وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در سیامین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، با تأکید بر ضرورت تقویت همگرایی و همکاری میان کشورهای عضو، تجارت، حملونقل و انرژی را سه محور راهبردی همکاریهای منطقهای برشمرد و تصریح کرد که تقویت ارتباطات منطقهای، تسهیل تجارت درونمنطقهای و توسعه همکاریهای انرژی میتواند ضمن افزایش تابآوری جمعی، آسیبپذیری کشورهای عضو در برابر عوامل خارجی را کاهش داده و به شکلگیری منطقهای یکپارچهتر و متکی بر ظرفیتهای داخلی کمک کند.
سید عباس عراقچی در نشست اکو اظهار داشت: در ابتدای جلسه از همه آن همکارانی که یکصدا و قویا تجاوزگری علیه حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، جنگ علیه را محکوم کرده و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله العظمی شهید سید علی خامنهای را تسلیت گفتند قدردانی می کنم.
متن کامل سخنراسخنرانی سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در سیامین نشست وزیران امور خارجه سازمان همکاری اقتصادی (اکو):
جناب معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پاکستان، وزیران محترم و رؤسای هیئتهای نمایندگی، جناب دبیرکل،
در آغاز، مایلم مراتب قدردانی صمیمانه خود را از وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پاکستان و دبیرخانه اکو بهدلیل برگزاری این نشست مهم ابراز کنم. همچنین از جناب آقای اسحاق دار، برادر عزیزم، معاون محترم نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، بهخاطر رهبری شایسته ایشان در سازمان اکو و میزبانی گرم و صمیمانه از هیئت جمهوری اسلامی ایران، صمیمانه سپاسگزاری میکنم. از جناب آقای اسد مجید خان، دبیرکل محترم سازمان، و همکاران پرتلاش ایشان نیز قدردانی میکنم.
مایلم مراتب قدردانی صمیمانه خود را از تمامی کشورهایی ابراز کنم که چه در این نشست و چه در مناسبتهای دیگر، اقدامات تجاوزکارانه علیه تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران و مردم آن را بهصراحت محکوم کرده و در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و جانباختن شمار دیگری از انسانهای بیگناه در نتیجه این تجاوز، مراتب تسلیت صمیمانه و همبستگی خود را با دولت و ملت ایران ابراز داشتهاند.
برگزاری این نشست در شرایطی که جهان با تحولات عمیق و بیسابقه و افزایش عدمقطعیت مواجه است، بر ضرورت پیشبرد همکاریهای جمعی، تقویت هماهنگی و همگرایی مواضع و تبدیل تعهدات مشترک به اقدامات عملی در چارچوب سازمان اکو تأکید میکند.
همکاران ارجمند،
در شرایط تحول مستمر نظام بینالملل و دگرگونی پویاییهای اقتصاد جهانی، سازمان اکو در حال عبور از نقش سنتی خود و حرکت بهسوی تبدیل شدن به بستری مؤثر برای اقدام جمعی، تقویت همکاریها و تلاشهای مشترک است؛ بستری که کشورهای عضو را قادر میسازد با چالشهای نوظهور مقابله کنند و در شکلگیری نظمی اقتصادی جهانی، فراگیر و عادلانه مشارکت داشته باشند.
در شرایط کنونی جهانی و منطقهای، تجارت، حملونقل و انرژی باید سه رکن راهبردی همکاریهای سازمان اکو را تشکیل دهند. تقویت ارتباطات و پیوندهای منطقهای، تسهیل تجارت درونمنطقهای و ارتقای همکاریهای انرژی، تابآوری جمعی ما را افزایش میدهد، آسیبپذیریهای ناشی از عوامل خارجی را کاهش میدهد و به شکلگیری منطقهای یکپارچهتر و متکی به ظرفیتهای خود کمک میکند.
جمهوری اسلامی ایران از تشکیل کمیته مذاکرات فنی برای اصلاح موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا) استقبال میکند. ضروری است طرفهای کنونی این موافقتنامه، مذاکرات برای بازنگری و مذاکره مجدد درباره آن را بهطور فعال دنبال کنند و در عین حال، سایر کشورهای عضو را نیز به پیوستن به این روند ترغیب کنند. تدوین موافقتنامهای تجاری مدرن، از نسل جدید، فراگیرتر، مؤثر و عملیاتی میتواند تجارت منطقهای را گسترش دهد، تابآوری اقتصادی را تقویت کند و از اقتصادهای ما در راستای تأمین منافع همه مردم منطقه حمایت کند.
عالیجنابان،
جمهوری اسلامی ایران همواره به حقوق بینالملل، منشور ملل متحد و اصل حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات، از جمله از طریق دیپلماسی، پایبند بوده است. ایران طی دو سال گذشته، تعهد خود به تعامل دیپلماتیک و راهحلهای مسالمتآمیز را حفظ کرده است. با تأسف، ایالات متحده مسیر کاملاً متفاوتی را برگزید؛ مسیری که با تجاوز، تهدید، ترورهای هدفمند، اعمال فشار اقتصادی و محاصره همراه بوده و نقض آشکار حقوق بینالملل و منشور ملل متحد به شمار میرود.
این اقدامات به شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و چندین تن از مقامات ارشد سیاسی و نظامی کشور و همچنین کشته شدن بیرحمانه بیش از پنج هزار نفر از شهروندان ایرانی، از جمله ۱۶۸ دانشآموز و معلم در مدرسه میناب، منجر شده است. بنابراین، ناامنی حاکم بر خلیج فارس و تحولات پیرامون تنگه هرمز، ناشی از سیاستهای خصمانه و اقدامات تجاوزکارانه مشترک ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. این واقعیت را نمیتوان تحریف کرد.
جمهوری اسلامی ایران همواره در پی برقراری روابط دوستانه و سازنده با همسایگان خود بوده و هیچ اختلاف ذاتی با کشورهای منطقه ندارد. با این حال، یک اصل بهاندازه کافی روشن و گویاست: سرزمین، حریم هوایی و تأسیسات کشورهای منطقه نباید به بستری برای انجام حملات علیه یکدیگر تبدیل شود. اقدامات دفاعی مشروع ایران صرفاً متوجه اهداف و پایگاههای نظامی متجاوزان است و بههیچوجه نباید اقدامی علیه مردم یا دولتهای کشورهای همسایه تلقی شود.
ساختن آیندهای عادلانهتر و فراگیرتر، مستلزم اقدام هدفمند و تعهد جمعی است
این شرایط، ضرورت فوری شکلگیری گفتوگویی واقعی، فراگیر و با محوریت و مالکیت کشورهای منطقه درباره ترتیبات امنیتی را برجسته میسازد؛ گفتوگویی که بهویژه بر اصول عدم تجاوز و جلوگیری از استفاده هر کشور ثالث از قلمرو یا تأسیسات یک کشور برای تجاوز علیه کشور دیگر استوار باشد.
تداوم تحریمهایی که با هدف تشدید فشارهای اقتصادی و محروم ساختن مردم ایران از حقوق اساسیشان اعمال میشود، نهتنها اراده آنان را تضعیف نکرده، بلکه عزمشان را برای دفاع از حقوق و منافع مشروع خود و مقاومت در برابر مطالبات زیادهخواهانه و غیرقانونی تقویت کرده است. از کشورهای عضوی که در این شرایط دشوار همبستگی خود را با مردم ایران نشان دادهاند، صمیمانه قدردانی میکنم.
با توجه به تأثیر فزاینده تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی بر امنیت انرژی منطقه، تقویت همکاریهای انرژی به ضرورتی فوری و راهبردی تبدیل شده است. منطقه ما نهتنها به یک چارچوب امنیتی مستقل، بلکه به سازوکاری منطقهای، قابل اتکا و پایدار در حوزه انرژی نیاز دارد تا از جریان انتقال انرژی صیانت کند، تأمین باثبات انرژی را تضمین کند، آسیبپذیریهای ناشی از عوامل خارجی را کاهش دهد و تابآوری جمعی ما را در برابر شوکها و اختلالات ژئوپلیتیکی افزایش بخشد.
یکی از اولویتهای اصلی سازمان اکو طی سال گذشته، تدوین چشمانداز این سازمان برای دهه آینده بوده است که پس از برگزاری نشستها و رایزنیهای گسترده صورت گرفته است. این سند با بهرهگیری از درسآموختههای حاصل از اجرای چشمانداز پیشین، بر رویکردهای نتیجهمحور، اجرای عملی و دستاوردهای قابل اندازهگیری تأکید دارد. ازاینرو، ضروری است اجرای آن براساس رهنمودها و دستورالعملهایی صورت گیرد که رهبران کشورهای عضو در هجدهمین اجلاس سران اکو در تهران، در تاریخ ۴ دسامبر ۲۰۲۶، ارائه خواهند کرد.
خانمها و آقایان،
پیش از پایان سخنانم، ضروری میدانم توجه شما را به مهمترین بحران بینالمللی کنونی جلب کنم. این موضوع باید همچنان با جدیت در دستور کار جمعی ما باقی بماند و اجازه ندهیم به دست فراموشی سپرده شود. وضعیت فلسطین اشغالی مایه شرمساری بشریت است. این وضعیت یکی از وخیمترین بحرانهای اخلاقی و انسانی عصر حاضر به شمار میرود که در سایه انفعال عمیقاً تأسفبار جامعه بینالمللی در حال وقوع است.
طی سه سال گذشته، غزه شاهد نسلکشی تمامعیار بوده است. ارتکاب جنایات فجیع جنگی و نسلکشی، تداوم اشغالگری، تلاش برای تغییر ترکیب جمعیتی این سرزمین، استفاده از سلاحهای ممنوعه، ویرانی و تخریب گسترده، آوارگی اجباری و ممانعت از ورود کمکهای ضروری بشردوستانه به غزه، تنها بخشی از اقدامات مخرب و خطرناکی است که از سوی رژیم صهیونیستی صورت گرفته است.
در کنار شرایط فاجعهبار غزه، شاهد تشدید سیاستهای توسعهطلبانه رژیم صهیونیستی در کرانه باختری و قدس اشغالی نیز هستیم؛ از جمله گسترش غیرقانونی شهرکسازیها، حملات تروریستی روزانه شهرکنشینان افراطی علیه فلسطینیان و آوارگی نظاممند جمعیت فلسطینی در کرانه باختری. همچنین نباید وضعیت وخیم و عمیقاً نگرانکننده نزدیک به ۱۰ هزار فلسطینی زندانی در زندانهای رژیم صهیونیستی را نادیده بگیریم؛ افرادی که بنا بر گزارشها، در معرض انواع شکنجههای شدید جسمی و روانی و بدرفتاری قرار دارند.
عراقچی:
امروز، بهویژه در شرایط سخت زمستانی، غزه بیش از هر زمان دیگری به اقدام فوری و مؤثر برای وادار کردن رژیم صهیونیستی به رفع محاصره تحمیلی بشردوستانه و تضمین ورود بدون مانع کمکهای بشردوستانه بینالمللی نیاز دارد؛ بهویژه مواد غذایی، دارو، امکانات اسکان موقت و مصالح و تجهیزات مورد نیاز برای بازسازی زیرساختهای حیاتی. این کمکها برای پاسخگویی به نیازهای فوری بیش از یکونیم میلیون فلسطینی آواره و بیخانمان، ضرورتی انکارناپذیر است.
جامعه بینالمللی اکنون در آزمونی بزرگ برای سنجش میزان پایبندی خود به اصول و مسئولیتهای بشردوستانه در مواجهه با بحران انسانی در غزه و کرانه باختری قرار دارد. این لحظه، زمان اقدام عملی، مسئولیتپذیری جمعی و پایان دادن به سکوت و بیتفاوتی است.
همکاران گرامی،
ساختن آیندهای عادلانهتر و فراگیرتر، مستلزم اقدام هدفمند و تعهد جمعی است. ما باید اطمینان حاصل کنیم که کشورهای ما و منطقهمان بهطور فعال در شکلدهی به نظم بینالمللی در حال ظهور و تعیین مسیر آینده آن مشارکت دارند. جمهوری اسلامی ایران عمیقاً بر این باور است که ثبات و شکوفایی این کشور، پیوندی ناگسستنی با ثبات و شکوفایی سایر کشورهای عضو سازمان اکو دارد. ایران با اتکا به این باور، همچنان به تقویت همکاریهای مستحکمتر، مؤثرتر و ملموستر در چارچوب سازمان اکو متعهد است.
مشتاقانه در انتظار میزبانی از عالیجنابان در هجدهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) هستم که چهارم دسامبر ماه آینده در تهران برگزار خواهد شد.
گفتنیست، نشست سی ام وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با حضور وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و هیاتهای عضو از دقایقی قبل در اسلامآباد پایتخت پاکستان گشایش یافت.
نشست اعضای اکو به ریاست سناتور محمد اسحاق دار معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان آغاز بکار کرد.سیدعباس عراقچی در راس یک هیات سیاسی و اقتصادی کشورمان شب گذشته وارد اسلامآباد شد .
بیست و نهمین نشست وزرای خارجه کشورهای عضو سازمان اکو نوامبر سال گذشته به صورت مجازی به میزبانی قزاقستان برگزار شد در حالی که بیست و هشتمین آن آذرماه ۱۳۰۴ به میزبانی دولت جمهوری اسلامی ایران در مشهد مقدس برگزار شده بود.
اکو، سازمانی بینالمللی است که در سال ۱۹۸۵ با هدف تقویت همکاریهای اقتصادی و توسعه پایدار در منطقه آسیا و اقیانوسیه تأسیس شد و ۱۰ کشور افغانستان، جمهوری آذربایجان، جمهوری اسلامی ایران، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ترکیه و ازبکستان عضو آن هستند.
اهداف و ماموریتهای این سازمان شامل تقویت و توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری میان کشورهای عضو، ایجاد زمینههای مناسب برای همکاری در زمینههای مختلف از جمله کشاورزی، انرژی، حمل و نقل و ارتباطات، ارتقای سطح زندگی مردم و کاهش فقر در منطقه است که تاکنون با برگزاری کنفرانسها و نشستها به منظور تبادل نظر و تجربیات بین کشورهای عضو، تدوین و اجرای طرحهای مشترک در زمینههای مختلف اقتصادی و اجتماعی، ارتقای روابط بینالمللی و جذب سرمایهگذاری خارجی به کشورهای عضو را دنبال کرده است.
