حوزه/ رئیس مرکز خدمات حوزه‌های علمیه با تأکید بر ضرورت تحول در نظام خدمت‌رسانی به طلاب گفت: خدمات حمایتی باید متناسب با نیازهای واقعی طلاب، شرایط بومی مناطق و اقتضائات نسل جدید طراحی شود و در کنار آن، هویت‌بخشی، امیدآفرینی و تقویت انگیزه‌های حوزوی مورد توجه جدی قرار گیرد.
به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد حسین احسانی، صبح امروز در جمع مدیران مدارس علمیه استان اصفهان، با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، اظهار کرد: مرکز خدمات حوزه‌های علمیه در سال‌های گذشته خدمات متعددی به طلاب ارائه کرده است، اما استمرار این مسیر نیازمند ارتقای کیفیت خدمات و متناسب‌سازی آن با نیازهای روز جامعه حوزوی است.
وی افزود: در طراحی و توزیع خدمات باید به شرایط جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی مناطق مختلف توجه شود؛ چراکه نیازهای طلاب در مناطق گوناگون یکسان نیست و ارائه خدمات یکسان، بدون شناخت دقیق شرایط زندگی آنان، لزوماً پاسخگوی نیازهای واقعی نخواهد بود.
ضرورت تدوین اطلس خدمات حوزه‌های علمیه
حجت‌الاسلام والمسلمین احسانی با اشاره به برنامه مرکز خدمات برای تدوین اطلس خدمات حوزه‌های علمیه، تصریح کرد: شناسایی دقیق نیازهای طلاب و ایجاد سازوکاری برای ارتباط دوسویه آنان با مرکز خدمات، از اولویت‌های این مجموعه است تا تصمیم‌گیری‌ها بر پایه اطلاعات واقعی و متناسب با اقتضائات هر منطقه انجام شود.
وی ادامه داد: در کنار توسعه سامانه‌های ارتباطی و تسهیل دسترسی طلاب به خدمات، ارتباط مستقیم و میدانی با آنان نیز اهمیت دارد. حضور در مدارس علمیه و آگاهی از شرایط زندگی، دغدغه‌ها و نیازهای طلاب، به ارائه خدمات هدفمندتر کمک می‌کند.
رئیس معاون مرکز خدمات حوزه‌های علمیه با تأکید بر ضرورت پیوند خدمات حمایتی با فعالیت‌های تربیتی خاطرنشان کرد: مرکز خدمات نباید صرفاً به‌عنوان مجموعه‌ای برای ارائه خدمات اداری و حمایتی شناخته شود، بلکه باید با همکاری مدیران و استادان مدارس، زمینه تقویت ارتباط با طلاب و حمایت مؤثر از مسیر علمی و تربیتی آنان را فراهم کند.
مدیران مدارس؛ محور امیدآفرینی و تقویت انگیزه طلاب
وی با بیان اینکه نقش مدیران و استادان در تربیت و نگهداشت سرمایه انسانی حوزه‌های علمیه تعیین‌کننده است، گفت: مدیر مدرسه باید افزون بر مسئولیت‌های آموزشی، ارتباطی مستمر و پدرانه با طلاب داشته باشد و با شناخت شرایط آنان، زمینه تقویت امید، انگیزه و احساس تعلق به هویت حوزوی را فراهم کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین احسانی، امیدآفرینی و هویت‌بخشی را از مهم‌ترین اولویت‌های حوزه‌های علمیه دانست و افزود: هرچند مسائل معیشتی و مسکن از نیازهای جدی طلاب به شمار می‌رود، اما در کنار تأمین نیازهای ضروری، باید به تقویت انگیزه، جایگاه اجتماعی و احساس اثرگذاری طلاب نیز توجه شود.
وی با اشاره به تفاوت‌های نسلی در حوزه‌های علمیه اظهار کرد: شرایط امروز با گذشته تفاوت‌هایی دارد و برای حفظ سرمایه انسانی حوزه باید برنامه‌ریزی دقیق‌تری صورت گیرد. طلاب جوان نیازمند آن هستند که مسیر آینده علمی، اجتماعی و حرفه‌ای خود را روشن ببینند و نسبت به امکان رشد و اثرگذاری در جایگاه طلبگی اطمینان داشته باشند.
حفظ سرمایه انسانی حوزه با حمایت هدفمند
رئیس مرکز خدمات حوزه‌های علمیه با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای ماندگاری طلاب در مسیر علمی و تبلیغی، بیان کرد: تربیت نیروهای حوزوی حاصل سال‌ها تلاش استادان، مدیران و مجموعه‌های آموزشی است و حفظ این سرمایه نیازمند توجه مستمر به شرایط رشد و فعالیت آنان است.
وی افزود: اگر طلاب در مسیر تحصیل و فعالیت‌های حوزوی با مشکلات و ناامیدی مواجه شوند و چشم‌انداز روشنی برای آینده خود نداشته باشند، ممکن است به‌تدریج از مسیر اصلی خود فاصله بگیرند؛ ازاین‌رو، حمایت از طلاب باید با نگاه بلندمدت و با مشارکت همه بخش‌های حوزه دنبال شود.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین احسانی با اشاره به نقش الگوهای علمی و اخلاقی در مدارس علمیه تصریح کرد: شرایط زندگی و فعالیت استادان نیز بر نگاه طلاب به آینده اثرگذار است. توجه به نیازهای استادان و فراهم‌کردن زمینه تمرکز آنان بر تدریس و تربیت، می‌تواند در تقویت انگیزه طلاب و انتقال تجربه‌های علمی و اخلاقی نقش مهمی داشته باشد.
توسعه خدمات بیمه‌ای و حمایت از سلامت طلاب
وی در ادامه به برنامه‌های مرکز خدمات حوزه‌های علمیه در حوزه بیمه اشاره کرد و گفت: ارتقای خدمات بیمه تأمین اجتماعی و بهبود وضعیت مستمری‌بگیران از جمله موضوعاتی است که در دستور کار مرکز قرار دارد و پیگیری‌های لازم برای اجرای برنامه‌های مرتبط با آن انجام شده است.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین احسانی همچنین با اشاره به خدمات بیمه تکمیلی طلاب اظهار کرد: در برنامه‌های حمایتی حوزه سلامت، تلاش شده است هزینه‌های درمانی سنگین، به‌ویژه در مواردی مانند بستری و جراحی، با حمایت مؤثرتر پوشش داده شود تا طلاب در شرایط بیماری با دغدغه‌های مضاعف مواجه نشوند.
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت خیران در پشتیبانی از جامعه حوزوی افزود: تقویت ظرفیت‌های مردمی و خیرخواهانه می‌تواند به پایداری خدمات حمایتی کمک کند و زمینه ارائه خدمات متناسب با نیازهای طلاب را فراهم آورد.
حمایت پایدار از نخبگان، استادان و مبلغان
رئیس مرکز خدمات حوزه‌های علمیه با اشاره به ضرورت توجه ویژه به استعدادهای برتر، پژوهشگران و مبلغان گفت: حمایت از این گروه‌ها باید با نگاهی مستمر و متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای آنان دنبال شود و به پرداخت‌های مقطعی یا امتیازهای محدود خلاصه نشود.
وی افزود: شناسایی و پرورش استعدادهای حوزوی، ارتقای توان علمی و تبلیغی و فراهم‌کردن زمینه رشد مستمر آنان، نیازمند برنامه‌ریزی تخصصی و همکاری نهادهای مختلف حوزوی است. مرکز خدمات نیز باید در چارچوب مأموریت‌های خود، نقش حمایتی مؤثری در این مسیر ایفا کند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین احسانی با تأکید بر تفکیک مأموریت‌ها خاطرنشان کرد: وظیفه اصلی مرکز خدمات، پشتیبانی و کمک به جامعه حوزوی است؛ بنابراین، فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و تخصصی باید با مسئولیت نهادهای ذی‌ربط دنبال شود و حمایت‌های مرکز خدمات نیز در راستای تقویت این فعالیت‌ها قرار گیرد.
لزوم پرهیز از شاخص‌های صوری در ارزیابی فعالیت‌های حوزوی
وی با انتقاد از وابسته‌شدن برخی حمایت‌ها به شاخص‌های محدود و گزارش‌های کمّی، گفت: ارزیابی فعالیت‌های علمی و پژوهشی باید بر اساس کیفیت، محتوای واقعی و آثار عملی آن‌ها انجام شود و نباید طلاب را به سمت تولید گزارش‌های صوری یا فعالیت‌هایی سوق دهد که آنان را از وظایف اصلی علمی و حوزوی بازمی‌دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احسانی تأکید کرد: پژوهش، تبلیغ و فعالیت‌های علمی نیازمند آموزش، هدایت، ارزیابی مستمر و تقدیر شایسته از تلاش‌های مؤثر است؛ بااین‌حال، حمایت معیشتی از طلاب نباید به‌گونه‌ای طراحی شود که آنان برای برخورداری از خدمات، ناگزیر به انجام فعالیت‌های غیرضروری یا ارائه مستندات صوری شوند.
وی با اشاره به اهمیت ارتباط استاد و شاگرد افزود: شناخت وضعیت علمی، اخلاقی و معیشتی طلبه باید با همراهی استادان و مدیران مدارس انجام شود؛ چراکه ارتباط مستمر و نزدیک با طلاب، امکان شناخت دقیق‌تر نیازها و ارائه حمایت‌های متناسب را فراهم می‌کند.
صیانت از هویت حوزوی در برنامه‌های اشتغال و مهارت‌آموزی
رئیس مرکز خدمات حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت توجه به مهارت‌آموزی و فعالیت‌های اقتصادی متناسب با شئون طلبگی تأکید کرد و گفت: برنامه‌های مرتبط با اشتغال و توانمندسازی طلاب باید به‌گونه‌ای طراحی شود که به تقویت توانمندی‌های آنان بینجامد و موجب کمرنگ‌شدن فعالیت‌های اصلی حوزوی نشود.
وی افزود: ظرفیت‌های آموزشی، فرهنگی، تبلیغی و پژوهشی حوزه می‌تواند زمینه‌ساز توسعه مهارت‌های تخصصی و فعالیت‌های متناسب با هویت طلبگی باشد. ازاین‌رو، ضروری است در طراحی برنامه‌های حمایتی، حفظ هویت حوزوی و استمرار فعالیت‌های علمی و تربیتی در اولویت قرار گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احسانی در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان مرکز خدمات، مدیران مدارس و استادان حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: موفقیت برنامه‌های حمایتی در گرو همراهی و همکاری مجموعه‌های حوزوی است و خدمات مرکز زمانی اثربخشی بیشتری خواهد داشت که در کنار تلاش‌های آموزشی، تربیتی و فرهنگی مدارس قرار گیرد و به تقویت سرمایه انسانی حوزه‌های علمیه منجر شود.