عبور تورم سالانه کالاها از مرز ۱۰۰ درصد، یکی از نگران‌کننده‌ترین پیام‌های گزارش تورم مهرماه بانک مرکزی است؛ آماری که نشان می‌دهد فشار گرانی در بخش کالاها همچنان با شدت ادامه دارد و هزینه تأمین نیازهای روزمره خانوارها را به شکل کم‌سابقه‌ای افزایش داده است.
به گزارش خبرفوری، در شرایطی که قدرت خرید بخش بزرگی از جامعه تحت تأثیر افزایش هزینه‌های زندگی تحلیل رفته، تازه‌ترین آمارها از تداوم فاصله معنادار میان رشد قیمت کالاها و خدمات حکایت دارند.
بر اساس گزارش تورم مهرماه بانک مرکزی، تورم سالانه کالاها به ۱۰۱.۶ درصد رسیده است. این رقم به معنای آن است که میانگین قیمت کالاها در دوره مورد بررسی نسبت به دوره مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است. در مقابل، تورم سالانه خدمات ۴۳.۱ درصد گزارش شده؛ اختلافی که نشان می‌دهد موج گرانی در بخش کالاها به‌مراتب شدیدتر از خدمات بوده است.
شتاب گرانی کالاها بیشتر شد
نگاهی به تغییرات ماهانه قیمت‌ها نشان می‌دهد روند افزایش هزینه‌ها در بخش کالاها نه‌تنها متوقف نشده، بلکه در مهرماه سرعت بیشتری گرفته است. تورم ماهانه کالاها که در شهریورماه ۳.۳ درصد بود، در مهر به ۵.۴ درصد افزایش یافت. این در حالی است که تورم ماهانه خدمات در همین بازه زمانی از ۴.۶ درصد به ۳.۵ درصد کاهش پیدا کرده است.
این تفاوت نشان می‌دهد فشار تورمی در ماه گذشته بیشتر از آنکه ناشی از افزایش هزینه خدمات باشد، از ناحیه کالاها به خانوارها منتقل شده است؛ کالاهایی که بخش مهمی از مخارج روزانه و ضروری مردم را تشکیل می‌دهند.
قیمت کالاها همچنان بیش از دو برابر شده است
یکی دیگر از شاخص‌های قابل توجه در گزارش بانک مرکزی، تورم نقطه‌به‌نقطه کالاهاست. این شاخص در مهرماه به ۱۱۵.۵ درصد رسیده است. اگرچه این رقم نسبت به اوج ۱۲۱.۹ درصدی ثبت‌شده در خردادماه کاهش نشان می‌دهد، اما همچنان به معنای افزایش بیش از دوبرابری میانگین قیمت کالاها در مقایسه با مهر سال گذشته است.
به بیان دیگر، کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه در ماه‌های اخیر به معنای بازگشت قیمت‌ها به سطح گذشته نیست؛ بلکه صرفا از کمتر شدن نرخ رشد قیمت‌ها نسبت به دوره اوج حکایت دارد. به همین دلیل، حتی زمانی که برخی شاخص‌های تورمی نزولی می‌شوند، خانوارها همچنان باید هزینه بسیار بیشتری برای خرید همان کالاهای قبلی پرداخت کنند.
سه ماه افزایش متوالی تورم ماهانه
در سطح عمومی قیمت‌ها نیز نشانه‌هایی از بازگشت شتاب گرانی دیده می‌شود. تورم ماهانه پس از کاهش در تیرماه، برای سه ماه متوالی روند افزایشی داشته و در مهرماه به ۴.۶ درصد رسیده است.
این روند از آن جهت اهمیت دارد که افزایش متوالی تورم ماهانه می‌تواند نشانه تداوم فشارهای قیمتی در ماه‌های آینده باشد؛ به‌خصوص اگر عوامل مؤثر بر هزینه تولید، واردات، حمل‌ونقل و توزیع کالا همچنان پابرجا بمانند.
هزینه‌های ضروری خانوار زیر فشار
در میان گروه‌های مختلف هزینه‌ای، افزایش قیمت در بخش‌هایی مانند آموزش، پوشاک و حمل‌ونقل نیز فشار مضاعفی بر بودجه خانوارها وارد کرده است. این گروه‌ها به دلیل ارتباط مستقیم با نیازهای روزمره و فصلی، سهم مهمی در هزینه‌های زندگی دارند.
هرچند در بخش‌هایی مانند مسکن و ارتباطات از سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به ماه قبل کاسته شده، اما این کاهش به معنای ارزان شدن این خدمات نیست. در واقع، سطح عمومی قیمت‌ها همچنان بالاست و کاهش سرعت رشد در برخی گروه‌ها نمی‌تواند به‌تنهایی فشار ناشی از گرانی سایر اقلام را جبران کند.
مجموع این ارقام تصویری از اقتصادی ارائه می‌دهد که در آن گرانی کالاها با سرعتی بیشتر از خدمات ادامه دارد و قدرت خرید خانوارها همچنان تحت فشار است. عبور تورم سالانه کالاها از ۱۰۰ درصد، صرفا یک عدد در گزارش آماری نیست؛ بلکه بازتاب تغییری جدی در هزینه تأمین مایحتاج زندگی است. در چنین شرایطی، مسئله اصلی برای خانوارها دیگر فقط افزایش قیمت‌ها نیست، بلکه ناتوانی درآمدها در همگام شدن با این موج مداوم گرانی است.