کرمان - ایرنا - قُبه‌سبز، اثر میراثی با پیشینه‌ای نزدیک به ۷۰۰ سال و از کانون‌های مهم علمی و فرهنگی ایران در گذشته، امروز تنها به ایوانی محدود شده است؛ بنایی متعلق به دوران حکومت قراختاییان، هم‌دوره با حمله مغول، که تلاش‌ها برای شناسایی بقایای معماری و احیای آن در دهه‌های اخیر ناتمام مانده است.

به گزارش ایرنا، دانشگاه قبه‌سبز که در منابع تاریخی از آن به‌عنوان آرامگاه قطبیه و عصمتیه هم یاد شده است، در دوران قراختاییان و در روزگاری در کرمان ساخته شد که ایران عرصه تاخت‌وساز و قتل و غارت مغولان بود. به‌واسطه تدبیر و خدمتی که «بُراق‌حاجب» موسس سلسله قراختاییان کرمان کرد، پای مغول به کرمان نرسید.

به‌جز این، قراختاییان خدمت دیگری هم به کرمان کردند و آن ساخت دانشگاه در این منطقه بود که در دوران حکومت تَرکان‌خاتون در سده هفتم هجری‌قمری، به مرکزی پررونق برای درس و بحث و آموزش در آن روزگار تبدیل شد.

با گذشت زمان و در پی اتفاقاتی از جمله زلزله و تخریب عمدی، از معماری این دانشگاه عظیم ۷۰۰ ساله تنها یک ایوان به عصر ما رسیده است. ایوانی بسیار رفیع با کاشی‌های معرق چشم‌نواز که با ساخت‌وسازهای متعدد در پیرامون احاطه شده است.

در بخش نخست مستندنگار تاریخ کرمان از تاریخ و معماری دانشگاه قبه‌سبز گفتیم و اینک در بخش دوم و پایانی از امیدهایی گفته شد که به احیای این بنای ارزشمند تاریخی و فرهنگی وجود دارد. سرنوشت این بنا اما تنها به اراده استانداری، شهرداری و میراث‌فرهنگی کرمان گره خورده است.

برخی تصویرها در این گزارش توسط هوش مصنوعی و با الهام از ایوان موجود قبه سبز کرمان ایجاد شده است.