حوزه/ استاد حوزه علمیه با تأکید بر نقش اراده و اختیار در سرنوشت انسان گفت: خداوند با اعطای عقل، فطرت توحیدی و قدرت انتخاب، انسان را صاحب کرامت قرار داده است و هر فرد با نیت و انتخاب‌های خود می‌تواند مسیر سعادت یا شقاوت را رقم بزند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی، استاد حوزه علمیه، روز شنبه در جلسه درس اخلاق مدرسه علمیه امام خمینی(ره)، با اشاره به جایگاه انسان در نظام آفرینش و تفاوت او با دیگر موجودات گفت: خداوند به انسان قدرت انتخاب و اراده عطا کرده است تا با تصمیم‌های آگاهانه خود مسیر قرب الهی یا دوری از خداوند را برگزیند؛ ازاین‌رو هر رفتار اختیاری انسان در پیشگاه الهی مسئولیت‌آور است.
حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی با اشاره به آیه‌ای از قرآن کریم درباره تکریم فرزندان آدم اظهار کرد: خداوند زمین را برای انسان مسجد و محل سجده قرار داده است؛ نعمتی که کمتر درباره عظمت آن اندیشیده‌ایم. انسان می‌تواند در هر نقطه از زمین در برابر پروردگار خضوع کند و از امکانات زمین و دریا برای زندگی و بهره‌مندی از مواهب الهی استفاده کند.
وی با اشاره به داستان حضرت موسی(ع) و حضرت خضر(ع) افزود: همراهی حضرت موسی با خضر برای فراگیری علم، نمونه‌ای از تعلیم ویژه و نورانی است. این تعلیم صرفاً انتقال مفاهیم و اطلاعات ذهنی نیست، بلکه نوعی تربیت باطنی است که در پرتو همراهی و تبعیت، موجب تحول در وجود انسان می‌شود.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه علم حقیقی باید به ارتقای معنوی انسان منجر شود، تصریح کرد: انسان با مطالعه کتاب‌های علمی و اخلاقی به اطلاعات دست پیدا می‌کند، اما برخی مراتب معرفت و نورانیت تنها در سایه بندگی، تبعیت از اولیای الهی و عنایت خداوند حاصل می‌شود. هر قدم انسان در مسیر عبادت و علم باید زمینه دریافت نور و رسیدن به مرتبه‌ای بالاتر را فراهم کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی با اشاره به جایگاه حضرت خضر(ع) در معارف مهدوی گفت: حضرت خضر از پیامبرانی است که در دوران ظهور امام زمان(عج) در رکاب ایشان قرار خواهد گرفت و در اصلاح امور بشر و مقابله با شرک نقش خواهد داشت. وی همچنین با اشاره به روایتی درباره اشتیاق حضرت خضر به دیدار امام زمان(عج)، بر جایگاه این پیامبر در منظومه مهدویت تأکید کرد.
وی در ادامه با اشاره به آیه «وَحَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ» درباره کرامت انسان بیان کرد: خداوند به فرزندان آدم میدان گسترده‌ای برای زندگی و حرکت در زمین و دریا بخشیده و آنان را بر بسیاری از مخلوقات برتری داده است. این کرامت به دلیل برخورداری انسان از عقل، فطرت توحیدی و قدرت انتخاب است.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر نقش اراده در هویت انسانی گفت: بسیاری از فعالیت‌های بدن، مانند کار قلب، کبد و معده، بدون اراده مستقیم انسان انجام می‌شود؛ اما آنچه مسیر سعادت یا سقوط او را تعیین می‌کند، تصمیم‌ها و انتخاب‌های آگاهانه است. انسان در موقعیت‌های مختلف میان دو راه قرار می‌گیرد و با نیت و انگیزه خود یکی را انتخاب می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی با بیان اینکه ارزش اعمال انسان به نیت و انگیزه او وابسته است، اظهار کرد: اگر انسان برای خدا کاری انجام دهد، همان عمل در مسیر قرب الهی قرار می‌گیرد و اگر نیت او در جهت دیگری باشد، ممکن است به عاملی برای سقوطش تبدیل شود. حتی حضور در یک مجلس دینی، شنیدن سخن و نگاه کردن نیز زمانی ارزشمند است که با نیت الهی همراه باشد.
وی با اشاره به سیره امام خمینی(ره) و عالمان ربانی افزود: امام خمینی(ره) همه کارهای خود را با نیت الهی انجام می‌دادند و در نگاه و رفتار ایشان نیز توجه به خداوند وجود داشت. همچنین نقل شده است که آیت‌الله بهاءالدینی هنگام خروج آیت‌الله بهجت از منزل، به ایشان توجه کردند و از اینکه همسایگان قدر چنین شخصیت بزرگی را نمی‌دانند، ابراز تأسف کردند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به مسئولیت انسان در برابر اعضای بدن خود، به آیه «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» اشاره کرد و گفت: انسان در برابر آنچه می‌شنود، می‌بیند و در دل می‌پروراند، مسئول است و در قیامت درباره استفاده از این نعمت‌ها مورد پرسش قرار می‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی با نقل روایتی از امام موسی کاظم(ع) درباره پیامد گوش سپردن به سخنان گویندگان اظهار کرد: انسان باید در شنیدن سخنان و انتخاب محتوایی که به آن توجه می‌کند، دقت داشته باشد؛ زیرا هر سخنی شایسته شنیدن نیست و گوش سپردن به گفتار باطل می‌تواند زمینه انحراف انسان را فراهم کند.
وی همچنین با تأکید بر اهمیت دوران جوانی افزود: در روایات آمده است که انسان در قیامت درباره عمر و به‌ویژه دوران جوانی خود مورد سؤال قرار می‌گیرد. جوانی سرمایه‌ای ارزشمند است و باید دید انسان این فرصت و توانایی را در چه مسیری صرف کرده و با چه چیزی آن را معامله کرده است.
این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از سخنان خود، غفلت و فراموشی یاد خدا را از آفت‌های مهم زندگی انسان دانست و با اشاره به آیات سوره حشر گفت: خداوند هشدار داده است که انسان نباید مانند کسانی باشد که خدا را فراموش کردند و در نتیجه خود را نیز از یاد بردند. غفلت و نسیان، انسان را از مسیر بندگی دور می‌کند و زمینه سقوط او را فراهم می‌سازد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صدیقی با اشاره به آیه «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ» تأکید کرد: یاد خدا نباید به زمان و مکان خاصی محدود شود؛ بلکه انسان باید در همه حالات و موقعیت‌ها با خداوند همراه باشد. ذکر حقیقی تنها بر زبان آوردن نام خدا نیست، بلکه حضور قلب و توجه دائمی به پروردگار است.
وی با بیان اینکه انسان برای رسیدن به کمال آفریده شده است، اظهار کرد: خداوند ظرفیت بزرگی در وجود بشر قرار داده تا بتواند آینه صفات الهی و مظهر اسماء جمال و جلال خداوند شود. انسان باید با مراقبت از رفتار، نیت و انتخاب‌های خود و با اطاعت از فرمان‌های الهی، این ظرفیت را شکوفا کند.
این استاد حوزه علمیه در پایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی انسان، حرکت به سوی خداوند و آراسته شدن به اخلاق الهی است. اگر انسان در مسیر بندگی و قرب الهی حرکت نکند، در معرض پیروی از شیطان و سقوط قرار می‌گیرد؛ بنابراین باید از فرصت عمر، جوانی، قدرت انتخاب و همه نعمت‌های الهی برای رسیدن به سعادت ابدی استفاده کند.