همدان - ایرنا - تیمی که روزگاری با افتخار، عنوان قهرمانی آسیا را یدک می‌کشید و قرار بود فوتبال همدان را به یکی از قطب‌های کشور تبدیل کند، حالا پس از ۱۹ سال حضور در این استان، در شرایطی نفس‌گیر برای بقا در لیگ دسته سوم فوتبال باشگاه‌های کشور دست و پا می‌زند؛ سقوطی تلخ که دیگر نمی‌توان آن را تنها به نتایج ضعیف درون زمین نسبت داد و باید ریشه‌های آن را در سال‌ها بی‌ثباتی مدیریتی، مشکلات مالی، نبود ساختار حرفه‌ای و برنامه‌ای روشن برای آینده جست‌وجو کرد.

به گزارش ایرنا، تیم فوتبال پاس همدان امروز بیش از آنکه با رقیبانش در مستطیل سبز بجنگد، گرفتار بحرانی شده است که از بیرون زمین بر این باشگاه سایه انداخته است. تیمی که روزگاری نامش لرزه بر اندام حریفان می‌انداخت، اکنون برای فراهم کردن ابتدایی‌ترین نیازهای حضور در مسابقات نیز با دشواری روبه‌رو است؛ وضعیتی که نگرانی هواداران قدیمی این تیم را به اوج رسانده و این پرسش تلخ را پیش روی فوتبال‌دوستان همدانی قرار داده است که آیا پاس بزرگ، آخرین روزهای حیات فوتبالی خود را سپری می‌کند؟

ماجرای پاس در همدان، داستان یک انتقال ساده میان ۲ شهر نبود؛ قرار بود با ورود این باشگاه ریشه‌دار به پایتخت تاریخ و تمدن ایران، فصل تازه‌ای در فوتبال این منطقه رقم بخورد. قرار بود تجربه، اعتبار، پیشینه قهرمانی و نام بزرگ پاس به سرمایه‌ای برای پرورش استعدادهای بومی، رونق فوتبال پایه، جذب هواداران و شکل‌گیری یک باشگاه حرفه‌ای تبدیل شود؛ رویایی که در سال‌های نخست، نشانه‌هایی از تحقق آن دیده می‌شد، اما به‌تدریج جای خود را به روزمرگی، ناکامی و حسرت داد.

اکنون پس از گذشت نزدیک به ۲ دهه، فاصله میان آنچه برای پاس همدان ترسیم شده بود و جایگاهی که این تیم در فوتبال کشور دارد، چنان عمیق است که مرور آن بیش از هر چیز یادآور فرصت‌های ازدست‌رفته است.

انتقالی که قرار بود تاریخ فوتبال همدان را تغییر دهد

سال ۱۳۸۶ را باید یکی از مقاطع مهم و سرنوشت‌ساز تاریخ فوتبال همدان دانست؛ سالی که تیم پاس از تهران به همدان منتقل شد و امیدهای فراوانی را در میان مردم، مسوولان و جامعه ورزشی این استان برانگیخت.

پاس در آن مقطع یکی از پرافتخارترین باشگاه‌های فوتبال ایران بود. این تیم پس از استقلال و پرسپولیس، از جایگاه ویژه‌ای در فوتبال کشور برخوردار بود و هواداران بسیاری در سراسر ایران داشت. قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران در سال ۱۳۸۳ و فتح جام باشگاه‌های آسیا در سال ۱۳۷۱، بخشی از کارنامه پرافتخار باشگاهی بود که قرار شد از آن پس نماینده فوتبال همدان باشد.

قهرمانی آسیایی پاس نیز جایگاهی تاریخی داشت؛ این تیم آخرین باشگاه ایرانی بود که جام قهرمانی باشگاه‌های آسیا را بالای سر برد و نام فوتبال ایران را در سطح قاره مطرح کرد.

طبیعی بود که ورود چنین تیمی به همدان، انتظارات بزرگی را شکل دهد. مردم این استان امیدوار بودند حضور پاس نه‌تنها به ارتقای سطح فوتبال حرفه‌ای کمک کند، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری یک جریان پایدار در فوتبال پایه و شناسایی استعدادهای جوان منطقه شود.

در واقع، پاس قرار بود فراتر از یک تیم فوتبال باشد؛ نمادی از هویت ورزشی همدان و سکویی برای حضور جوانان مستعد این استان در سطح اول فوتبال کشور.

شور و اشتیاق هواداران در ورزشگاه، استقبال از بازیکنان و مربیان نام‌آشنا و سر دادن شعار «پاس بزرگ همدان» نشان می‌داد که این انتقال تا چه اندازه در میان مردم جایگاه پیدا کرده است.

ورزشگاه‌های پرتماشاگر و امید به بازگشت دوباره همدان به نقشه فوتبال حرفه‌ای کشور، تصویری بود که در سال‌های نخست شکل گرفت؛ اما این تصویر به‌تدریج رنگ باخت و جای خود را به سلسله‌ای از ناکامی‌ها داد.

از روزهای امید تا سال‌های تلخ سقوط

پاس همدان در ۲ تا سه فصل نخست حضور خود در این استان، روزهای امیدوارکننده‌ای را پشت سر گذاشت، اما پس از آن روند نزولی باشگاه آغاز شد.

سقوط از لیگ برتر، ناکامی در بازگشت به سطح نخست فوتبال کشور، تغییرهای پیاپی در کادر فنی و مدیریت و مشکلات مالی، به حلقه‌های تکراری سرگذشت این باشگاه تبدیل شد.

برای هوادارانی که با رویای تماشای دوباره پاس در قامت یک مدعی قهرمانی به ورزشگاه می‌آمدند، هر فصل با امیدی تازه آغاز می‌شد، اما پایان بسیاری از این فصل‌ها چیزی جز حسرت و ناامیدی نبود.

در این سال‌ها، بارها شاهد شکل‌گیری تیم‌هایی بودیم که با وعده صعود و احیای نام پاس وارد مسابقات شدند، اما نبود ثبات در تصمیم‌گیری و کمبود منابع مالی، مانع از تداوم مسیر آن‌ها شد.

شکست‌های لحظه آخری، از دست رفتن فرصت‌های صعود و سقوط‌های تلخ، به خاطرات مشترک هواداران تبدیل شد؛ هوادارانی که با وجود همه این ناکامی‌ها، همچنان نام پاس را از یاد نبردند و چشم‌انتظار روزی ماندند که تیم محبوبشان دوباره قامت راست کند.

اما آنچه بیش از نتایج ضعیف به پیکره این باشگاه آسیب زد، نبود یک نقشه راه پایدار بود. پاس در سال‌های گذشته نتوانست به ساختاری برسد که مستقل از تغییر مدیران، مربیان و شرایط مقطعی، مسیر مشخصی برای اداره باشگاه داشته باشد.

تیمی که قرار بود الگویی برای توسعه فوتبال حرفه‌ای در همدان باشد، خود به نمونه‌ای از پیامدهای مدیریت ناپایدار در ورزش تبدیل شد.

مرگ تدریجی رویای پاس بزرگ همدان

پاس؛ باشگاهی که پیش از سوت آغاز مسابقه به بحران خورد

آنچه در فصل جاری لیگ دسته سوم فوتبال باشگاه‌های کشور بر پاس همدان گذشت، شاید یکی از تلخ‌ترین فصل‌های تاریخ این باشگاه باشد؛ فصلی که هنوز مسابقات به‌درستی آغاز نشده بود، اما پاس درگیر بحرانی شد که موجودیت این تیم را زیر سوال برد.

پاس در شرایطی وارد قرعه‌کشی رقابت‌ها شد که وضعیت مالکیت، مدیریت، منابع مالی و قراردادهای بازیکنان و کادر فنی آن روشن نبود. حضور این تیم در آخرین دقایق قرعه‌کشی نیز نشان می‌داد که باشگاه تا چه اندازه از آمادگی لازم برای ورود به مسابقات فاصله دارد.

این بحران در نخستین هفته رقابت‌ها به نقطه اوج رسید. پاس همدان برابر شهرداری ماسال به میدان نرفت و کمیته برگزارکننده مسابقات نتیجه این دیدار را سه بر صفر به سود حریف اعلام کرد.

اتفاقی که برای تیمی با سابقه ، بیش از یک شکست انضباطی بود؛ نشانه‌ای آشکار از فروپاشی ساختاری که سال‌ها برای آن فرصت بازسازی وجود داشت، اما هیچ‌گاه به سرانجام نرسید.

در آن مقطع، وضعیت باشگاه چنان آشفته بود که پاس برای تامین ابتدایی‌ترین نیازهای حضور در مسابقه نیز با مشکل روبه‌رو شد. نه اتوبوسی برای اعزام تیم فراهم بود، نه کارت بازی بازیکنان صادر شده بود و نه قرارداد بازیکنان و اعضای کادر فنی تعیین تکلیف شده بود. وضعیت مدیرعامل و سرپرست تیم نیز با ابهام همراه بود و وعده‌های حمایتی مطرح‌شده برای خروج باشگاه از بحران، به نتیجه عملی نرسیده بود.

این شرایط تا جایی پیش رفت که ادامه فعالیت پاس در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت و خطر انحلال باشگاه بیش از هر زمان دیگری احساس شد.

در چنین فضایی، مهدی کیانی که برای هدایت پاس انتخاب شده بود، پس از حدود ۶ روز همکاری از سمت خود کناره‌گیری کرد؛ تصمیمی که نشان می‌داد بحران باشگاه تنها به کمبود بازیکن یا ضعف آمادگی فنی محدود نیست و ریشه‌های عمیق‌تری دارد.

کیانی در توضیح دلایل جدایی خود، از نبود ساختار مدیریتی درست‌وحسابی، بلاتکلیفی قراردادها و موانعی سخن گفته بود که امکان فعالیت حرفه‌ای را از تیم سلب می‌کرد.

او تاکید داشت برای کمک به فوتبال همدان و تقویت زیرساخت‌های فوتبال پایه به پاس آمده است، نه برای ساختن رزومه شخصی. از نگاه این مربی، حضور در باشگاهی با چنین پیشینه‌ای باید با برنامه، پشتیبانی و مسوولیت‌پذیری همراه باشد و نمی‌توان از سرمربی انتظار داشت بدون برخورداری از حداقل امکانات، پاسخگوی نتایج تیم باشد.

این کناره‌گیری برای پاس در شرایطی رخ داد که تیم به زمان زیادی برای آماده‌سازی نیاز داشت و هر روز بلاتکلیفی، فرصت آماده‌سازی را از بازیکنان می‌گرفت.

بازی با ملوان؛ تصویری از عمق بحران در مستطیل سبز

اگر عدم حضور پاس برابر شهرداری ماسال نشانه بحران خارج از زمین بود، دیدار برابر ملوان تهران پرده دیگری از وضعیت نگران‌کننده این تیم را به نمایش گذاشت.

پاس در دومین هفته رقابت‌ها، در شرایطی برابر ملوان تهران قرار گرفت که تنها ۱۱ بازیکن دارای کارت بازی در اختیار داشت. همین موضوع دست کادر فنی را برای چینش ترکیب و استفاده از بازیکنان تخصصی بست.

در این مسابقه، دروازه‌بان دوم پاس در پست هافبک دفاعی به میدان رفت؛ اتفاقی که شاید در نگاه نخست یک تصمیم فنی برای تکمیل ترکیب تیم به نظر برسد، اما در واقع تصویری گویا از محدودیت شدید امکانات انسانی و فنی باشگاه بود.

تیمی که باید با اتکا به بازیکنان آماده و برخورداری از نیمکتی مناسب برای صعود بجنگد، ناچار شد بازیکنان را در پست‌هایی به کار بگیرد که تخصص اصلی آن‌ها نبود.

با این حال، پاس در این دیدار برابر ملوان تهران به تساوی رسید؛ نتیجه‌ای که از نظر امتیازی شاید برای تیمی در شرایط بحرانی قابل قبول باشد، اما نمی‌تواند واقعیت تلخ پشت پرده آن را پنهان کند.

در فوتبال حرفه‌ای، نتیجه مسابقه تنها بخشی از ارزیابی عملکرد یک تیم است. تعداد بازیکنان آماده، کیفیت تمرین‌ها، انسجام فنی، امکانات پشتیبانی و توان مالی باشگاه نیز از ارکان اصلی موفقیت به شمار می‌روند.

پاس همدان در حال حاضر در بسیاری از این شاخص‌ها با کمبود روبه‌رو است و این موضوع نگرانی‌ها درباره آینده تیم را افزایش می‌دهد.

نکته مهم اینجاست که سرمربی تیم باید در چنین شرایطی علاوه بر وظایف فنی، بخش بزرگی از انرژی خود را صرف مدیریت کمبودها و عبور از مشکلات خارج از زمین کند؛ مساله‌ای که در بلندمدت می‌تواند انگیزه بازیکنان و کادر فنی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

فوتبال بدون پول و ساختار حرفه‌ای دوام نمی‌آورد

یکی از واقعیت‌های انکارناپذیر فوتبال امروز، وابستگی مستقیم موفقیت تیم‌ها به منابع مالی و ساختار مدیریتی است. فوتبال دیگر تنها با انگیزه بازیکنان، تعصب هواداران و نام پرافتخار یک باشگاه اداره نمی‌شود.

تامین هزینه‌های سفر، اقامت، تغذیه، تجهیزات، قرارداد بازیکنان، دستمزد کادر فنی، آماده‌سازی زمین تمرین و سایر نیازهای روزمره، بخشی از هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر یک تیم فوتبال است.

در چنین شرایطی، تیمی که منابع مالی مشخص و پشتیبان قابل اتکا ندارد، برای حضور مستمر در مسابقات نیز با دشواری روبه‌رو خواهد شد؛ چه برسد به اینکه بخواهد برای صعود و بازگشت به سطح بالاتر برنامه‌ریزی کند.

پاس همدان در سال‌های گذشته از نبود یک مدل اقتصادی پایدار رنج برده است. این باشگاه نتوانسته منابع درآمدی مشخصی ایجاد کند و در بسیاری از مقاطع، ادامه فعالیت آن به حمایت‌های مقطعی و تصمیم‌های کوتاه‌مدت وابسته بوده است.

در کنار مشکلات مالی، نبود ساختار حرفه‌ای نیز به یکی از موانع اصلی بازسازی پاس تبدیل شده است. باشگاهی که در آن مسوولیت‌ها، منابع درآمدی، اختیارات مدیریتی و برنامه‌های فنی به‌روشنی تعریف نشده باشد، نمی‌تواند در مسیر توسعه حرکت کند.

این موضوع در ابتدای فصل جاری به‌خوبی خود را نشان داد؛ زمانی که نبود قراردادهای روشن، بلاتکلیفی کادر مدیریتی و ناتوانی در تامین امکانات اولیه، حضور تیم در مسابقات را با خطر روبه‌رو کرد.

از سوی دیگر، اداره یک باشگاه با پیشینه پاس نیازمند مدیریتی است که علاوه بر شناخت فوتبال، توان جذب سرمایه، ایجاد ارتباط با بخش خصوصی، برنامه‌ریزی اقتصادی و تعامل با نهادهای تصمیم‌گیر را داشته باشد.

مدیریت باشگاه فوتبال صرفا به انتخاب سرمربی و بستن فهرست بازیکنان خلاصه نمی‌شود. مدیرعامل باید بتواند برای آینده باشگاه منابع مالی ایجاد کند، هزینه‌ها را سامان دهد و شرایطی فراهم آورد که کادر فنی بدون دغدغه‌های خارج از زمین، بر امور تخصصی خود تمرکز کند.

پاس همدان در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری به چنین مدیریتی نیاز دارد.

مرگ تدریجی رویای پاس بزرگ همدان

مسوولان ورزش؛ میان محدودیت قانونی و مسوولیت اجتماعی

یکی از پرسش‌های مهم درباره وضعیت کنونی پاس، نقش دستگاه‌های مسوول در نجات این باشگاه است. اداره‌کل ورزش و جوانان استان همدان در موضع‌گیری‌های خود اعلام کرده که از نظر قانونی امکان ورود مستقیم به اداره و تامین هزینه‌های باشگاه را ندارد؛ موضوعی که از منظر حدود اختیارات قانونی قابل درک است، اما پرسش اصلی همچنان باقی است: اگر دستگاه ورزش نمی‌تواند مستقیما برای پاس ورود کند، چه نهادی باید برای جلوگیری از نابودی این سرمایه ورزشی وارد میدان شود؟

پاس یک تیم معمولی و بدون پیشینه نیست که بتوان سرنوشت آن را به تصمیم‌های روزمره یک مجموعه ورزشی واگذار کرد. این باشگاه بخشی از تاریخ فوتبال ایران است و نام آن با یکی از پرافتخارترین دوره‌های فوتبال باشگاهی کشور گره خورده است.

از سوی دیگر، پاس در سال ۱۳۸۶ با تصمیمی کلان به همدان منتقل شد و از آن زمان، این استان مسوولیت میزبانی و ادامه حیات این باشگاه را برعهده داشته است. بنابراین، نمی‌توان نسبت به سرنوشت آن بی‌تفاوت بود و همه مشکلات را به گردن محدودیت‌های قانونی انداخت.

البته انتظار تامین هزینه‌های باشگاه از محل منابع دولتی نیز با واقعیت‌های اقتصادی و مقررات حاکم بر ورزش همخوانی ندارد. راهکار منطقی، ایجاد سازوکاری برای ورود بخش خصوصی، جذب سرمایه‌گذار، استفاده از ظرفیت بنگاه‌های اقتصادی و بهره‌گیری از مسوولیت‌های اجتماعی شرکت‌ها است.

همدان از ظرفیت‌های اقتصادی، صنعتی و گردشگری قابل توجهی برخوردار است و می‌توان با برنامه‌ریزی درست، بخشی از این توان را به پشتیبانی از ورزش حرفه‌ای اختصاص داد.

شرکت‌های صنعتی، بنگاه‌های اقتصادی، مجموعه‌های خدماتی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی می‌توانند در قالب قراردادهای شفاف و بلندمدت، به احیای پاس کمک کنند. البته این همکاری زمانی به نتیجه می‌رسد که باشگاه از نظر مدیریتی و اقتصادی وضعیت روشنی داشته باشد و سرمایه‌گذار بداند منابع مالی او در چه مسیری هزینه خواهد شد و چه دستاوردی به همراه خواهد داشت.

استانداری، نمایندگان مجلس، اداره‌کل ورزش و جوانان، شهرداری، اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی همدان نیز می‌توانند با تشکیل یک کارگروه تخصصی، زمینه خروج این باشگاه از بحران را فراهم کنند.

مساله پاس نباید به اختلاف‌نظرهای اداری و پاس‌کاری مسوولیت‌ها محدود شود. آنچه امروز اهمیت دارد، حفظ یک سرمایه تاریخی و جلوگیری از نابودی نامی است که سال‌ها در فوتبال ایران اعتبار داشته است.

شعار «پاس بزرگ همدان» هنوز در گوش هواداران طنین‌انداز است

شاید تلخ‌ترین بخش داستان پاس، فاصله عمیق میان خاطرات هواداران و واقعیت امروز این تیم باشد.

هوادارانی که روزگاری برای تماشای مسابقات پاس در ورزشگاه حاضر می‌شدند، با شعار «پاس بزرگ همدان» به تیمشان روحیه می‌دادند و امیدوار بودند این باشگاه دوباره به روزهای پرافتخار خود بازگردد، اکنون با تیمی روبه‌رو هستند که برای حضور در یک مسابقه لیگ دسته سوم نیز با مشکل مواجه می‌شود.

برای نسل جوان‌تر فوتبال همدان نیز پاس می‌توانست مسیری روشن برای ورود به فوتبال حرفه‌ای باشد. حضور یک باشگاه باسابقه در سطح اول فوتبال کشور، فرصت مناسبی برای شناسایی و پرورش استعدادهای بومی فراهم می‌کرد و می‌توانست انگیزه‌ای برای فعالیت گسترده‌تر در فوتبال پایه باشد.

اما با نزول تدریجی این تیم، بخش مهمی از آن ظرفیت نیز از دست رفت.

امروز دیگر صحبت از رقابت با استقلال و پرسپولیس یا حضور در جمع مدعیان فوتبال ایران نیست؛ دغدغه اصلی پاس، بقا در لیگ دسته سوم و جلوگیری از حذف شدن از چرخه مسابقات است.

این تغییر جایگاه، تنها یک سقوط ورزشی نیست؛ بلکه نشان‌دهنده از دست رفتن فرصت‌هایی است که می‌توانست فوتبال همدان را در مسیری متفاوت قرار دهد.

باشگاهی که می‌توانست با تکیه بر پیشینه خود، هواداران پرشمار و استعدادهای منطقه، به الگویی برای توسعه فوتبال در غرب کشور تبدیل شود، حالا برای تامین حداقل‌های فعالیت خود چشم‌انتظار حمایت و تصمیم‌گیری مسوولان است.

مرگ تدریجی رویای پاس بزرگ همدان

نجات پاس؛ نیازمند تصمیمی فراتر از یک وعده

واقعیت این است که نجات پاس همدان با چند جلسه، چند وعده حمایتی یا تغییر در کادر مدیریتی امکان‌پذیر نیست. این باشگاه برای بازگشت به مسیر حرفه‌ای به یک برنامه جامع و قابل اجرا نیاز دارد.

نخستین گام، تعیین تکلیف روشن وضعیت مالکیت و مدیریت باشگاه است. تا زمانی که مسوولیت‌ها و اختیارات به‌درستی تعریف نشود، امکان پاسخ‌خواهی از مدیران نیز وجود نخواهد داشت.

گام دوم، ایجاد منبع مالی پایدار است. پاس باید از وابستگی به حمایت‌های مقطعی خارج شود و با جذب سرمایه‌گذار و ایجاد قراردادهای اقتصادی، هزینه‌های جاری خود را تامین کند.

در کنار آن، ساماندهی قرارداد بازیکنان و کادر فنی، فراهم کردن امکانات تمرینی، ایجاد ثبات در کادر مدیریتی و تدوین برنامه فنی چندساله ضروری است.

همچنین باید به فوتبال پایه توجه جدی شود. یکی از مزیت‌های مهم همدان، برخورداری از استعدادهای ورزشی و ظرفیت مناسب برای پرورش بازیکنان جوان است. پاس می‌تواند با ایجاد آکادمی فوتبال و استفاده از مربیان توانمند بومی، به‌تدریج بخشی از نیازهای تیم بزرگسالان را از مسیر بازیکنان پرورش‌یافته خود تامین کند.

این مسیر علاوه بر کاهش هزینه‌های باشگاه، زمینه ارتباط دوباره مردم با تیم را فراهم می‌کند و می‌تواند هویت محلی پاس را تقویت کند.

البته نباید از یاد برد که بازگشت پاس به جایگاه گذشته، پروژه‌ای کوتاه‌مدت نیست. تیمی که سال‌ها از نظر مدیریتی و مالی آسیب دیده است، برای بازسازی به زمان، برنامه و حمایت مستمر نیاز دارد.

در این میان، مدیرعامل باشگاه نیز باید با ارائه برنامه‌ای شفاف، مشخص کند که پاس در پایان فصل جاری قرار است در چه جایگاهی باشد و برای عبور از بحران چه اقدام‌هایی در دستور کار دارد. هواداران حق دارند بدانند چه برنامه‌ای برای آینده تیم محبوبشان وجود دارد و چه کسانی مسوول اجرای آن هستند.

از سوی دیگر، سرمربی و کادر فنی باید در شرایطی فعالیت کنند که دغدغه‌های مالی و مدیریتی مانع انجام وظایف تخصصی آن‌ها نشود. نمی‌توان از یک مربی انتظار صعود داشت، در حالی که برای تکمیل فهرست بازیکنان و فراهم کردن امکانات اولیه با مشکل روبه‌رو است.

آیا این فصل، آخرین فصل حضور پاس در فوتبال ایران است؟

شاید اکنون طرح این پرسش تلخ باشد، اما نمی‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت ماند؛ آیا پاس همدان در آستانه پایان حضور خود در فوتبال ایران قرار گرفته است؟

وقتی تیمی با چنین پیشینه‌ای در ابتدای فصل از حضور در مسابقه بازمی‌ماند، تنها ۱۱ بازیکن دارای کارت بازی در اختیار دارد، بازیکنانش را در پست‌های غیرتخصصی به میدان می‌فرستد و برای تامین هزینه‌های جاری به دنبال پشتیبان مالی است، نگرانی درباره آینده آن کاملا جدی خواهد بود.

ادامه این روند می‌تواند به از دست رفتن انگیزه بازیکنان، جدایی نیروهای فنی، کاهش حمایت هواداران و در نهایت تعطیلی فعالیت باشگاه منجر شود.

البته هنوز برای نجات پاس فرصت وجود دارد. این باشگاه با وجود همه مشکلات، همچنان در مسابقات حضور دارد و نام آن در جدول رقابت‌های لیگ دسته سوم دیده می‌شود. همین حضور می‌تواند نقطه شروعی برای بازسازی باشد؛ به شرط آنکه مسوولان و مدیران باشگاه از فرصت باقی‌مانده به‌درستی استفاده کنند.

پاس برای زنده ماندن به دلسوزی‌های مقطعی نیاز ندارد؛ این تیم به تصمیم‌های شجاعانه، مدیریت توانمند، منابع مالی مشخص و برنامه‌ای حرفه‌ای احتیاج دارد.

نباید اجازه داد نام باشگاهی که روزگاری افتخار فوتبال ایران در آسیا بود، به خاطره‌ای دور در ذهن هواداران تبدیل شود. پاس هنوز برای مردم همدان یک نام آشنا و بخشی از هویت ورزشی این استان است و احیای آن می‌تواند بار دیگر شور و نشاط را به فوتبال منطقه بازگرداند.

مرگ تدریجی رویای پاس بزرگ همدان

پاس بزرگ، قربانی سال‌ها فرصت‌سوزی

۱۹ سال از انتقال پاس به همدان گذشته است؛ سال هایی که قرار بود دوران شکوفایی فوتبال این استان باشد، اما اکنون مرور کارنامه آن، بیش از هر چیز حسرت فرصت‌های ازدست‌رفته را به همراه دارد.

پاس از قهرمانی آسیا به لیگ دسته سوم رسیده است؛ از روزهایی که ورزشگاه با شعار هواداران به لرزه درمی‌آمد تا امروز که برای حضور در مسابقات باید نگران تامین حداقل امکانات باشد.

این سقوط را نمی‌توان تنها به یک مدیر، یک مربی یا یک فصل ناموفق نسبت داد. آنچه پاس را به وضعیت امروز رسانده، مجموعه‌ای از تصمیم‌های نادرست، بی‌ثباتی مدیریتی، کمبود منابع مالی و نبود برنامه‌ای بلندمدت برای حفظ و توسعه این باشگاه بوده است.

شاید هنوز بتوان پاس را از این وضعیت نجات داد، اما زمان برای تصمیم‌گیری نامحدود نیست. هر روز تاخیر در ساماندهی باشگاه، هزینه بازسازی آن را افزایش می‌دهد و احتمال از دست رفتن این سرمایه تاریخی را بیشتر می‌کند.

پاس همدان امروز بیش از هر زمان دیگری به یک اراده جمعی نیاز دارد؛ اراده‌ای که در آن مدیران باشگاه، مسوولان استان، نمایندگان مردم، بخش خصوصی و جامعه فوتبال برای نجات این تیم کنار یکدیگر قرار بگیرند.

در فوتبال، سقوط یک تیم همیشه پایان راه نیست؛ بسیاری از باشگاه‌های بزرگ جهان از روزهای سخت عبور کرده و دوباره به قله بازگشته‌اند، اما شرط نخست این بازگشت، پذیرش واقعیت و اصلاح ریشه‌ای مشکلات است.

هواداران همدانی هنوز خاطره روزهای باشکوه پاس را در ذهن دارند و هنوز شعار «پاس بزرگ همدان» برایشان معنای خاصی دارد. اما اگر امروز برای نجات این تیم تصمیمی جدی گرفته نشود، ممکن است روزی فرا برسد که این شعار تنها در خاطرات نسل‌های قدیمی فوتبال همدان شنیده شود.

پاس بزرگ هنوز می‌تواند زنده بماند؛ اما برای بازگشت این نام به جایگاه شایسته‌اش، دیگر فرصتی برای وعده‌های بی‌سرانجام باقی نمانده است.