اقتصاد‌آنلاین: بازار برنج خارجی با تشدید فاصله قیمتی نسبت به ارقام داخلی، به کانون اصلی تامین کالری و تقاضای سبد مصرفی خانوارها تبدیل شده است.
گروه اقتصاد، برنج خارجی طی سال‌های اخیر از یک محصول مکمل به ستون اصلی امنیت غذایی بخش عمده‌ای از خانواده‌های ایرانی ارتقا یافته است. جهش‌های متوالی نرخ تورم و رشد چشمگیر بهای ارقام بومی به ویژه نمونه‌های کیفی شمال کشور، شکاف قیمتی عمیقی میان محصولات داخلی و وارداتی ایجاد کرده و همین متغیر ساختاری، جهت‌گیری مصرف‌کنندگان را به طور محسوسی تغییر داده است.
در حال حاضر قیمت برنج خارجی عاملی تعیین‌کننده در هدایت الگوهای معیشتی اقشار حقوق‌بگیر، متوسط و کم‌درآمد محسوب می‌شود، زیرا امکان تهیه مداوم برنج بومی برای بسیاری از سفره‌ها دشوار شده و خرید برنج وارداتی به انتخابی گریزناپذیر برای حفظ تعادل هزینه‌های خوراکی تبدیل شده است.
این گذار مصرفی موجب شده تا تقاضای برنج خارجی در سراسر کشور، از کلان‌شهرها تا شهرهای کوچک و مناطق کارگری، سطوح بالایی از پایداری را ثبت کند و فعالان خرده‌فروشی و بنکداری را با گردش سرمایه سریع‌تر در بخش غلات وارداتی روبه‌رو سازد.
در ساختار توزیع و فروش برنج خارجی، دو قطب بزرگ آسیایی یعنی هندوستان و پاکستان نقشی بی‌بدیل دارند و ذائقه مصرف‌کننده داخلی را به طور کامل میان خود تقسیم کرده‌اند.
تقاضا برای برنج پاکستانی در سال‌های گذشته روندی صعودی به خود گرفته است، چرا که مصرف‌کنندگان به دلیل ویژگی‌های پخت، عطر و طعم نزدیک‌تر آن به گونه‌های سنتی ایران، تمایل بیشتری به خرید کیسه‌های پاکستانی نشان می‌دهند و حاضرند بهای بیشتری را در قیاس با نمونه‌های هندی بپردازند.
در نقطه مقابل، برنج هندی به سبب دانه‌بلند بودن و قدکشیدن فوق‌العاده پس از پخت، انتخاب نخست کیترینگ‌ها، تالارها، رستوران‌ها و نهادهای خدماتی به شمار می‌رود که حفظ جلوه ظاهری غذا و مدیریت هزینه‌های سربار برایشان اولویت دارد.
با این حال، حساسیت شدید خریداران به تغییرات قیمت برنج هندی و پاکستانی سبب شده تا حتی نوسان‌های جزئی نیز فوراً روی حجم خرید و نوع کیسه‌های انتخابی شهروندان اثر بگذارد و الگوهای تقاضا را میان برندهای مختلف جابه‌جا کند.
مهم‌ترین متغیرهای شکل‌دهنده به نرخ نهایی این غلات اساسی در مبادی عرضه، ترکیبی از عوامل تجاری، ارزی و سیاست‌گذاری‌های دولتی است. نوسانات نرخ ارز در کنار فرآیند تخصیص اعتبارات گمرکی، اصلی‌ترین محرک صعودی شدن قیمت روز برنج خارجی تلقی می‌شوند، چرا که هرگونه تاخیر در ترخیص کالا یا افزایش هزینه‌های لجستیک و حمل دریایی مستقیماً به کف زنجیره توزیع منتقل می‌گردد.
از سوی دیگر، مسائلی نظیر اعمال دوره‌ای ممنوعیت فصلی واردات برای حمایت از کشاورزان بومی نیز شوک‌های مقطعی به بازار غلات وارد می‌سازد و زمینه‌ساز کاهش مقطعی عرضه، افت موجودی انبارها و تقویت رفتارهای احتکاری در سطح بنکداری‌ها می‌شود.
زمانی که تعادل میان نیاز واقعی مصرف‌کنندگان و میزان محموله‌های ورودی به گمرکات برهم می‌خورد، رشد قیمت برنج خارجی شتاب می‌گیرد و تبعات آن به شکل مستقیم بر کوچک‌تر شدن قدرت خرید دهک‌های میانی و آسیب‌پذیر جامعه تحمیل می‌شود.
چشم‌انداز دادوستد در این بخش نشان می‌دهد که وابستگی ساختاری مصرف داخل به واردات کالاهای پایه‌ای نه یک پدیده گذرا، بلکه یک واقعیت اقتصادی پایدار در فضای معیشتی کشور است.
طبق تازه‌ترین بررسی‌های انجام شده در بازار برنج خارجی، قیمت انواع برنج هندی و پاکستانی به شرح زیر می‌باشد:
کیسه ۱۰ کیلویی «برنج پاکستانی سوپر باسماتی یال» با قیمت ۳ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان در دسترس خریداران قرار دارد. همچنین، «برنج پاکستانی سوپر باسماتی علاءالدین» به ازای هر ۱۰ کیلوگرم با قیمت ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.
«برنج هندی دانه بلند ۱۱۲۱ تاکسی» نیز برای هر ۱۰ کیلوگرم با قیمت ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. همچنین، «برنج هندی دانه بلند ۱۱۲۱ خانوار» به وزن ۱۰ کیلوگرم، ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است.