه تاریخی، او را به جایگاه واقعی خاندانش متوجه کرد؛ گویی می‌فرمود: تو فرزند همان کسانی هستی که جد من آنان را آزاد کرد. این سخن در شرایطی بیان شد که هر لحظه امکان داشت یزید فرمانی علیه آن حضرت صادر کند؛ اما حضرت زینب(س) با شجاعت و استواری در برابر او ایستاد.
وی با اشاره به ادامه سخنان حضرت زینب(س) اظهار کرد: آن حضرت خطاب به یزید فرمود: «کِدْ کَیْدَکَ، وَاسْعَ سَعْیَکَ»؛ یعنی هر حیله و نیرنگی داری به کار بگیر و هر کاری می‌توانی انجام بده؛ اما به خدا سوگند، نخواهی توانست نام و یاد ما را از ذهن‌ها و خاطره‌ها پاک کنی.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر تأکید کرد: این سخنان، جلوه‌ای از خردمندی و تدبیر حضرت زینب کبری(س) است؛ بانویی که توانست بزرگ‌ترین تهدید علیه اسلام را به فرصتی تاریخی و بی‌نظیر تبدیل کند.
روایتگری حقیقت؛ ابزار حضرت زینب(س) در مقابله با دشمن
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی در ادامه سخنان خود، با جمع‌بندی ارکان قیام حضرت زینب کبری(س) گفت: برای شناخت ماهیت قیام آن حضرت باید توجه داشته باشیم که قیام ایشان هم‌سنگ قیام سیدالشهدا(ع) است. این قیام بر دو رکن اساسی استوار بود؛ نخست، اقیانوسی از صبر، تحمل، شکیبایی، تاب‌آوری و پایداری و دوم، قله‌ای از خردمندی، تدبیر و مدیریت که نتیجه آن تبدیل تهدیدی بزرگ علیه اسلام به فرصتی بی‌نظیر بود.
وی سپس به ابزار اصلی حضرت زینب(س) در این مسیر اشاره کرد و افزود: ابزار حضرت زینب کبری(س)، روایتگری بود؛ روایت درست و روایت صحیحی که دشمن می‌خواست آن را پنهان کند. آن حضرت با شجاعت به میدان آمد و روایت حق و حقیقت را بیان کرد.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر با تأکید بر اهمیت جنگ روایت‌ها در روزگار کنونی اظهار کرد: امروز نیز بخشی از جنگ‌هایی که با آن مواجه هستیم، جنگ روایت‌هاست. دشمن تلاش می‌کند چنین القا کند که کشور ضعیف و ناتوان است، ایران شکست خواهد خورد یا سبک زندگی مورد پسند مردم نیست. همچنین با طرح روایت‌هایی می‌کوشد اسلام را به‌عنوان دینی معرفی کند که به زن ظلم می‌کند.
وی خطاب به طلاب و اساتید حوزه‌های علمیه گفت: جنگ روایت‌ها یعنی بتوانیم در میدان روایتگری حضور داشته باشیم، تهاجم روایی دشمن را پاسخ دهیم و حرف خود را به گوش جهانیان برسانیم. ما، طلبه‌ها و اساتید، باید بتوانیم معارف و حقیقت اسلام را به گوش عالم برسانیم و اجازه ندهیم روایت‌های نادرست، جای حقیقت را بگیرند.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی با اشاره به جایگاه اسلام در احیای حقوق زنان بیان کرد: نخستین کسی که برای حقوق زن قیام کرد، اسلام بود. اسلام به زن کرامت بخشید و او را از ذلت و خواری نجات داد. در دوران جاهلیت، زن با پدیده زنده‌به‌گور کردن دختران مواجه بود؛ اما اسلام با این نگاه جاهلی مقابله کرد و کرامت انسانی زن را به رسمیت شناخت.
وی با اشاره به آیه شریفه «إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ» و تقابل آن با فرهنگ جاهلی افزود: باید به این تحول عظیم توجه کنیم که چگونه اسلام، زن را از جایگاه تحقیرشده و شرایطی که دختران زنده‌به‌گور می‌شدند، به جایگاهی رساند که خداوند متعال از خیر کثیر و کوثر سخن گفت. این همان حقیقتی است که باید برای جامعه و جهان تبیین شود.
تشرف به معارف اهل‌بیت(ع) با فراگیری علوم و روایتگری حقیقت
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر در بخش دیگری از سخنان خود، خطاب به طلاب و اساتید گفت: خواهران و دختران عزیز ما که به علوم اهل‌بیت(ع) مشرف شده‌اند، باید بدانند تشرف تنها به معنای حضور در حرم اهل‌بیت(ع) نیست؛ بلکه هنگامی که روایتی از روایات اهل‌بیت(ع) را می‌خوانید و با معارف آنان آشنا می‌شوید، در حقیقت به این ساحت نورانی تشرف پیدا می‌کنید.
وی با اشاره به جایگاه روایات اهل‌بیت(ع) در منابع دینی افزود: در تفسیر نور و در روایات ما، از نوری سخن گفته شده است که همراه پیامبر اکرم(ص) نازل شده و در منابعی مانند کتاب شریف کافی نیز مباحث مربوط به این معارف مطرح شده است. در برخی روایات، مقصود از این نور، اهل‌بیت(ع) دانسته شده است؛ همان نوری که خداوند متعال دل‌های مؤمنان را به وسیله آن روشن می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی ادامه داد: خداوند متعال قلوب مؤمنان را به نور اهل‌بیت(ع) منور کرده است. هنگامی که ما با اعتقاد و معرفت، نام اهل‌بیت(ع) را بر زبان جاری می‌کنیم و معارف آنان را می‌آموزیم، از این نور بهره‌مند می‌شویم و در مسیر هدایت قرار می‌گیریم.
وی با اشاره به روایتی از پیامبر اعظم(ص) درباره تأثیر وسوسه‌های شیطان بر انسان اظهار کرد: در روایتی از وجود مقدس پیامبر اکرم(ص) آمده است که اگر شیطان مانند پرنده‌ای که پیرامون طعمه می‌چرخد، اطراف دل‌های مردم نمی‌چرخید، انسان‌ها ملکوت آسمان‌ها را می‌دیدند و به حقایق عالم دست می‌یافتند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر با تبیین این روایت گفت: شیطان با وسوسه‌های خود تلاش می‌کند انسان را از دیدن حقیقت بازدارد و اجازه ندهد انسان به آنچه باید در مسیر معرفت و معنویت برسد، دست پیدا کند. در مقابل، نور اهل‌بیت(ع) انسان را از ظلمت و وسوسه‌های شیطانی دور می‌کند و مسیر حرکت به سوی خداوند متعال را روشن می‌سازد.
وی تقوا را نخستین گام در مسیر سلوک معنوی دانست و افزود: در مسیر سیر و سلوک و حرکت به سوی خداوند متعال، نخستین گام، رعایت تقوا و احترام به فرمان الهی است؛ یعنی انجام واجبات و ترک محرمات. ارادت به اهل‌بیت(ع) نیز سکوی پرتابی برای انسان خواهد بود تا بتواند در مسیر معنویت حرکت کند و به مراتب بالاتر دست یابد.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیلی با اشاره به جایگاه سیدالشهدا(ع) و اهل‌بیت(ع) در مسیر هدایت، بر ضرورت نظم، پشتکار، فراگیری دقیق علوم و تهذیب نفس تأکید کرد و گفت: در این مسیر باید با نظم و پشتکار به فراگیری علوم پرداخت، به‌صورت دقیق دروس را آموخت و هم‌زمان از تهذیب نفس غافل نشد. این‌ها از مسائل اساسی و ضروری برای طلاب علوم دینی است.
تأکید بر استمرار مسیر علمی و معنوی طلاب جدیدالورود
مدیر حوزه علمیه خواهران استان بوشهر در پایان، بار دیگر میلاد حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) را به اساتید، طلاب و همکاران حاضر تبریک گفت و از تلاش همه دست‌اندرکاران برگزاری این نشست قدردانی کرد.
وی ضمن خیرمقدم مجدد به طلاب جدیدالورود، از خانواده‌های آنان نیز تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله دست شما همواره در دست حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) باشد و با بهره‌گیری از صبر، استقامت، تدبیر، خردمندی و معرفت آن بانوی بزرگوار، مسیر علم‌آموزی، تهذیب نفس و خدمت به مکتب اهل‌بیت(ع) را با موفقیت طی کنید.