رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس گفت: فعالیت‌های سیگنال‌فروشی بدون مجوز، جرم است و سازمان بورس با متخلفان برخورد قضایی می‌کند.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - علی‌اکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس و اوراق بهادار، در برنامه رادیو اقتصاد با اشاره به گسترش شبکه‌های اجتماعی و افزایش دسترسی مردم به تحلیل‌ها و اطلاعات بازار سرمایه، گفت: توسعه شبکه‌های اجتماعی در ذات خود فرصت مثبت و ارزشمندی برای ارتقای آگاهی عمومی و گسترش سرمایه‌گذاری است، اما در کنار آن شاهد شکل‌گیری نوعی بازار غیررسمی مشاوره سرمایه‌گذاری هستیم که در آن برخی افراد بدون دریافت مجوز از سازمان بورس و احراز صلاحیت حرفه‌ای، اقدام به ارائه توصیه‌های معاملاتی و فروش سیگنال می‌کنند.

وی افزود: تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری نباید صرفاً بر اساس توصیه افرادی انجام شود که صلاحیت حرفه‌ای آنها احراز نشده و مسئولیت مشخصی در قبال توصیه‌های خود نمی‌پذیرند؛ چراکه این افراد سازوکار مؤثری برای پاسخگویی نسبت به زیان‌های احتمالی تحمیل‌شده به سرمایه‌گذاران ندارند.

ایرانشاهی با بیان اینکه این موضوع صرفاً یک تخلف صنفی یا تبلیغاتی نیست، تصریح کرد: چنین اقداماتی مستقیماً حقوق سرمایه‌گذاران، سلامت بازار سرمایه و در نهایت اعتماد عمومی را خدشه‌دار می‌کند.

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس با اشاره به ماده ۴۹ قانون بازار اوراق بهادار اظهار کرد: بر اساس این ماده، هر فردی که اقدام به فعالیت‌هایی کند که مستلزم اخذ مجوز از سازمان بورس است یا از عناوین مختص نهاد‌های مالی استفاده کند، مرتکب جرم شده است. از همین رو، فرآیند شناسایی کانال‌ها و اشخاصی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، سال‌هاست در حال انجام است و موضوع از طریق بررسی‌ها و جلسات مشورتی پیگیری می‌شود.

وی ادامه داد: در این جلسات، به فعالان این حوزه اطلاع‌رسانی و هشدار داده می‌شود که فعالیت بدون مجوز می‌تواند تبعات قانونی داشته باشد و در صورت ادامه این اقدامات، برخورد‌های قانونی در انتظار آنها خواهد بود.

ایرانشاهی درباره انگیزه فعالیت سیگنال‌فروشان در بازار سرمایه گفت: انگیزه‌های این افراد متفاوت است. برخی در جلسات عنوان می‌کنند که از غیرقانونی بودن فعالیت خود اطلاع و آگاهی نداشته‌اند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که در مواردی اهداف دیگری نیز پشت این فعالیت‌ها وجود دارد.

وی توضیح داد: گاهی افراد با هدف تجمیع منابع سرمایه‌گذاران و استفاده از آن برای تأثیرگذاری بر قیمت سهمی که خود از قبل خریداری کرده‌اند، اقدام به انتشار توصیه‌های معاملاتی می‌کنند. در واقع، این افراد با تبلیغات گسترده و ارائه سیگنال، منابع سرمایه‌گذاران را به سمت سهمی خاص هدایت می‌کنند تا زمینه رشد قیمت آن فراهم شود و در نهایت بتوانند از موقعیت ایجادشده به نفع خود استفاده کنند.

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس با اشاره به شیوه‌های مختلف فریب سرمایه‌گذاران اظهار کرد: یکی از روش‌های رایج این است که فرد ابتدا سهمی را خریداری می‌کند و سپس با تبلیغات گسترده، دیگران را به خرید آن ترغیب می‌کند، اما پس از افزایش تقاضا، سهام خود را می‌فروشد و از بازار خارج می‌شود. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذارانی که بر اساس توصیه او اقدام به خرید کرده‌اند، متضرر می‌شوند.

وی افزود: برخی دیگر از فعالان این حوزه با انتشار گزینشی سود‌های حاصل از توصیه‌های موفق خود، ذهن سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار می‌دهند و توصیه‌های ناموفق را نادیده می‌گیرند یا منتشر نمی‌کنند. این موضوع باعث می‌شود قدرت تصمیم‌گیری و ارزیابی صحیح سرمایه‌گذاران مختل شود و افراد به‌تدریج مسیر اشتباهی را در بازار سرمایه دنبال کنند.

ایرانشاهی تأکید کرد: تداوم چنین رفتار‌هایی موجب می‌شود سرمایه‌گذاران از تحلیل بنیادی و ارزش ذاتی شرکت‌ها فاصله بگیرند و تصمیم‌های معاملاتی خود را بر اساس هیجان و توصیه‌های غیرکارشناسی اتخاذ کنند. در نتیجه، قیمت سهام نیز می‌تواند از ارزش‌های بنیادی فاصله بگیرد و سرمایه‌گذاران متحمل زیان شوند.

وی با اشاره به پیامد‌های این اقدامات بر سلامت بازار سرمایه گفت: هدایت منابع به سمت سهم‌های خاص از طریق سیگنال‌دهی می‌تواند زمینه دستکاری قیمت را فراهم کند. بنابراین، موضوع سیگنال‌فروشی تنها یک مسئله مربوط به توصیه معاملاتی نیست، بلکه می‌تواند با پدیده دستکاری بازار نیز ارتباط پیدا کند.

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس در ادامه با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی سرمایه‌گذاران گفت: یکی از توصیه‌های مهم سازمان بورس، مراجعه به شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری دارای مجوز است. سرمایه‌گذاران باید برای دریافت مشاوره به اشخاص و مجموعه‌هایی مراجعه کنند که از تحصیلات دانشگاهی مرتبط، تجربه حرفه‌ای و هویت و سوابق روشن برخوردارند و به‌صورت قانونی در این حوزه فعالیت می‌کنند.

وی افزود: سرمایه‌گذاران باید بررسی کنند که مشاور موردنظر در کدام پیام‌رسان یا بستر ارتباطی فعالیت دارد، آیا مجموعه مربوطه مجوز سازمان بورس را دریافت کرده و صلاحیت و اهلیت لازم برای ارائه مشاوره سرمایه‌گذاری را دارد یا صرفاً به سیگنال‌فروشی مشغول است.

ایرانشاهی با اشاره به اهمیت شفافیت در بازار سرمایه بیان کرد: شفافیت همواره یکی از اهداف اصلی و راهبردی سازمان بورس و مجموعه‌های تابعه آن بوده است و سرمایه‌گذاران باید بتوانند به‌راحتی از مجوز‌ها و صلاحیت نهاد‌های فعال در این بازار اطلاع پیدا کنند.

وی در تشریح راه‌های شناسایی مشاوران و نهاد‌های مالی مجاز گفت: سامانه اطلاعات نهاد‌های مالی تحت نظارت سازمان بورس برای همین منظور طراحی شده است. اطلاعات نهاد‌های مالی، نوع مجوز فعالیت آنها، مشخصات کلی شرکت‌ها، نشانی وب‌سایت، اعضای هیئت‌مدیره و مجوز‌های دریافتی از سازمان بورس در این سامانه قابل مشاهده است.

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس تصریح کرد: یکی از راه‌های اطمینان از قانونی بودن فعالیت یک مجموعه، مراجعه به این سامانه و بررسی مجوز‌های آن است. همچنین باید توجه داشت که مجوز فعالیت در حوزه مشاوره سرمایه‌گذاری به اشخاص حقیقی اعطا نمی‌شود و فعالیت مجاز در این زمینه باید در قالب شخصیت حقوقی و نهاد مالی دارای مجوز انجام شود. اشخاص حقیقی نیز می‌توانند در قالب کارکنان، اعضای هیئت‌مدیره و مشاوران این مجموعه‌ها و با اتکا به دانش و تخصص خود فعالیت کنند.

ایرانشاهی با بیان اینکه سیگنال‌فروشی معمولاً زمانی مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد که قصد خرید مستقیم سهام را دارند، گفت: تحلیل بازار سرمایه و شرکت‌ها نیازمند دانش و تخصص ویژه است. طبیعی است افرادی که دانش کافی یا فرصت لازم برای تحلیل بازار را ندارند، به دنبال استفاده از خدمات مشاوران و تحلیلگران می‌روند، اما باید این خدمات را از مسیر‌های قانونی و مجموعه‌های دارای صلاحیت دریافت کنند.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت توسعه سرمایه‌گذاری غیرمستقیم خاطرنشان کرد: توصیه ما به سرمایه‌گذاران، استفاده از ظرفیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. البته این توصیه به معنای نفی سرمایه‌گذاری مستقیم نیست؛ افرادی که دانش، تجربه و فرصت کافی برای تحلیل بازار دارند، می‌توانند به‌صورت مستقیم نیز سرمایه‌گذاری کنند، اما برای سایر افراد، سرمایه‌گذاری غیرمستقیم مسیر مناسب‌تری است.

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس در پایان به تنوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد و گفت: صندوق‌های سرمایه‌گذاری متناسب با سطوح مختلف ریسک‌پذیری افراد طراحی شده‌اند و از جمله آنها می‌توان به صندوق‌های درآمد ثابت، سهامی، اهرمی، بخشی و صندوق‌های طلا اشاره کرد که سرمایه‌گذاران می‌توانند متناسب با اهداف و میزان ریسک‌پذیری خود از آنها استفاده کنند.