آلت کوین چیست؟ آشنایی با انواع altcoin به زبان ساده. آلت کوین ها چه فرقی با بیت کوین دارند؟ معرفی بهترین آلت کوین های بازار.
خلاصه مطلب
آلت کوین (Altcoin) به رمزارزهایی گفته می‌شود که بیت کوین نیستند و می‌توانند کاربردهای متفاوتی داشته باشند؛ از پرداخت کارمزد شبکه و اجرای قراردادهای هوشمند گرفته تا انتقال پول، حفظ حریم خصوصی و مشارکت در تصمیم‌گیری پروژه‌های غیرمتمرکز. اتریوم، بایننس کوین، ریپل و سولانا از نمونه‌های شناخته‌شده این بازار هستند. بااین‌حال، آلت کوین‌ها لزوماً از بیت کوین بهتر نیستند و هرکدام از نظر کاربرد، سازوکار عرضه، میزان پذیرش و ریسک سرمایه‌گذاری ویژگی‌های متفاوتی دارند. برای شناخت این بازار، باید علاوه بر تفاوت آلت کوین و بیت کوین، انواع رمزارزها، ارزش بازار، توکنومیک و معیارهای ارزیابی پروژه‌ها را نیز بشناسیم.
مقدمه
اگر بیت کوین را می‌شناسید قطعا واژه آلت کوین هم به گوشتان خورده؛ اصطلاحی که به تمام ارزهای دیجیتالی اشاره دارد که بعد از بیت کوین به بازار عرضه شدند. بعضی پروژه‌ها بستری برای اجرای برنامه‌های مالی غیرمتمرکز فراهم می‌کنند، بعضی برای انتقال دارایی به کار می‌روند و برخی دیگر با هدف حفظ ثبات قیمت یا خلق امکانات تازه در شبکه‌های بلاکچینی توسعه یافته‌اند. همه این دارایی‌ها، به‌جز بیت کوین، در تعریف رایج بازار می‌توانند در گروه آلت کوین‌ها قرار بگیرند.
البته آلت کوین‌ها از نظر کاربرد و ساختار تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند. ممکن است یک ارز دیجیتال به دلیل استفاده گسترده از شبکه‌اش شناخته شود، درحالی‌که ارزش رمزارز دیگری بیشتر به محبوبیت جامعه‌اش یا انتظارات بازار وابسته باشد. به همین دلیل، شناخت دنیای آلت کوین‌ها فقط به دانستن نام چند ارز دیجیتال معروف محدود نمی‌شود و نمی‌توان با صرفا چند پروژه آن را شناخت. در این مقاله از مجله نوبیتکس، ابتدا مفهوم آلت کوین را توضیح می‌دهیم، سپس به سراغ انواع آن می‌رویم. در ادامه تفاوت آلت کوین با بیت کوین را بررسی می‌کنیم و در آخر لیستی از بهترین آلت کوین‌های بازار را به شما معرفی خواهیم کرد.
آلت کوین چیست؟
آلت کوین (Altcoin) از ترکیب دو واژه انگلیسی Alternative به معنای جایگزین و Coin به معنای سکه یا رمزارز ساخته شده است. این اصطلاح در بازار ارزهای دیجیتال به‌طور کلی برای اشاره به تمام رمزارزهای غیر از بیت کوین استفاده می‌شود. یعنی آلت کوین هرچیزی در بازار رمزارزهاست که بیت کوین نیست.
آلت کوین‌ها با اهداف مختلفی به وجود آمده‌اند. بعضی از آنها تلاش می‌کنند روش‌های متفاوتی برای انتقال ارزش ارائه دهند؛ بعضی شبکه‌هایی برای اجرای قراردادهای هوشمند و ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز هستند و برخی نیز برای کاربردهای مشخصی مانند ذخیره‌سازی اطلاعات، رأی‌گیری در پروتکل‌ها یا حفظ حریم خصوصی طراحی شده‌اند.
برای مثال، اتر (ETH) دارایی بومی شبکه اتریوم است و برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها و فعالیت در این شبکه به کار می‌رود. ریپل (XRP) نیز توکن بومی بلاکچین ریپل است که از آن برای انتقال ارزش و پرداخت کارمزد شبکه استفاده می‌شود. در مقابل، دوج‌کوین (DOGE) ارز دیجیتالی است که در وهله اول با هدف شوخی با دنیای کریپتو ساخته شد اما رفته رفته جامعه گسترده‌ای از طرفداران را دور خودش جمع کرد.
پس اگر بخواهیم هر چه گفتیم را جمع‌بندی کنیم باید بگوییم که می‌توان در بازار کریپتو ارزهای دیجیتال را به دو دسته بیت کوین و غیر بیت کوین تقسیم کرد که به این گروه «غیر بیت کوینی» اصطلاحا آلت کوین یا کوین جایگزین گفته می‌شود. پس استیبل کوین‌هایی مثل تتر یا توکن‌های مختلف نیز در این گروه قرار می‌گیرند و آلت کوین محسوب می‌شوند.
آلت کوین‌ها چگونه به وجود آمدند؟
پس از راه‌اندازی بیت کوین در سال ۲۰۰۹، توسعه‌دهندگان مختلف به این فکر افتادند که آیا می‌توان از فناوری بلاکچین برای کاربردهای دیگری هم استفاده کرد یا نسخه‌هایی با ویژگی‌های متفاوت ساخت. بیت کوین با هدف استقلال مالی کاربران، ساخت پول اینترنتی غیرمتمرکز و جدایی پول از دولت‌ها ساخته شده بود اما توسعه‌دهندگان رفته رفته به این نتیجه رسیدند که می‌توانند از تکنولوژی بلاکچین برای خلق ایده‌های بهتری استفاده کنند.
نیم‌کوین (Namecoin) که در آوریل ۲۰۱۱ راه‌اندازی شد، یکی از نخستین پروژه‌هایی بود که از فناوری بیت کوین الهام گرفت، اما هدف آن تنها انتقال پول نبود. این پروژه برای ثبت نام دامنه و اطلاعات به‌شکلی غیرمتمرکز طراحی شده بود.
در همان زمان برخی توسعه‌دهندگان و علاقه‌مندان به دنیای بلاکچین به این نتیجه رسیده بودند که بلاکچین بیت کوین محدودیت‌هایی دارد که با حذف آنها می‌توان از ظرفیت کامل بلاکچین استفاده کرد. دو راه پیش‌رو بود: یا بیت کوین باید تن به تغییرات می‌داد و از آرمان‌های ساتوشی ناکاموتویی که ناپدید شده بود عبور می‌کرد یا باید کد بهبود یافته بیت کوین برای راه‌اندازی پروژه‌های دیگر استفاده می‌شد و فورک (انشعابی) از این بلاکچین برای خلق شبکه‌ای جدید بوجود می‌آمد.
چند ماه بعد، پروژه لایت‌کوین (Litecoin) در اکتبر ۲۰۱۱ معرفی و به اولین فورک بیت کوین تبدیل شد. این رمزارز با تغییراتی در ساختار بیت کوین، از جمله کاهش زمان تولید بلاک، تلاش کرد سرعت پرداخت‌های دیجیتال را افزایش دهد. جالب است بدانید در دنیای کریپتو به دلیل شباهت‌های زیادی که لایت کوین به بیت کوین دارد، آن را «نسخه سبک‌تر بیت کوین» توصیف می‌کنند.
تحول مهم بعدی در تاریخچه آلت کوین‌ها راه‌اندازی اتریوم در تاریخ ۳۰ جولای ۲۰۱۵ بود. اتریوم برای نخستین بار از ایده خلق پول اینترنتی کمی فاصله گرفت و امکان اجرای قراردادهای هوشمند را در یک بلاکچین عمومی فراهم کرد و باعث شد توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌هایی فراتر از انتقال ساده رمزارز بسازند. با گسترش این ایده، پای حوزه‌های مختلفی مانند امور مالی غیرمتمرکز، توکن‌های قابل‌معامله و بازی‌های بلاکچینی به دنیای ارزهای دیجیتال باز شد.
در سال‌های بعد، شبکه‌های متعددی با سازوکارها و کاربردهای مختلف وارد بازار شدند. بعضی از آنها از ابتدا بلاکچین مستقلی داشتند و بعضی دیگر توکن‌های خود را روی شبکه‌هایی مانند اتریوم منتشر کردند. به‌این‌ترتیب، بازار آلت کوین‌ها از مجموعه‌ای محدود از رمزارزهای غیر بیت کوینی به اکوسیستمی گسترده با صدها هزار پروژه مختلف تبدیل شد.
تفاوت آلت کوین، کوین و توکن چیست؟
تا اینجا دیدیم که منظور از آلت کوین چیست و تاریخچه آن را بررسی کردیم. اما اصطلاحات آلت کوین، کوین و توکن گاهی به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما دقیقاً یک معنی ندارند. درک تفاوت آنها کمک می‌کند هنگام بررسی یک پروژه بدانید دارایی موردنظر چه جایگاهی در شبکه دارد.
| اصطلاح | تعریف | مثال |
| آلت کوین | اصطلاحی عمومی برای رمزارزهای غیر از بیت کوین | اتریوم، سولانا، دوج‌کوین |
| کوین (Coin) | دارایی بومی یک بلاکچین مستقل | بیت کوین در شبکه بیت کوین، اتر در اتریوم، BNB در شبکه بی‌ان‌بی چین |
| توکن (Token) | دارایی دیجیتالی که بلاکچین اختصاصی ندارد و روی شبکه‌ای دیگر ساخته می‌شود | تتر روی بلاکچین اتریوم یا ترون، شیبا اینو روی اتریوم |
کوین معمولاً دارایی اصلی یک شبکه است و ممکن است برای پرداخت کارمزد، پاداش‌دهی به مشارکت‌کنندگان یا تأمین امنیت آن استفاده شود. بیت کوین و اتر از این نوع دارایی‌ها هستند؛ البته کاربردهای دقیق هر کوین به طراحی همان شبکه بستگی دارد.
توکن‌ها به بلاکچین دیگری متکی هستند. برای مثال، تتر را می‌توان در شبکه‌های مختلفی مثل اتریوم و ترون منتشر کرد. توکن USDT یک دارایی است، اما شبکه‌ای که برای انتقال آن استفاده می‌کنید، می‌تواند متفاوت باشد.
از طرف دیگر، آلت کوین اصطلاحی گسترده‌تر است که در کاربرد رایج بازار هم کوین‌ها و هم توکن‌های غیر از بیت کوین را در بر می‌گیرد. در نتیجه، هر توکن لزوماً کوین نیست، اما در دسته‌بندی عمومی آلت کوین‌ها قرار می‌گیرد.
تفاوت آلت کوین با بیت کوین چیست؟
بیت کوین نخستین ارز دیجیتال موفق مبتنی بر بلاکچین بود و همچنان جایگاه ویژه‌ای در بازار دارد به طوری که به آن پادشاه رمزارزها می‌گویند. آلت کوین‌ها نیز با الهام از این فناوری، برای پاسخ به نیازهای مختلف شکل گرفته‌اند. بااین‌حال، نمی‌توان تمام آلت کوین‌ها را از نظر فناوری یا عملکرد مالی در یک گروه قرار داد. همانطور که در تاریخچه آلت کوین‌ها دیدیم، تعدادی از آنها صرفا می‌خواستند بیت کوین بهتری بسازند و برخی دیگر مثل اتریوم، از اول حوزه جدیدی خلق کردند.
مهم‌ترین تفاوت‌های بیت کوین و آلت کوین‌ها را می‌توان در جدول زیر مشاهده کرد:
| بیت کوین | آلت کوین‌ها | |
| هدف | انتقال همتابه‌همتای ارزش و ایفای نقش به‌عنوان یک دارایی دیجیتال؛ خلق پول غیرمتمرکز | کاربردهای متنوع از انتقال پول تا قرارداد هوشمند، حاکمیت و حریم خصوصی |
| ساختار شبکه | بلاکچین اختصاصی بیت کوین | ممکن است بلاکچین مستقل داشته باشند یا توکن شبکه دیگری باشند |
| سازوکار اجماع | اثبات کار (PoW) | بسته به پروژه، اثبات کار، اثبات سهام یا سازوکارهای دیگر |
| عرضه | سقف نهایی عرضه بیت کوین ۲۱ میلیون واحد است | سیاست عرضه در هر پروژه متفاوت است و همه آلت کوین‌ها سقف عرضه ثابت ندارند |
| ریسک | با وجود نوسانات، سابقه فعالیت طولانی‌تری دارد | ریسک در این گروه بسیار متنوع است |
بنابراین، نمی‌توان گفت همه آلت کوین‌ها از بیت کوین پیشرفته‌تر هستند یا همیشه تراکنش‌های ارزان‌تر و سریع‌تری دارند. آلت کوین‌ها دنیای مختلفی از رمزارزها را شامل می‌شوند که بسته به معماری پروژه ویژگی‌های مختلفی ارائه می‌دهند.
معرفی بهترین آلت کوین های بازار
اگر سری به سایت کوین مارکت کپ بزنید می‌بینید که صدها هزار ارز دیجیتال غیر بیت کوینی وجود دارد که اکثر آنها بی‌نام و نشانند و چند سنت قیمت دارند. برخی دیگر نیز از پروژه‌های مرده بازار محسوب می‌شوند و صرفا در بازه‌ای عملکرد خوبی داشتند و به تاریخ پیوستند.
برای انتخاب بهترین آلت کوین های بازار ارزهای دیجیتال باید معیارهای مختلفی را مد نظر قرار داد. یکی از این معیارها، ارزش بازار است؛ با این حال، این پارامتر به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک پروژه از نظر فناوری، کاربرد یا پتانسیل رشد بهتر از دیگران است.
معیار دیگر، ماندگاری و دوام آن در چرخه‌های مختلف بازار است. ارزی که چندین سال است در زمان بازارهای صعودی رشد می‌کند و همچنان جذب سرمایه دارد، گزینه خوبی برای سرمایه‌گذاری است.
به همین دلیل، در این بخش چند رمزارز شناخته‌شده بازار که دوام خوبی داشته‌اند را معرفی می‌کنیم؛ البته این فهرست رتبه‌بندی سرمایه‌گذاری یا توصیه برای خرید نیست.
اتریوم (ETH)
اتریوم یکی از مهم‌ترین شبکه‌های بلاکچینی برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز است. اگر بیت کوین پادشاه رمزارزها باشد، بدون شک اتریوم جانشین به حق آن محسوب می‌شود. توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از قراردادهای هوشمند، برنامه‌هایی برای وام‌دهی، صرافی‌های غیرمتمرکز، بازی‌های بلاکچینی و مدیریت دارایی‌های دیجیتال بسازند.
اتر، دارایی بومی این شبکه، برای پرداخت کارمزد اجرای تراکنش‌ها و تعامل با قراردادهای هوشمند استفاده می‌شود. کاربران همچنین می‌توانند با سپرده‌گذاری اتر در سازوکار اثبات سهام شبکه مشارکت کنند و ضمن تامین امنیت شبکه، پاداش بگیرند.
اهمیت اتریوم فقط به خود شبکه اصلی محدود نمی‌شود. مجموعه‌ای از شبکه‌های لایه دوم نیز برای افزایش ظرفیت پردازش و کاهش هزینه استفاده از اکوسیستم اتریوم توسعه یافته‌اند. همچنین تعداد زیادی توکن مختلف با استانداردهایی مثل ERC-20 و ERC-721 در این شبکه عرضه شده‌اند.
بنابراین هنگامی که درباره اتریوم صحبت می‌کنیم، با اکوسیستم گسترده‌ای از پروژه‌ها مواجه هستیم که در کنار هم فعالیت می‌کنند. قیمت اتریوم نیز در این سال‌ها رشد خوبی را تجربه کرده و تحلیلگران نسبت به تداوم رشد آن در آینده همچنان امیدوارند. بنابراین خرید اتریوم می‌تواند گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری باشد.
بی‌ان‌بی (BNB)
بی‌ان‌بی (BNB) یا همان بایننس کوین سابق کوین بومی اکوسیستم بی‌ان‌بی چین (BNB Chain) است. این شبکه از اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز پشتیبانی می‌کند و ارز BNB برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها و مشارکت در برخی سازوکارهای شبکه به کار می‌رود.
این رمزارز علاوه بر کاربردهای درون شبکه، در اکوسیستم صرافی بایننس نیز استفاده‌هایی دارد. همین ارتباط باعث شده است کاربردها و قیمت BNB تا حدی تحت‌تأثیر وضعیت اکوسیستم بایننس و میزان استفاده از شبکه آن قرار بگیرد.
BNB یکی از رقبای اصلی اتریوم است و در پورتفوی بسیاری از سرمایه‌گذاران قرار دارد. با این حال توصیه می‌کنیم قبل از خرید BNB تحقیقات کاملی انجام دهید و با چشم باز سرمایه‌گذاری کنید.
ریپل (XRP)
XRP کوین بومی شبکه اکس‌آرپی لجر یا همان ریپل است؛ شبکه‌ای که برای انتقال پول و تسویه تراکنش‌های بین‌المللی در مقیاس گسترده و سازمانی طراحی شده. خود شرکت ریپل (Ripple) هم در حوزه راهکارهای پرداختی و انتقال پول فعالیت می‌کند و مشتریان زیادی در سراسر جهان دارد.
ریپل یکی از ارزهای دیجیتال پر حاشیه بازار رمزارزهاست و تاریخچه جالبی دارد. این رمزارز روزی دومین ارز دیجیتال بزرگ بازار پس از بیت کوین محسوب می‌شد اما شکایت کمیسیون بورس آمریکا از شرکت ریپل باعث شد تا برای چند سال قیمت XRP تحت شعاع قرار بگیرد و از دور رقابت با سایر آلت کوین‌ها خارج شود. با این حال، پس از اتمام این پرونده حقوقی، دوباره توجه معامله‌گران به خرید ریپل جلب شده است.
سولانا (SOL)
مورد بعدی در لیست بهترین آلت کوین‌های بازار سولاناست. سولانا یک بلاکچین عمومی است که برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز طراحی شده و یکی از اصلی‌ترین رقبای اتریوم محسوب می‌شود. این شبکه در حوزه‌هایی مانند دیفای، صرافی‌های غیرمتمرکز، بازی‌های بلاکچینی و توکن‌های دیجیتال فعالیت دارد. مزیت سولانا نسبت به بسیاری از شبکه‌های بلاکچینی، سرعت بسیار بالا و کارمزدهای ناچیز این شبکه است.
SOL نیز کوین بومی سولاناست و برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها و مشارکت در سازوکار اثبات سهام شبکه استفاده می‌شود. جالب است بدانید قیمت سولانا در جریان بازار نزولی سال ۲۰۲۲ سقوط چشمگیری را تجربه کرد اما دوباره بهبود یافت و امروز در بین بزرگترین آلت کوین‌های بازار قرار دارد. بسیاری از سرمایه‌گذاران نیز نسبت به خرید سولانا دید مثبتی دارند و آینده درخشانی را برای این ارز متصورند.
گرام (GRAM)
گرام یا تون کوین سابق، ارز دیجیتال بومی شبکه TON است؛ بلاکچینی که ارتباط نزدیکی با پیامرسان تلگرام دارد و ضمن پشتیبانی از قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز، بسیار سریع است. ارز دیجیتال گرام نیز یکی از بهترین آلت کوین‌های بازار محسوب می‌شود. بلاکچین TON قطب اصلی بازی‌های تلگرامی بود و در زمان رونق این بازی‌ها قیمت گرام یا همان تون کوین سابق رشد چشمگیری را تجربه کرد. بنابراین خرید گرام پس از تحقیقات کامل می‌تواند گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری در بازار کریپتو باشد.
انواع آلت کوین‌ها کدام‌اند؟
آلت کوین‌ها را می‌توان بر اساس هدف، کاربرد، ساختار شبکه و نقش توکن دسته‌بندی کرد. این تقسیم‌بندی‌ها هم همیشه از یکدیگر مستقل نیستند؛ برای مثال، یک رمزارز می‌تواند هم دارایی بومی شبکه باشد و هم برای پرداخت کارمزد و مشارکت در تأمین امنیت آن استفاده شود. رایج‌ترین طبقه‌بندی آلت کوین‌ها را در این بخش بررسی می‌کنیم.
رمزارزهای بومی شبکه‌ها
این دارایی‌ها بخش اصلی اقتصاد یک بلاکچین را تشکیل می‌دهند. از آنها ممکن است برای پرداخت کارمزد، تأمین امنیت شبکه، پاداش‌دهی اعتبارسنج‌ها و ماینرها یا انتقال ارزش استفاده شود.
اتر (ETH) در اتریوم، سولانا (SOL) در سولانا و بایننس کوین (BNB) در اکوسیستم بی‌ان‌بی چین مثال‌های خوبی از این گروه هستند.
رمزارزهای پرداختی
این دسته از آلت کوین‌ها همانطور که از اسمشان پیداست، با هدف تسهیل انتقال پول و پرداخت خلق شده‌اند. لایت‌کوین (LTC)، ریپل (XRP) و استلار (XLM) از پروژه‌های شناخته‌شده این دسته‌بندی هستند.
بعضی از این پروژه‌ها بر انتقال سریع‌تر یا کم‌هزینه‌تر پول تمرکز دارند و برخی دیگر برای تسویه تراکنش‌ها یا تسهیل ارتباط میان سامانه‌های پرداختی طراحی شده‌اند. این دسته را می‌توان عملا همان پول دیجیتال خطاب کرد.
استیبل‌کوین‌ها (Stablecoins)
قیمت بیت کوین یا به طور کلی قیمت ارزهای دیجیتال مختلف همواره در نوسان‌اند و گاها در عرض چند ثانیه ده‌ها درصد پایین و بالا می‌شوند. برای مقابله با این نوسانات ارزهای دیجیتالی با قیمت ثابت خلق شدند؛ ارزهایی که به آنها استیبل کوین گفته می‌شود و معمولا قیمتی برابر با یک دلار آمریکا دارند.
استیبل‌کوین‌ها را می‌توان بر اساس سازوکار حفظ ارزش به چند گروه تقسیم کرد:
- استیبل‌کوین‌های با پشتوانه ارز فیات یا دارایی‌های مالی: تتر (USDT) و یو‌اس‌دی‌کوین (USDC) معروف‌ترین پروژه‌های این دسته هستند که برای حفظ پگ ۱ دلاری، از ارزهای فیات و معادل‌های نقدی مثل اوراق خزانه‌داری آمریکا استفاده می‌کنند. در این پروژه‌ها هر توکن معادل یک دلار (یا حتی بیشتر) پشتوانه دارد تا از ثبات قیمت آن اطمینان حاصل شود.
- استیبل‌کوین‌های با وثیقه رمزارزی: در این مدل، کاربر دارایی‌های دیجیتال را به‌عنوان وثیقه در یک سازوکار مشخص قرار می‌دهد و در مقابل، استیبل‌کوین دریافت می‌کند. به دلیل نوسانات قیمت وثیقه، معمولاً ارزش وثیقه باید از ارزش استیبل‌کوین‌های صادرشده بیشتر باشد.
- استیبل‌کوین‌های الگوریتمی: این مدل‌ها از قواعد نرم‌افزاری و سازوکارهای عرضه و تقاضا برای ثبات قیمت استفاده می‌کنند. البته چنین سازوکارهایی ممکن است در شرایط بحرانی نتوانند قیمت هدف را حفظ کنند. نمونه آن هم فروپاشی استیبل کوین الگوریتمی ترا بود که فاجعه بزرگی در دنیای کریپتو محسوب می‌شود.
توکن‌های کاربردی (Utility Tokens)
توکن‌های کاربردی برای استفاده از خدمات یا امکانات مشخصی در یک پروژه طراحی شده‌اند. برای مثال، فایل‌کوین (FIL) در اکوسیستم ذخیره‌سازی غیرمتمرکز فایل‌کوین کاربرد دارد و از آن در سازوکار اقتصادی این شبکه استفاده می‌شود. یا توکن LINK در پروژه چین‌لینک برای پرداخت هزینه خدمات اوراکل غیرمتمرکز که قراردادهای هوشمند بلاکچین را به داده‌های دنیای واقعی و APIهای خارجی متصل می‌کنند، استفاده می‌شود.
توکن‌های حاکمیتی (Governance Tokens)
توکن‌های حاکمیتی به هولدرهای خود امکان می‌دهند در برخی تصمیم‌های یک پروتکل غیرمتمرکز مشارکت کنند و در شکل‌دهی به مسیر آن پروژه نقش داشته باشند. این تصمیم‌ها ممکن است شامل تغییر پارامترهای مختلف، تخصیص منابع خزانه یا به‌روزرسانی‌ها باشند. برای مثال، توکن یونی‌سواپ (UNI) در حاکمیت صرافی غیرمتمرکز یونی‌سواپ نقش دارد.
ذکر این نکته ضروری است که نباید توکن حاکمیتی را معادل سهام یک شرکت در نظر گرفت. داشتن حق رأی در یک پروتکل لزوماً به معنی برخورداری از سهم مالکیت یا دریافت سود نیست.
رمزارزهای حریم خصوصی (Privacy Coins)
رمزارزهای حریم خصوصی با هدف پنهان‌کردن بخشی از اطلاعات تراکنش‌ها و دشوارتر کردن ردیابی آنها طراحی شده‌اند. در بسیاری از بلاکچین‌های عمومی مثل بیت کوین، تاریخچه تراکنش‌ها و موجودی آدرس‌ها قابل مشاهده است؛ بنابراین عمومی‌بودن این اطلاعات می‌تواند امکان تحلیل فعالیت مالی کاربران را فراهم کند. مونرو (XMR) و زی‌کش (ZEC) از مهم‌ترین پروژه‌های حریم خصوصی بازار هستند که با روش‌های رمزنگاری متفاوت، جزئیات تراکنش‌ها را از دید سایرین مخفی می‌کنند.
میم‌کوین‌ها (Memecoins)
تمام دسته‌هایی که تا به اینجا بررسی کردیم یک کاربرد مشخص داشتند؛ مثلا توکن‌های پرداختی حکم پول دیجیتال را داشتند یا رمزارزهای حریم خصوصی جزئیات تراکنش‌ها را مخفی می‌کردند. میم کوین‌ها اما ارزهای دیجیتالی هستند که عمدتا کاربرد خاصی ندارند و معمولا با الهام از شوخی‌ها، شخصیت‌ها یا موضوعات محبوب اینترنتی به بازار عرضه می‌شوند. دوج کوین (DOGE) اولین میم کوین بازار بود که در ابتدا برای شوخی با بیت کوین و بازار کریپتو ساخته شد و از سگ شیبا اینو الهام گرفته. یا پپه (PEPE) میم کوینی است که از شخصیت کارتونی قورباغه پپه الهام گرفته است.
به همین خاطر، قیمت میم‌کوین‌ها به‌شدت تحت‌تأثیر محبوبیت آنها در شبکه‌های اجتماعی، حمایت افراد شناخته‌شده، فعالیت جامعه کاربران و موج‌های سفته‌بازانه قرار می‌گیرد؛ موضوعی که باعث می‌شود سرمایه‌گذاری در میم کوین‌ها ریسک بالایی داشته باشد.
البته، همه میم‌کوین‌ها فاقد کاربرد نیستند، اما میزان کاربرد و پشتوانه اقتصادی آنها بسیار متفاوت است.
توکن‌های نماینده دارایی‌های واقعی
در برخی پروژه‌ها، دارایی‌هایی مانند اوراق بهادار، طلا یا حقوق مرتبط با املاک به‌صورت توکن روی بلاکچین نمایش داده می‌شوند. به این فرایند توکنیزه‌کردن دارایی‌های واقعی (Real-World Asset Tokenization) گفته می‌شود. هدف این روش می‌تواند ساده‌ترکردن انتقال مالکیت، افزایش قابلیت تقسیم‌پذیری دارایی یا فراهم‌کردن امکان معامله آن در بستر دیجیتال باشد.
چطور یک آلت کوین را ارزیابی کنیم؟
شناخت کاربرد یک آلت کوین اولین قدم است، اما برای ارزیابی یک پروژه به اطلاعات بیشتری نیاز داریم. قیمت پایین یک رمزارز یا قرارگرفتن نام آن در فهرست ارزهای پرطرفدار، به‌تنهایی دلیل مناسبی برای انتخاب آن نیست. بنابراین توصیه می‌شود پیش از خرید ارز دیجیتال، این معیارها را در نظر بگیرید:
کاربرد واقعی و میزان استفاده از پروژه
ابتدا مشخص کنید پروژه چه مسئله‌ای را حل می‌کند. آیا واقعاً برای انتقال ارزش، اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز یا ارائه یک خدمت مشخص استفاده می‌شود؟ آیا کاربران به توکن آن نیاز دارند یا استفاده از محصول بدون نگهداری توکن هم امکان‌پذیر است؟
برای پاسخ به این سوالات وایت‌پیپر پروژه و آمار فعالیت آن را بررسی کنید. تعداد دنبال‌کنندگان در شبکه‌های اجتماعی یا وعده‌های توسعه‌دهندگان به‌تنهایی نشان‌دهنده تقاضای واقعی نیست.
توکنومیک و سیاست عرضه
توکنومیک (Tokenomics) به ساختار اقتصادی یک رمزارز، از جمله عرضه، توزیع، پاداش‌ها و سازوکار ایجاد یا حذف توکن‌ها گفته می‌شود.
برای درک بهتر توکنومیک، چند شاخص اهمیت دارد:
- عرضه در گردش: تعداد توکن‌هایی که در حال حاضر در گردش بازار قرار دارند.
- عرضه کل: مجموع توکن‌های ایجادشده، پس از کسر توکن‌های سوزانده‌شده.
- حداکثر عرضه: بیشترین تعداد توکنی که طبق قواعد فعلی برای آن در نظر گرفته شده است؛ البته همه رمزارزها سقف ثابت ندارند.
- ارزش بازار: حاصل ضرب قیمت هر توکن در تعداد توکن‌های در گردش.
- ارزش‌گذاری کاملاً رقیق‌شده (FDV): برآورد ارزش پروژه با فرض درنظرگرفتن تمام عرضه مورد محاسبه در قیمت فعلی.
برای مثال، ممکن است قیمت یک توکن افزایش پیدا کند، اما بخش بزرگی از توکن‌های آن هنوز در اختیار تیم یا سرمایه‌گذاران اولیه باشد. اگر این توکن‌ها در آینده وارد بازار شوند، افزایش عرضه می‌تواند فشار فروش ایجاد کند و به ریزش قیمت منجر شود؛ به‌خصوص اگر تقاضا متناسب با آن رشد نکند.
توزیع توکن‌ها و میزان تمرکز
بررسی کنید چه سهمی از توکن‌ها در اختیار تیم توسعه، سرمایه‌گذاران اولیه، خزانه پروژه و کاربران عمومی است. تمرکز زیاد توکن‌ها در تعداد محدودی از کیف پول‌ها می‌تواند ریسک ایجاد کند؛ چون فروش حجم بالایی از یک رمزارز یا تصمیم‌گیری تعداد محدودی از هولدرها ممکن است بر بازار یا حاکمیت پروژه اثر بگذارد.
امنیت و سابقه فنی
پروژه را از نظر سابقه هک، آسیب‌پذیری قراردادهای هوشمند، اختلال شبکه و نحوه واکنش تیم به مشکلات بررسی کنید. در شبکه‌های مبتنی بر قرارداد هوشمند، تنها امنیت خود بلاکچین مهم نیست؛ قراردادهای برنامه‌های غیرمتمرکز، پل‌های انتقال دارایی، اوراکل‌ها و زیرساخت‌های جانبی نیز ممکن است نقطه ضعف باشند و مورد حمله هکرها قرار بگیرند.
نقدشوندگی و حجم معاملات
نقدشوندگی نشان می‌دهد خرید یا فروش یک دارایی با چه سهولتی انجام می‌شود. ممکن است یک رمزارز ارزش بازار قابل‌توجهی داشته باشد، اما حجم معاملات واقعی یا عمق سفارش‌های آن در بعضی صرافی‌ها پایین باشد.
اگر فاصله قیمت خرید و فروش زیاد باشد یا سفارش‌های محدودی در بازار وجود داشته باشد، اجرای معامله می‌تواند هزینه بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، هنگام بررسی یک آلت کوین فقط به قیمت آخرین معامله یا ارزش بازار آن نگاه نکنید.
تیم، نقشه راه و رقبا
مستندات پروژه را بخوانید و بررسی کنید چه کسانی در توسعه آن نقش دارند، چه برنامه‌هایی اعلام شده و چه مقدار از وعده‌های قبلی عملی شده است. همچنین رقبای مستقیم آن را بشناسید.
شرایط قانونی و دسترسی به بازار
محدودیت‌های قانونی، سیاست صرافی‌ها و شرایط عرضه و معامله یک رمزارز نیز هنگام ارزیابی اهمیت دارند. بعضی پروژه‌ها ممکن است در یک کشور یا پلتفرم قابل معامله باشند، اما در بازار دیگری با محدودیت روبه‌رو شوند. این موضوع به‌ویژه درباره رمزارزهای مرتبط با حریم خصوصی یا توکن‌هایی که ادعای نمایندگی دارایی‌های واقعی دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
آلت کوین‌ها چه مزایا و ریسک‌هایی دارند؟
آلت کوین‌ها فرصت‌هایی برای توسعه فناوری و ایجاد کاربردهای تازه فراهم کرده‌اند، اما همه پروژه‌ها از کیفیت یکسانی برخوردار نیستند. بررسی مزایا و ریسک‌ها در کنار هم کمک می‌کند دید واقع‌بینانه‌تری به این بازار داشته باشیم.
| مزایا | ریسک‌ها و محدودیت‌ها |
| ارائه کاربردهای متنوع مانند قراردادهای هوشمند، انتقال ارزش، حاکمیت و حریم خصوصی | بسیاری از پروژه‌ها ممکن است کاربران کافی جذب نکنند یا در نهایت کنار گذاشته شوند |
| امکان توسعه برنامه‌های غیرمتمرکز و خدمات مالی مبتنی بر بلاکچین | آسیب‌پذیری فنی، باگ قرارداد هوشمند و حملات سایبری می‌توانند به زیان کاربران منجر شوند |
| تنوع پروژه‌ها | انتخاب میان پروژه‌های متعدد دشوار است و اطلاعات تبلیغاتی می‌تواند ارزیابی را گمراه کند |
| امکان مشارکت کاربران در برخی سازوکارهای حاکمیتی یا اقتصادی | تمرکز توکن‌ها، آزادسازی عرضه و تعارض منافع ممکن است به دارندگان کوچک‌تر آسیب بزند |
| توسعه خدماتی که پیش‌تر به واسطه‌های متمرکز وابسته بودند | محدودیت‌های قانونی، کاهش نقدشوندگی یا توقف پشتیبانی یک صرافی ممکن است دسترسی به دارایی را دشوار کند |
یکی از مهم‌ترین نکات این است که آلت کوین‌ها یک طبقه همگن نیستند. ریسک یک استیبل‌کوین، یک میم‌کوین و یک دارایی بومی بلاکچین از یک جنس نیست. برای مثال، در یک استیبل‌کوین ریسک از دست رفتن پگ قیمتی یا مشکلات بازخرید اهمیت دارد؛ درحالی‌که در یک میم‌کوین ممکن است تغییر شدید توجه بازار، تمرکز مالکیت و نبود تقاضای پایدار نقش پررنگ‌تری داشته باشد.
آلت‌سیزن (Altseason) چیست و چه زمانی رخ می‌دهد؟
آلت‌سیزن یا فصل آلت کوین‌ها به دوره‌ای از بازار گفته می‌شود که در آن، بخش قابل‌توجهی از آلت کوین‌ها طی یک بازه زمانی مشخص عملکرد قیمتی بهتری از بیت کوین دارند. در چنین دوره‌ای ممکن است سرمایه و توجه معامله‌گران از بیت کوین به سمت رمزارزهای دیگر حرکت کند و زمینه‌ساز رشد بیشتر آنها شود.
یکی از شاخص‌هایی که برای بررسی این وضعیت استفاده می‌شود، دامیننس بیت کوین (Bitcoin Dominance) است. دامیننس نشان می‌دهد ارزش بازار بیت کوین چه سهمی از ارزش کل بازار رمزارزها را تشکیل می‌دهد.
معمولا هنگامی آلت سیزن رخ می‌دهد که افت معناداری در کاهش دامیننس بیت کوین و همزمان رشد چشمگیر ارزش بازار آلت کوین‌ها مشاهده شود. توصیه می‌کنیم مقاله «آلت سیزن کی شروع می‌شود؟ نحوه تشخیص Altseason» را در بلاگ مجله نوبیتکس مطالعه کنید.
چطور آلت‌سیزن را تشخیص دهیم؟
برای بررسی احتمال شروع آلت‌سیزن، بهتر است چند شاخص را در کنار هم دنبال کنید:
- عملکرد آلت کوین‌ها در مقایسه با بیت کوین: اگر تعداد زیادی از رمزارزهای بازار در یک بازه مشخص بازدهی بیشتری از بیت کوین ثبت کنند، احتمال شکل‌گیری آلت‌سیزن افزایش می‌یابد. شاخص آلت‌سیزن شرکت BlockchainCenter نیز عملکرد ۵۰ رمزارز برتر را در ۹۰ روز گذشته با بیت کوین مقایسه می‌کند و زمانی که دست‌کم ۷۵ درصد آنها عملکرد بهتری داشته باشند، بازار را در وضعیت آلت‌سیزن طبقه‌بندی می‌کند.
- تغییرات دامیننس بیت کوین: کاهش دامیننس می‌تواند نشانه‌ای از تغییر سهم بازار باشد، اما باید همراه با عملکرد واقعی آلت کوین‌ها بررسی شود.
- حجم معاملات: افزایش حجم معاملات در گروهی از آلت کوین‌ها می‌تواند نشان‌دهنده افزایش فعالیت بازار باشد. البته حجم بالا به‌تنهایی جهت حرکت قیمت را مشخص نمی‌کند.
البته هیچ شاخصی نمی‌تواند زمان شروع یا پایان آلت‌سیزن را با قطعیت پیش‌بینی کند. حتی در دوره‌ای که برخی آلت کوین‌ها رشد چشمگیری دارند، ممکن است گروه بزرگی از پروژه‌ها عملکرد ضعیفی ثبت کنند.
آینده آلت کوین‌ها به چه عواملی بستگی دارد؟
آینده بازار آلت کوین‌ها به یک فناوری یا عامل واحد وابسته نیست. بعضی پروژه‌ها ممکن است با افزایش استفاده از خدمات خود رشد کنند و بعضی دیگر با وجود تبلیغات گسترده نتوانند تقاضای پایداری ایجاد کنند. درنتیجه، نمی‌توان آینده تمام آلت کوین‌ها را یکسان ارزیابی کرد.
چند عامل مهم می‌توانند در مسیر این بازار نقش داشته باشند:
- کاربرد و پذیرش واقعی: پروژه‌هایی که مسئله مشخصی را حل می‌کنند و کاربران حاضرند از خدمات آنها استفاده کنند، می‌توانند پایه تقاضای پایدارتری داشته باشند.
- رقابت میان شبکه‌ها: بلاکچین‌ها برای جذب کاربران و توسعه‌دهندگان با یکدیگر رقابت می‌کنند. هزینه استفاده، امنیت، سرعت، ابزارهای توسعه و تجربه کاربری می‌توانند در موفقیت آنها نقش داشته باشند.
- وضعیت اقتصاد کلان و بازار بیت کوین: شرایط نقدینگی، نرخ بهره، تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک و روند بیت کوین می‌توانند بر جریان سرمایه در بازار رمزارزها اثر بگذارند.
- اقتصاد توکنی و عرضه: حتی اگر یک پروژه از نظر فنی موفق باشد، عرضه بالای توکن‌ها یا آزادسازی بخش بزرگی از آنها می‌تواند بر قیمت اثر بگذارد. در مقابل، کاهش عرضه نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش قیمت نیست؛ تقاضا همچنان نقش اساسی دارد.
- مقررات و دسترسی به بازار: تغییر قوانین، سیاست صرافی‌ها و نحوه برخورد نهادهای نظارتی با برخی دسته‌های رمزارز می‌تواند بر میزان دسترسی کاربران و فعالیت پروژه‌ها اثر بگذارد.
در مجموع، احتمال دارد بخشی از پروژه‌ها با توسعه کاربردهای واقعی و جذب کاربران بیشتر جایگاه خود را تثبیت کنند؛ درحالی‌که گروهی دیگر به‌تدریج اهمیت خود را از دست بدهند. بنابراین، آینده آلت کوین‌ها را بهتر است نه به‌عنوان سرنوشت یکسان تمام رمزارزها، بلکه به‌عنوان رقابت میان پروژه‌هایی با کیفیت، کاربرد و مدل اقتصادی متفاوت در نظر بگیریم.
چگونه آلت کوین بخریم؟
برای خرید آلت کوین، ابتدا باید تحقیقات کاملی نسبت به پروژه انجام دهید و پس از بررسی تحلیل‌های مختلف و تحلیل شخصی، به یک صرافی ارز دیجیتال معتبر مراجعه کنید.
در نوبیتکس امکان خرید ارزهای دیجیتال مختلف و آلت کوین‌های مطرح بازار وجود دارد. همچنین شما می‌توانید به سادگی هر زمان که خواستید، از صفحه قیمت ارزهای دیجیتال برای مشاهده فهرست رمزارزها و بررسی قیمت آنها به تومان و تتر استفاده کنید.
سخن نهایی
آلت کوین‌ها بخش گسترده‌ای از بازار ارزهای دیجیتال را تشکیل می‌دهند و هرکدام برای هدف یا کاربرد متفاوتی توسعه یافته‌اند. بعضی از آنها زیرساخت اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز را فراهم می‌کنند، برخی برای انتقال ارزش به کار می‌روند و گروهی دیگر امکاناتی مانند حفظ حریم خصوصی یا مشارکت در حاکمیت پروتکل‌ها را ارائه می‌دهند.
بااین‌حال، آلت کوین بودن به معنی برتری نسبت به بیت کوین یا تضمین رشد قیمت نیست. برای شناخت این بازار باید فراتر از نام پروژه و تغییرات کوتاه‌مدت قیمت رفت و کاربرد واقعی، اقتصاد توکنی، امنیت، نقدشوندگی و وضعیت رقبا را بررسی کرد. در نهایت، آشنایی با این معیارها به شما کمک می‌کند تفاوت میان پروژه‌های مختلف را بهتر درک کنید و درباره هر رمزارز با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرید.