اراک- مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی از ثبت ملی ۱۳ اثر تاریخی این استان طی یک سال گذشته خبر داد.
به گزارش خبرنگار مهر، حسین محمودی پیش از ظهر دوشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: در حوزه میراث فرهنگی، شناسایی آثار تاریخی، ثبت در فهرست آثار ملی، حفاظت از حریم آثار، تعیین عرصه و حریم و مرمت بناهای تاریخی از مهمترین مأموریتهای این ادارهکل به شمار میرود.
وی افزود: در یک سال گذشته ۱۳ اثر تاریخی استان در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده که در میان آنها چند اثر شاخص و دارای ظرفیت قابل توجه برای توسعه گردشگری قرار دارد.
محمودی با اشاره به ساماندهی دستکند تاریخی شهر خنجین بیان کرد: پس از اعلام شهرداری خنجین درباره وجود یک دستکند تاریخی که طی سالهای گذشته در معرض حفاری و دستبرد قرار داشت، پرونده ثبتی این اثر بهصورت اضطراری تهیه و پیش از جنگ رمضان در فهرست آثار ملی ثبت شد.
وی ادامه داد: در ایام جنگ رمضان نیز مجوز کاوش این اثر صادر شد و اکنون کاوش و ساماندهی دستکند تاریخی خنجین با مشارکت و اهتمام شهرداری، تأمین اعتبار از سوی این مجموعه و نظارت ادارهکل میراث فرهنگی در حال انجام است.
محمودی با اشاره به شناسایی یک دستکند تاریخی جدید در شهرستان اراک تصریح کرد: پرونده این اثر تهیه شده، ابلاغ مربوط به مالک آن انجام گرفته و پرونده برای بررسی به شورای ثبت ارسال شده است؛ به دلیل طی نشدن مراحل نهایی ثبت، فعلاً از اعلام جزئیات و نام این اثر خودداری میکنیم تا پس از ثبت رسمی، اطلاعرسانی لازم انجام شود.
وی افزود: این آثار به دلیل ویژگیهای معماری و جذابیتهای خاص، گردشگران ویژهای را جذب میکنند و میتوانند نقش مؤثری در رونق گردشگری شهرستانها و معرفی ظرفیتهای تاریخی استان داشته باشند.
وی از پیگیری ثبت آثار تاریخی دیگر در شهرستانهای استان خبر داد و گفت: پرونده تعدادی از قلعههای تاریخی شهرستان دلیجان و بناهای تاریخی در شهرهای اراک، تفرش و دلیجان در دست پیگیری است. همچنین محوطه سنگنگارههای تاریخی چنارستان شهرستان دلیجان در سال گذشته به ثبت ملی رسید.
تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی در یک قرارداد
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی با اشاره به اقدامات انجامشده در زمینه تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی استان تاکید کرد: تا پایان سال گذشته، عرصه و حریم ۴۳ اثر شاخص و برجسته تاریخی استان مرکزی تعیین شده بود که با احتساب اقدامات انجامشده در سالهای اخیر، تعداد قابل توجهی از این پروندهها در دورههای گذشته نیز به سرانجام رسیده است.
وی ادامه داد: در اقدامی کمسابقه و برای نخستینبار در تاریخ ادارهکل میراث فرهنگی استان مرکزی، قراردادی برای تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی منعقد شد تا بخش قابل توجهی از آثار شاخص استان تحت پوشش مطالعات تخصصی و ضوابط حفاظتی قرار گیرند.
محمودی با بیان اینکه تاکنون بیش از ۷۰ نقشه از این مجموعه تهیه شده است گفت: این نقشهها در کمیتههای ثبت و حریم استان بررسی شده و پس از تکمیل مراحل کارشناسی، برای طرح در شورای حریم وزارت میراث فرهنگی ارسال خواهد شد.
وی بیان کرد: با توجه به حجم پروندههای موجود، هماهنگیهای لازم انجام شده تا شورای حریم وزارت میراث فرهنگی برای نخستینبار در استان مرکزی تشکیل جلسه دهد و پروندههای مربوط به آثار تاریخی استان بهصورت تخصصی بررسی شود.
بازنگری حریم بناهای تاریخی برای رفع مشکلات مردم
محمودی با اشاره به ضرورت حفاظت اصولی از بناهای تاریخی و توجه همزمان به حقوق شهروندان تصریح کرد: در برخی موارد، به دلیل تعیین نشدن عرصه و حریم آثار یا قدیمی و غیردقیق بودن ضوابط گذشته، مشکلاتی برای مالکان و ساکنان مجاور بناهای تاریخی در زمینه ساختوساز، نوسازی و بازسازی ایجاد شده است.
وی افزود: در همین راستا، تعیین و بازنگری عرصه و حریم آثار شاخص در شهرستانهای استان در دستور کار قرار گرفت تا ضمن صیانت از ارزشهای تاریخی، ضوابط کارشناسی و متناسب با شرایط موجود برای محدوده این آثار مشخص شود.
محمودی بازنگری عرصه و حریم امامزاده عبدالله و آمنه خاتون و کلیسای مسروپ شهر اراک را از جمله اقدامات انجامشده عنوان کرد و گفت: حریم کلیسای مسروپ اراک بهتازگی تهیه شده و مورد بازنگری قرار گرفته است و عرصه و حریم امامزاده محمد با توجه به درخواستهای اداره اوقاف و هیئت امنا، مجدداً بررسی و اصلاح شده است.
وی تاکید کرد: حریم مسجد جامع تاریخی ساوه نیز با توجه به جایگاه این اثر در پرونده ثبت جهانی مساجد ایرانی و ضرورت رعایت معیارها و محدودیتهای مرتبط با این پرونده، مورد بازنگری قرار گرفته است.
ثبت و مستندسازی ۲۳ میراث ناملموس؛ از آبگوشت دودار اراک تا آیینهای عزاداری مرکزی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی از شناسایی و توقیف حدود ۵۰ سکه تاریخی، فعالیت ۲۲ موزه دارای مجوز و تهیه ۲۳ پرونده میراث ناملموس در استان خبر داد و گفت: حفاظت از محوطههای تاریخی، توسعه زیرساختهای موزهای و ثبت آیینها و داشتههای فرهنگی استان با جدیت دنبال میشود.
وی افزود: مقابله با حفاریهای غیرمجاز و تعرض به محوطههای تاریخی بهصورت مستمر دنبال میشود و در تازهترین اقدام، با رصد اطلاعاتی یگان حفاظت، حدود ۵۰ سکه تاریخی کشف و توقیف شده است.
محمودی تصریح کرد: تعرض به تپه تاریخی روستای قلعهنو، تپه تاریخی جلایر و مشکینتپه شهرستان زرندیه از جمله مواردی بوده که با پیگیری یگان حفاظت و واحد حقوقی ادارهکل، برای آنها پرونده قضایی تشکیل شده و اقدامات قانونی انجام گرفته است.
وی ادامه داد: در برنامه پنجساله پیشبینی شده است که هر شهر استان از ظرفیت موزه برخوردار باشد و در حال حاضر حدود ۲۲ موزه دارای مجوز در استان مرکزی فعالیت دارند که ۱۱ مورد بهصورت مستقیم زیر نظر ادارهکل میراث فرهنگی مدیریت میشوند.
محمودی تاکید کرد: سه موزه مادر، باستانشناسی و چهارفصل در شهر اراک قرار دارند و در دوره اخیر نیز مجوز موزه حمام شهر شهباز اخذ و ابلاغ آن به شهرداری ارسال شده است و موزه مردمشناسی روستای ابراهیمآباد در دست پیگیری است.
وی گفت: تاکنون ۲۳ پرونده برای ثبت آیینها، خوراکها، سنتها و داشتههای فرهنگی استان تهیه شده که از جمله آنها میتوان به آبگوشت دودار اراک، حلوا و شیرینیهای سنتی، آیینهای عزاداری روستای ریحان خمین و آیینهای عزاداری شهر اراک اشاره کرد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی بیان کرد: پرونده ثبت گویش ایل شاهسون ساوه و گویش ترکی شهرستان شازند نیز تهیه و ثبت شده و گویش خلجی هم در سالهای گذشته به ثبت رسیده است و پرونده گویش اراکی نیز برای بررسی تخصصی به پژوهشکده زبانشناسی ارسال شده و پس از اعلام نظر کارشناسی درباره ضرورت بررسی آن در قالب گویش بهجای لهجه، پیگیریهای علمی و مستندسازی ادامه دارد.
وی از همکاری با انجمن میراث فرهنگی شهرستان آشتیان برای ثبت آثار تاریخی خبر داد و گفت: ۵۰ پرونده ثبتی غیرمنقول با پیشنهاد فعالان میراث فرهنگی و انجمن این شهرستان تهیه و برای ثبت ملی به وزارتخانه ارسال شده است.
محمودی تاکید کرد: استان مرکزی دارای هفت بافت تاریخی در شهرهای اراک، خمین، مامونیه، آشتیان، تفرش و نراق است که برای بسیاری از آنها ضوابط اختصاصی تدوین نشده بود.
وی افزود: ضوابط اختصاصی بافت تاریخی اراک توسط مشاور ذیصلاح تدوین و پس از تصویب در شورای فنی ادارهکل و کمیسیون ماده پنج استان، اجرایی شده است و تاکنون نیز تخلفی از این ضوابط گزارش نشده است.
سه محوطه تاریخی استان مرکزی به سایتموزه تبدیل میشوند
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی گفت: طرح ویژه بافت تاریخی شهر اراک با همکاری شهرداری و از طریق مشاور ذیصلاح در حال تهیه است که علاوه بر ضوابط ساختوساز، پیشنهادهایی برای احیای بافت، مرمت و بازسازی خانههای تاریخی و ساماندهی این محدوده ارائه خواهد کرد.
محمودی افزود: تهیه ضوابط اختصاصی بافتهای تاریخی شهر آشتیان نیز در دستور کار قرار دارد تا پس از رفع ایرادات کارشناسی، به تصویب مراجع ذیربط برسد و ملاک عمل شهرداری و دستگاههای اجرایی قرار گیرد.
محمودی ادامه داد: عملیات زیرساختی این مجموعه از جمله مسیر دسترسی، نورپردازی و اجرای ورودی نیز در حال پیگیری است و امیدواریم فاز جدید آن تا دهه فجر آماده بهرهبرداری شود.
وی از آغاز کاوشهای باستانشناسی در تپه قزلقلعه شهرستان فراهان خبر داد و گفت: این محوطه یک آتشکده متعلق به دوره ساسانی است و شواهد بهدستآمده از تزئینات گچی رنگآمیزیشده آن، از نظر مطالعات باستانشناسی اهمیت ویژهای دارد.
محمودی تاکید کرد: مجوز کاوش تپه اسیرآباد شهر ساوه نیز اخذ شده و پس از انجام مطالعات و کاوشهای باستانشناسی، نقشه عرصه و حریم این محوطه تهیه شده و برای ارسال به وزارتخانه در حال آمادهسازی است.
