بن‌گویر با هدف افزایش قدرت چانه‌زنی حزب راست افراطی خود در انتخابات، می‌کوشد نتانیاهو را به سمت سیاست‌های تندروانه‌تر سوق دهد؛ از الحاق غزه و کرانه باختری و کوچاندن فلسطینیان تا محدود کردن مسیر تشکیل کشور مستقل فلسطین.

به گزارش تجارت نیوز، نشریه تایم با انتشار تحلیلی اختصاصی نوشت: در دفتر کوچکی در منطقه صنعتی شهر لود، واقع در حومه تل‌آویو، ستاد انتخاباتی حزب «قدرت یهودی» مستقر است؛ شهری که نیروهای اسرائیلی در جریان جنگ سال ۱۹۴۸ هزاران فلسطینی را از آن اخراج کردند. رهبری این حزب فوق‌ملی‌گرا را ایتامار بن‌گویر بر عهده دارد؛ چهره‌ای جنجالی از راست افراطی که زمانی به دلیل افراط‌گرایی، صلاحیت خدمت در ارتش اسرائیل را نداشت. او اکنون در کابینه بنیامین نتانیاهو، وزیر امنیت ملی است و بر پلیس و سازمان زندان‌های این کشور نظارت دارد.

اگر برنامه بن‌گویر محقق شود، انتخابات ۲۷ اکتبر به افزایش کرسی‌های حزب او در پارلمان و تقویت قدرت چانه‌زنی‌اش در برابر دولت راست‌گرای دیگری به رهبری نتانیاهو منجر خواهد شد. هدف او جایگزین کردن نخست‌وزیر نیست، بلکه می‌خواهد نتانیاهو را بیش از پیش به احزاب تندرویی وابسته کند که خواهان خروج فلسطینیان از غزه و کرانه باختری و گسترش حاکمیت اسرائیل بر این سرزمین‌ها هستند.

بن‌گویر در گفت‌وگویی کم‌سابقه که ۱۹ اکتبر با او انجام دادم، با اشاره به گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و رقیب اصلی نتانیاهو، می‌گوید: «من می‌خواهم نتانیاهو نخست‌وزیر باشد. او یک رهبر است. من او را یک میلیون بار بیشتر از آیزنکوت ترجیح می‌دهم.» او در حالی که بر سینه‌اش می‌کوبد، اضافه می‌کند: «آنچه واقعاً به راست‌گراتر شدن نتانیاهو کمک می‌کند، این است که من، بن‌گویر، وزیر ارشد باشم و یک دولت کاملاً راست‌گرا تشکیل شود.»

سمتی که بن‌گویر به دنبال آن است، وزارت دفاع است؛ جایگاهی که فرماندهی نیروهای مسلح اسرائیل و اختیار بیشتری برای پیشبرد دیدگاه‌هایش درباره غزه و کرانه باختری را در اختیار او قرار می‌دهد. این دیدگاه شامل محدودیت کمتر برای عملیات نظامی، «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از هر دو منطقه و گسترش کنترل اسرائیل بر سرزمین‌هایی است که بن‌گویر آنها را متعلق به قوم یهود می‌داند.

اهرم بن‌گویر

نتانیاهو تاکنون در برابر واگذاری این وزارتخانه به بن‌گویر مقاومت کرده است. با این حال، بن‌گویر و متحدانش امیدوارند آن‌قدر کرسی به دست آورند که نتانیاهو را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کنند؛ در غیر این صورت، او ممکن است قدرت را از دست بدهد.

بن‌گویر احتمالا از چرخش فضای سیاسی اسرائیل به سمت راست بهره خواهد برد؛ به‌ویژه در میان رای‌دهندگان جوان‌تری که به سبک تقابلی و دیدگاه سازش‌ناپذیر او درباره حاکمیت یهودیان گرایش دارند. در نظرسنجی شبکه ۱۲ اسرائیل از رای‌دهندگان یهودی که برای نخستین بار در انتخابات شرکت می‌کنند، نزدیک به سه‌چهارم خود را راست‌گرا یا متمایل به راست میانه معرفی کرده‌اند.

نظرسنجی‌ها از رقابتی نزدیک حکایت دارند. در چند نظرسنجی اخیر، حزب میانه‌روی «یاشار» به رهبری آیزنکوت اندکی از حزب لیکود نتانیاهو پیش افتاده، اما به نظر نمی‌رسد نه بلوک راست‌گرای نخست‌وزیر و نه مخالفان او به اکثریت ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت در کنست دست یابند.

میانگین چهار نظرسنجی اخیر نشان می‌دهد دو اردوگاه به‌ترتیب حدود ۵۰ و ۵۳ کرسی در اختیار خواهند داشت. در چنین شرایطی، احزاب عرب و جریان‌های کوچک‌تر ممکن است به بازیگران تعیین‌کننده تبدیل شوند. نتیجه انتخابات می‌تواند به تشکیل ائتلافی شکننده، شکل‌گیری دولت وحدت ملی نامحتمل میان نتانیاهو و آیزنکوت یا بن‌بستی طولانی منجر شود که اسرائیلی‌ها را بار دیگر به پای صندوق‌های رأی بکشاند.

بن‌گویر که پیراهن سفید و کیپای سفید بر تن دارد، به انگلیسی با دشواری صحبت می‌کند. در دوره مدیریت او، سازمان زندان‌های اسرائیل به دلیل نحوه رفتار با بازداشت‌شدگان فلسطینی با اتهام‌های مربوط به بدرفتاری مواجه شده است. با این حال، او خواهان نقشی مستقیم‌تر در تعیین آینده اسرائیل در غزه و کرانه باختری است.

او مدعی است: «اگر اسرائیل می‌خواهد به زندگی ادامه دهد و نابود نشود، باید تمام غزه را تصرف کنیم. باید مهاجرت داوطلبانه را پیش ببریم. غزه می‌تواند به یک ریویرا تبدیل شود. جای زیبایی است، اما نمی‌توانیم اجازه دهیم حتی یک عضو حماس آنجا باقی بماند.».

طرح او بر خروج فلسطینیان از غزه به مقصد کشورهایی استوار است که حاضر به پذیرش آنها باشند؛ پس از آن، اسرائیلی‌ها می‌توانند در این منطقه ساحلی شهرک‌سازی کنند. چنین اقدامی تصمیم مهم آریل شارون، نخست‌وزیر راست‌گرای پیشین اسرائیل، را که در سال ۲۰۰۵ نیروهای اسرائیلی را از غزه خارج کرد و بیش از ۸ هزار شهرک‌نشین یهودی را از این منطقه تخلیه کرد، معکوس خواهد کرد.

بن‌گویر توضیح روشنی نمی‌دهد که کدام کشورها حاضر خواهند شد شمار زیادی از فلسطینیان را بپذیرند یا چگونه می‌توان خروج آنها را با توجه به شرایطی که او پیشنهاد می‌کند، داوطلبانه تلقی کرد.

او مدعی است: «غزه همیشه متعلق به ما بوده است. اسرائیل کشور کوچکی است. باید گسترده‌تر شویم و قلمرو بیشتری داشته باشیم. اعضای حماس تروریست‌هایی هستند که نه‌تنها می‌خواهند اسرائیل را نابود کنند، بلکه قصد نابودی تمام جهان را دارند».

وقتی به او می‌گویم که اخراج فلسطینیان از غزه و اسکان مجدد اسرائیلی‌ها در این منطقه، انزوای بین‌المللی اسرائیل را عمیق‌تر خواهد کرد، این نگرانی را رد می‌کند.

او ادعا کرده: «فکر می‌کنم هرچه قوی‌تر باشیم، منزوی نخواهیم شد. اسرائیل زمانی منزوی می‌شود که ضعیف باشد. اگر به جمعیت غزه کمک کنیم از آنجا خارج شوند، می‌توانیم بسیار قدرتمند باشیم».

ادبیات سیاسی و طرح‌های بن‌گویر در داخل و خارج از اسرائیل با محکومیت گسترده‌ای روبه‌رو شده است. منتقدان در طیف‌های مختلف سیاسی او را به تحریک برای ارتکاب جنایات جنگی و تضعیف بنیان‌های دموکراسی اسرائیل متهم می‌کنند.

افرایم هالوی، رئیس پیشین موساد، در گفت‌وگو با من می‌گوید: «او منشا دردسرهای عظیمی است».

طرح بن‌گویر برای کرانه باختری

جاه‌طلبی‌های بن‌گویر در کرانه باختری نیز به همان اندازه گسترده است. او خواهان الحاق این منطقه به اسرائیل است؛ سرزمینی که بن‌گویر و بیشتر اسرائیلی‌ها با نام‌های کتاب مقدسی «یهودا و سامره» از آن یاد می‌کنند.

حدود ۳.۳ میلیون فلسطینی در این منطقه زندگی می‌کنند و بخشی از آن تحت اداره تشکیلات خودگردان فلسطین قرار دارد؛ نهادی که بر اساس توافق‌نامه‌های اسلو در سال ۱۹۹۳ ایجاد شد و هدف اولیه آن فراهم کردن زمینه تشکیل کشور مستقل فلسطین بود.

تشکیلات خودگردان که تحت سلطه جنبش فتح قرار دارد، نیروی امنیتی با تسلیحات سبک در اختیار دارد که آموزش آن را ارتش آمریکا بر عهده گرفته است. این نیرو در گذشته برای مهار حملات تروریستی با اسرائیل همکاری کرده است.

اما بن‌گویر خواهان کنترل امنیتی اسرائیل بر منطقه‌ای است که فلسطینیان آن را قلب کشور آینده خود می‌دانند.

او مدعی است: «باید سلاح‌های تشکیلات خودگردان فلسطین را از آنها بگیریم. آنها اکنون در اریحا آموزش می‌بینند. مگر قرار است آموزش ببینند تا ترافیک را هدایت کنند؟ آنها می‌خواهند حمله‌ای دیگر مانند هفتم اکتبر انجام دهند».

سخنگوی تشکیلات خودگردان فلسطین به درخواست برای اظهارنظر درباره این سخنان پاسخ نداد.

دیدگاه بن‌گویر فراتر از الحاق سرزمینی است. او می‌گوید میلیون‌ها فلسطینی که نسل‌ها در کرانه باختری زندگی کرده‌اند، باید به ترک خانه‌های خود تشویق شوند.

او ادعا کرده: «ما خواهان اعمال حاکمیت بر یهودا و سامره هستیم و در آنجا نیز مهاجرت داوطلبانه را می‌خواهیم. بگذارید موضوع را روشن کنیم؛ منظور ما مهاجرت داوطلبانه است، نه بیرون راندن کسی. مردم خودشان گزینه خروج را انتخاب خواهند کرد».

اینکه بن‌گویر تا چه اندازه بتواند چنین جاه‌طلبی‌هایی را به سیاست رسمی اسرائیل تبدیل کند، تا حدی به قدرت چانه‌زنی حزب او پس از انتخابات ۲۷ اکتبر بستگی دارد. او امیدوار است رای‌دهندگان موقعیتش را تقویت کنند.

بن‌گویر می‌گوید: «امیدوارم ملت پیام خود را برساند.»

از پیروان کاهانا تا کابینه نتانیاهو

بن‌گویر ۵۰ سال دارد و در خانواده‌ای یهودی با گرایش‌های نسبتا سکولار و دارای تبار عراقی و کردی، در شهر مواسرت صهیون، حومه اورشلیم، به دنیا آمده است. مادرش از اعضای ایرگون بود؛ سازمان زیرزمینی یهودی که پیش از تاسیس اسرائیل علیه حاکمیت بریتانیا مبارزه می‌کرد. با این حال، بنا بر روایت‌های موجود، والدین بن‌گویر افراط‌گرایان ایدئولوژیک نبودند.

بن‌گویر مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. او در ۱۲ سالگی به مذهب روی آورد و هم‌زمان با نخستین انتفاضه فلسطینیان، به آموزه‌های مئیر کاهانا گرایش پیدا کرد؛ خاخام آمریکایی‌تبار و افراط‌گرایی که از اخراج اعراب از اسرائیل و سرزمین‌های اشغالی حمایت می‌کرد.

بن‌گویر در دوران نوجوانی به یکی از فعالان جنبش کاهانا تبدیل شد؛ جنبشی که اسرائیل سرانجام آن را به‌عنوان یک سازمان تروریستی ممنوع اعلام کرد. دیدگاه‌های افراطی بن‌گویر چنان بود که ارتش اسرائیل او را از خدمت اجباری معاف کرد.

او امروز همچنان کاهانا را ستایش می‌کند، هرچند از برخی مواضع افراطی‌تر مراد فکری خود فاصله گرفته است.

بن‌گویر مدعی است: «من به مدرسه دینی او رفتم. کارهای خوب زیادی انجام داد. از یهودیان محافظت کرد. او در راه تقدیس نام خدا کشته شد. من با تمام کارهایی که انجام می‌داد موافق نیستم. در گذشته فکر می‌کردم باید همه اعراب را از سرزمین اسرائیل بیرون کنیم. اکنون معتقدم برخی از آنها می‌توانند بمانند. می‌پذیرم که تعدادی از اعراب اینجا زندگی کنند و با بخشی از آنها مشکلی ندارم؛ کسانی که (به ادعای او) کشور اسرائیل را به‌عنوان کشور یهودی به رسمیت بشناسند و به آن وفادار باشند».

بن‌گویر در جوانی به کریات‌اربا، شهرک یهودی‌نشین مشرف به شهر فلسطینی الخلیل، نقل مکان کرد؛ جایی که میراث فکری کاهانا نفوذ ویژه‌ای دارد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او و همسر آینده‌اش، آیالا، در نخستین قرار ملاقات خود به زیارت قبر باروخ گلدشتاین رفتند. گلدشتاین، پزشک آمریکایی‌تبار و از ستایشگران کاهانا، در سال ۱۹۹۴ در الخلیل به نمازگزاران مسلمان فلسطینی حمله کرد و ۲۹ نفر را به قتل رساند.

بن‌گویر سال‌ها تصویر گلدشتاین را در اتاق نشیمن خانه‌اش نگه می‌داشت. او همچنین به وکالت از شهرک‌نشینان یهودی و فعالانی پرداخت که به خشونت‌های افراطی متهم شده بودند. خود او نیز سابقه محکومیت کیفری دارد؛ از جمله به دلیل تحریک به نژادپرستی و حمایت از یک سازمان تروریستی.

بن‌گویر سال‌ها در حاشیه سیاست اسرائیل باقی ماند. او در تجمع‌های شهرک‌نشینان چهره‌ای آشنا بود، اما بعید به نظر می‌رسید که روزی به جایگاهی در سطح ملی دست یابد. با گذشت زمان، بخشی از ادبیات تند خود را تعدیل کرد، در اظهارات علنی از خواسته کاهانا برای اخراج همه اعراب فاصله گرفت و تصویری قابل‌قبول‌تر از خود ارائه داد؛ بدون آنکه از اهدافش برای الحاق سرزمین‌های فلسطینی دست بکشد.

نقطه عطف سیاسی بن‌گویر با حمایت نتانیاهو رقم خورد. پیش از انتخابات سال ۲۰۲۲، نخست‌وزیر اسرائیل میان حزب بن‌گویر و حزب «صهیونیسم دینی» به رهبری بتسلئیل اسموتریچ ائتلاف برقرار کرد و از این طریق، کرسی‌های لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد.

تصمیم نتانیاهو برای وارد کردن دو سیاستمدار معتقد به برتری یهودیان به کابینه، به نمادی از چرخش اسرائیل به سمت راست افراطی تبدیل شد؛ چرخشی که یکی از عوامل افزایش انزوای بین‌المللی این کشور نیز بوده است.

بن‌گویر در مقام وزیر امنیت ملی، دستورکار سخت‌گیرانه‌ای را دنبال کرده: گسترش مالکیت سلاح در میان غیرنظامیان، تحمیل مقررات هرچه سخت‌گیرانه‌تر بر زندانیان فلسطینی و فشار برای برخورد شدیدتر پلیس با اعتراض‌های ضد دولتی.

او در جریان حمایت از قانونی که مجازات اعدام را برای فلسطینیان محکوم‌شده به حملات تروریستی مرگبار پیش‌بینی می‌کند، سنجاقی به شکل طناب دار بر لباس خود نصب کرد. همچنین ویدئویی تولیدشده با هوش مصنوعی منتشر کرد که در آن زندانیان فلسطینی با ظاهری نحیف و گریان از زندان‌های اسرائیل بیرون می‌آیند؛ نمایشی تکان‌دهنده و تحقیرآمیز از شرایط نگهداری آنان.

در دوره وزارت بن‌گویر، پلیس اسرائیل بیش از گذشته به یهودیان اجازه داده است در این مکان نماز بخوانند؛ اقدامی تحریک‌آمیز که جهان عرب را به واکنش واداشته و با محکومیت مقام‌های فلسطینی و اردنی مواجه شده است.

بن‌گویر در این باره گفت: «در گذشته، آنجا نوعی آپارتاید برقرار بود و یهودیان اجازه نداشتند نماز بخوانند. چنین چیزی در هیچ کشور عادی‌ای قابل‌قبول نیست. من عدالت را به کوه معبد بازگرداندم».

بن‌گویر همچنین به یکی از صداهای اصلی جناح راست اسرائیل تبدیل شده که می‌کوشند مسئولیت حمله هفتم اکتبر را از دوش نتانیاهو بردارند و متوجه نهادهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل کنند.

یکی از ادعاهایی که او تکرار می‌کند، این است که مقام‌های امنیتی در جریان حمله، نخست‌وزیر را از خواب بیدار نکردند؛ ادعایی که مقام‌های امنیتی پیشین آن را رد کرده‌اند.

بن‌گویر درباره نتانیاهو در این باره مدعی است: «حتی اگر او کامل نباشد و اشتباهاتی کرده باشد ــ که قطعا کرده است ــ آنچه در هفتم اکتبر او را به دردسر انداخت، اطلاعات ما بود. ارتش، دستگاه اطلاعاتی و شین‌بت، همه مقصرند. نتانیاهو بی‌تقصیر نیست، اما افراد زیادی هستند که بیش از او مقصرند».

رابطه بن‌گویر با نخست‌وزیر چندان گرم نیست.

او ادعا کرده: «من در همه مسائل از او حمایت نمی‌کنم و دنباله‌رو او نیستم. با این حال، فکر می‌کنم او بسیار بهتر از آیزنکوت است. می‌خواهم در کنار او باشم. می‌خواهم بسیار قدرتمند باشد. می‌خواهم او را به سمت راست بکشانم».

بن‌گویر مدعی است در صورت تشکیل دولت وحدت ملی میان نتانیاهو و آیزنکوت، به چنین دولتی نخواهد پیوست؛ گزینه‌ای که اگر هیچ‌یک نتوانند ائتلاف حاکم تشکیل دهند، ممکن است مطرح شود.

او ادعا کرده: «دولت‌هایی از این نوع هرگز خوب نیستند. مثل این است که بخواهید در دو مراسم عروسی هم‌زمان برقصید.» او اضافه می‌کند: «چنین دولتی رؤیاهای من را محقق نخواهد کرد».

تقابل با طرح دیپلماتیک دولت ترامپ

خواسته‌های بن‌گویر از دولت احتمالی آینده نتانیاهو، او را در تقابل با چارچوب دیپلماتیکی قرار می‌دهد که دولت دونالد ترامپ با همکاری شرکای اروپایی و عرب خود دنبال می‌کند.

«هیئت صلح» به رهبری آمریکا، بازسازی غزه تحت رهبری فلسطینیان، خروج نیروهای اسرائیلی و فراهم شدن مسیری احتمالی برای تشکیل کشور مستقل فلسطین را پیش‌بینی می‌کند.

در مقابل، بن‌گویر خواهان اعمال حاکمیت اسرائیل و خروج بخش بزرگی از جمعیت فلسطینی غزه است. او به نظرسنجی‌هایی استناد می‌کند که به گفته وی نشان می‌دهند ۵۲ درصد ساکنان غزه خواهان ترک این منطقه‌اند؛ سرزمینی که سال‌ها جنگ و حاکمیت حماس آن را ویران کرده است.

او استدلال کرد اگر اسرائیل به این اکثریت برای خروج کمک کند، کسانی که باقی می‌مانند نیز سرانجام خواهان رفتن خواهند شد.

بن‌گویر ادعا کرد: «آنها خواهند دید که این کار به نفعشان تمام شده؛ خواهند دید که آینده‌ای وجود دارد، زندگی‌ در انتظارشان است. در جهان مکان‌های خوبی وجود دارد؛ مکان‌های زیبا».

او هیچ مدرکی ارائه نمی‌کند که نشان دهد جمعیت باقی‌مانده نیز داوطلبانه تصمیم به مهاجرت خواهند گرفت یا اینکه چگونه می‌توان چنین جابه‌جایی گسترده‌ای را بدون اعمال اجبار سازمان‌دهی کرد.

برای بن‌گویر و متحدانش، انتخابات پیش رو فرصتی برای پیشبرد تحولی گسترده در سیاست و جامعه اسرائیل است؛ تحولی که این کشور را به سمت برداشتی حداکثری از دولت یهودی سوق می‌دهد: با جاه‌طلبی‌های سرزمینی گسترده‌تر، محدودیت‌های قضایی کمتر و دولتی که توجه کمتری به اعتراض‌های بین‌المللی نشان دهد.

بن‌گویر نگرانی‌ها درباره تبدیل شدن اسرائیل به بازیگری مطرود در عرصه بین‌المللی را رد می‌کند و مدعی است: «ما اسرائیل را قدرتمندتر کرده‌ایم. وقتی اسرائیل قدرتمندتر باشد، جهان به آن احترام می‌گذارد».