تهران- ایرنا- شکست سنگین جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای آمریکا و واگذاری کنترل هر دو مجلس کنگره به دموکرات ها، از نگاه رسانه ها و تحلیلگران آسیایی، صرفا یک تحول در رقابت های حزبی واشنگتن نیست، بلکه نشانه ای از افزایش هزینه های سیاسی، اقتصادی و بین المللی سیاست های دونالد ترامپ، به ویژه در جنگ علیه ایران، محسوب می شود؛ جنگی که پیامدهای آن از محدوده غرب آسیا فراتر رفته و امنیت انرژی، ثبات اقتصادی و محاسبات راهبردی کشورهای آسیایی را تحت تاثیر قرار داده است.
به گزارش روز دوشنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا بررسی تحلیل های منتشر شده در روزهای اخیر در رسانه هایی چون «استریتس تایمز» سنگاپور، «چنل نیوز آسیا» و «ساوث چاینا مورنینگ پست» هنگ کنگ، همچنین ارزیابی کارشناسان شورای روابط خارجی آمریکا در حوزه جنوب و شرق آسیا، نشان می دهد که در بخش مهمی از محافل تحلیلی این منطقه، نگرانی مشترکی درباره آینده سیاست خارجی آمریکا شکل گرفته است: ترامپ پس از شکست انتخاباتی، از نظر داخلی با محدودیت های بیشتری مواجه شده، اما همچنان از اختیارات گسترده ای در حوزه نظامی و سیاست خارجی برخوردار است؛ وضعیتی که ممکن است به جای کاهش تنش ها، به افزایش رفتارهای غیرقابل پیش بینی واشنگتن منجر شود.
جنگ علیه ایران؛ یکی از عوامل موثر در شکست انتخاباتی جمهوری خواهان
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارش پنجم نوامبر خود درباره نتایج انتخابات میان دوره ای آمریکا که رسانه های آسیایی آن را به شکل وسیعی بازتاب داده اند ، افزایش هزینه های زندگی، نگرانی از فساد دولتی و جنگ علیه ایران را از موضوعات اصلی نارضایتی رای دهندگان معرفی کرد. بر اساس نظرسنجی های خروجی انتخابات که در این گزارش بازتاب یافته، ۳۴ درصد رای دهندگان جنگ ایران را از مسائل تعیین کننده در تصمیم انتخاباتی خود دانسته اند.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می شود که نتایج انتخابات را در کنار اظهارات جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، قرار دهیم. ونس پس از شکست جمهوری خواهان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است.»
موسسه بین المللی مطالعات راهبردی (IISS) نیز در تحلیل ششم نوامبر خود درباره پیامدهای انتخابات، با استناد به نظرسنجی خروجی رای دهندگان، فساد دولتی، هزینه های زندگی و جنگ ایران را سه مسئله مهم در شکست جمهوری خواهان معرفی کرد.
این ارزیابی ها نشان می دهد که جنگ علیه ایران برخلاف محاسبات احتمالی دولت ترامپ، به موضوعی صرفا خارجی محدود نمانده و آثار آن به یکی از مناقشه های اصلی سیاست داخلی آمریکا تبدیل شده است.
از این منظر، شکست جمهوری خواهان را می توان نشانه ای از افزایش هزینه داخلی تصمیمات نظامی دولت ترامپ دانست؛ هزینه ای که در کنار تورم و فشارهای اقتصادی، توان سیاسی او را برای ادامه برنامه هایش تحت تاثیر قرار می دهد.
استریتس تایمز: ترامپ محدودتر شده، اما همچنان غیرقابل پیش بینی است
روزنامه سنگاپوری «استریتس تایمز» در گزارشی تحلیلی به قلم بهاگیاشری گارکار، رئیس دفتر این روزنامه در آمریکا، در چهارم نوامبر ۲۰۲۶ با عنوان «آسیا پس از انتخابات میان دوره ای با ترامپی محدودتر اما همچنان غیرقابل پیش بینی روبه رو است»، به بررسی پیامدهای شکست جمهوری خواهان برای کشورهای آسیایی پرداخت.
این روزنامه تاکید می کند که دموکرات ها با تصاحب هر دو مجلس کنگره، از ژانویه ۲۰۲۷ امکان بیشتری برای نظارت بر عملکرد دولت، محدود کردن برخی برنامه های قانونی و بررسی تصمیمات ترامپ خواهند داشت؛ از جمله درباره مبانی و توجیه حملات نظامی به ایران و مناسبات تجاری خارجی خانواده رئیس جمهور.
در این گزارش با اشاره به احتمال افزایش تنش میان کاخ سفید و کنگره می گوید انتظار ندارد ترامپ پس از شکست انتخاباتی به سمت مصالحه سیاسی حرکت کند.
به اعتقاد او، احتمال بیشتری وجود دارد که رئیس جمهور آمریکا برای اثبات اقتدار خود، بر اختیارات ریاست جمهوری تاکید بیشتری کند.
اهمیت این تحلیل برای کشورهای آسیایی در آن است که آنها با رئیس جمهوری مواجه هستند که از یک سو با محدودیت های داخلی بیشتری روبه رو شده و از سوی دیگر، همچنان قادر است تصمیمات مهمی در حوزه تجارت، امنیت و عملیات نظامی اتخاذ کند.
استریتس تایمز همچنین به نقل از باب مک نالی، رئیس گروه پژوهشی انرژی رپیدان، می نویسد که نتایج انتخابات به خودی خود تاثیر تعیین کننده ای بر کاهش قیمت نفت نخواهد داشت و تحولات بازار انرژی بیش از هر چیز به روند دیپلماسی و احتمال تشدید نظامی درگیری میان آمریکا و ایران وابسته است.
این ارزیابی نشان می دهد که در نگاه کارشناسان اقتصادی و انرژی آسیا، پایان یا تداوم جنگ ایران بسیار مهم تر از تغییر ترکیب کنگره برای آینده بازار نفت است.
چین و هنگ کنگ؛ نگرانی از افزایش فشار واشنگتن بر متحدان آسیایی
روزنامه «ساوث چاینا مورنینگ پست» هنگ کنگ در چهارم نوامبر، در گزارشی با عنوان «انتخابات میان دوره ای آمریکا نگرانی آسیا از نااطمینانی دیپلماتیک و فشار اقتصادی را افزایش داده است»، به پیامدهای شکست انتخاباتی ترامپ برای متحدان آسیایی آمریکا پرداخت.
این روزنامه به این نکته اشاره می کند که پیروزی دموکرات ها در کنگره ممکن است به جای کاهش فشار واشنگتن بر متحدان آسیایی، زمینه افزایش مطالبات اقتصادی و امنیتی آمریکا از آنها را فراهم کند.
بر اساس این گزارش، متحدان آسیایی آمریکا نگران هستند دولت ترامپ در شرایطی که برای کسب دستاوردهای سیاسی خارجی به فرصت های بیشتری نیاز دارد، فشار بر آنها را برای سرمایه گذاری در آمریکا و پذیرش سهم بیشتری از هزینه های دفاعی افزایش دهد.
این مسئله برای ژاپن، کره جنوبی، فیلیپین و دیگر متحدان آمریکا در منطقه اهمیت ویژه ای دارد؛ کشورهایی که هم زمان با ضرورت حفظ روابط امنیتی با واشنگتن، با فشارهای اقتصادی و تجاری دولت ترامپ نیز مواجه هستند.
از سوی دیگر، چنل نیوز آسیا (CNA) در تحلیلی به قلم هدر تان و آماندا اون در پنجم نوامبر، با عنوان «پیروزی دموکرات ها در انتخابات میان دوره ای، دیپلماسی ترامپ در قبال چین را به آزمون می گذارد»، می نویسد که تغییر موازنه قدرت در واشنگتن می تواند بر روابط آمریکا و چین، تعرفه های تجاری و تعهدات امنیتی آمریکا در منطقه هند و اقیانوس آرام تاثیر بگذارد.
این رسانه به نقل از کارشناسان، از جمله نمایندگان مراکز پژوهشی سنگاپور، تاکید می کند که با وجود افزایش قدرت نظارتی کنگره، رئیس جمهور آمریکا همچنان در حوزه سیاست خارجی و دفاعی از آزادی عمل قابل توجهی برخوردار است.
استفان اولسون، پژوهشگر ارشد مهمان در موسسه مطالعات جنوب شرق آسیا (ISEAS-Yusof Ishak) در سنگاپور، نیز هشدار داده است که با عبور ترامپ از فشار انتخاباتی، ممکن است او در سیاست تجاری و اعمال تعرفه علیه چین و دیگر اقتصادهای آسیایی دست بازتری احساس کند.
بنابراین، برداشت رسانه های آسیایی از شکست انتخاباتی ترامپ یکدست نیست؛ بخشی از آنها آن را فرصتی برای افزایش نظارت بر دولت آمریکا می دانند، اما هم زمان از احتمال تشدید فشارهای تجاری و امنیتی واشنگتن بر کشورهای منطقه نگران هستند.
نگرانی اصلی آسیا؛ تداوم جنگ و بی ثباتی در بازار انرژی
یکی از مهم ترین ابعاد بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه های آسیایی، پیامدهای آن برای امنیت انرژی این قاره است.
آسیا بیش از سایر مناطق جهان به واردات نفت و گاز طبیعی مایع از خلیج فارس وابسته است. از این رو، هرگونه اختلال در انتقال انرژی از این منطقه می تواند به افزایش هزینه های تولید، حمل و نقل، برق و زندگی روزمره در اقتصادهای آسیایی منجر شود.
جاشوا کورلانتزیک، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا در حوزه جنوب شرق و جنوب آسیا، در یادداشتی در پنجم نوامبر با عنوان «رهبران آسیایی علنا نمی گویند، اما از نتایج انتخابات خوشحال اند»، به این مسئله پرداخته است.
او می نویسد که رهبران کشورهای آسیایی در مواضع علنی خود درباره انتخابات آمریکا محتاط بوده اند، اما در محافل خصوصی، بسیاری از آنها از شکست جمهوری خواهان استقبال کرده اند.
به نوشته کورلانتزیک، جنگ ایران برای شرکای آسیایی آمریکا بسیار پرهزینه بوده است؛ زیرا بازارهای انرژی آسیا را دچار آشفتگی کرده و وابستگی این قاره به نفت و گاز خلیج فارس، آسیب پذیری آن را در برابر بحران افزایش داده است.
این تحلیلگر معتقد است برخی دولت های آسیایی امیدوارند تغییر موازنه در کنگره به تصمیم گیری قابل پیش بینی تر دولت ترامپ درباره جنگ ایران و حتی حرکت سریع تر به سمت پایان درگیری منجر شود.
با این حال، کورلانتزیک هشدار می دهد که نباید از این تحول انتظار تغییر قطعی در سیاست نظامی آمریکا داشت. ترامپ ممکن است برخلاف انتظارات متحدان آسیایی، بار دیگر حملات به ایران را از سر بگیرد؛ اقدامی که به اعتقاد او می تواند به اعتبار بلند مدت آمریکا در آسیا آسیب جدی وارد کند.
این ارزیابی نشان می دهد که در محافل تحلیلی آسیا، مسئله ایران دیگر صرفا یک موضوع مرتبط با امنیت خاورمیانه نیست، بلکه به معیاری برای سنجش مسئولیت پذیری و قابلیت پیش بینی سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است.
چرا شکست انتخاباتی ترامپ لزوما به معنای توقف جنگ نیست؟
یکی از نکات مهم در تحلیل رسانه های آسیایی، تفکیک میان تضعیف سیاسی ترامپ و محدود شدن واقعی اختیارات نظامی اوست.
چنل نیوز آسیا در گزارش پنجم نوامبر خود، به نقل از کارشناسان مسائل راهبردی، تاکید می کند که تغییر ترکیب کنگره به تنهایی نمی تواند رئیس جمهور را از اتخاذ تصمیمات نظامی بازدارد.
در این گزارش، کارشناسان به اختیارات رئیس جمهور در حوزه سیاست خارجی و دفاعی اشاره می کنند و توضیح می دهند که کنگره، با وجود برخورداری از قدرت نظارت و کنترل بودجه، برای متوقف کردن تصمیمات یک رئیس جمهور مصمم با محدودیت های حقوقی و سیاسی روبه رو است.
شورای روابط خارجی آمریکا نیز در تحلیل چهارم نوامبر خود درباره پیامدهای پیروزی دموکرات ها برای سیاست خارجی واشنگتن، توضیح می دهد که کنترل کنگره به دموکرات ها امکان بیشتری برای نظارت، برگزاری جلسات تحقیق و اثرگذاری بر بودجه های دولت می دهد، اما فقدان اکثریت لازم برای بی اثر کردن وتوی رئیس جمهور، مانع از آن می شود که آنها به سادگی همه سیاست های ترامپ را لغو کنند.
در نتیجه، حتی اگر جنگ ایران به یکی از موضوعات اصلی فشار سیاسی بر دولت تبدیل شده باشد، پایان آن لزوما با تغییر موازنه کنگره تضمین نمی شود.
این موضوع از منظر کشورهای آسیایی اهمیت دارد؛ زیرا آنها بیش از هر چیز خواهان ثبات در بازار انرژی و کاهش خطر گسترش درگیری هستند، نه صرفا تغییر آرایش سیاسی در واشنگتن.
احتمال رفتارهای تهاجمی تر؛ نگرانی از رئیس جمهوری که به دنبال جبران شکست است
یکی از مهم ترین هشدارهای مطرح شده در تحلیل های آسیایی، احتمال افزایش رفتارهای تقابلی ترامپ پس از شکست انتخاباتی است.
کورلانتزیک در تحلیل خود برای شورای روابط خارجی هشدار می دهد که ترامپ در شرایط محدود شدن قدرت داخلی ممکن است بیش از گذشته از سیاست خارجی برای تثبیت میراث سیاسی خود استفاده کند.
او همچنین به اختلاف نظرهای داخلی درباره جنگ ایران و فشارهای سیاسی بر پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اشاره می کند و معتقد است نتایج انتخابات ممکن است موقعیت مخالفان ادامه جنگ را در ساختار سیاسی واشنگتن تقویت کند.
در سوی دیگر، جوزف چین یونگ لیو در استریتس تایمز نیز بر احتمال پافشاری بیشتر ترامپ بر اقتدار ریاست جمهوری تاکید کرده است.
این دو تحلیل در کنار هم یک نگرانی مهم را برجسته می کنند: محدود شدن قدرت سیاسی رئیس جمهور لزوما به کاهش مداخلات خارجی منجر نمی شود و حتی ممکن است در شرایط خاص، انگیزه او برای نمایش قدرت در عرصه بین المللی را افزایش دهد.
البته این موضوع در حد یک ارزیابی و احتمال کارشناسی است و نمی توان آن را به عنوان تصمیم قطعی دولت آمریکا برای تشدید جنگ تلقی کرد.
اعتبار آمریکا در آسیا؛ قربانی احتمالی جنگی فراتر از مرزهای خاورمیانه
یکی از مهم ترین پیامدهای راهبردی جنگ علیه ایران، تاثیر آن بر اعتماد کشورهای آسیایی به سیاست خارجی آمریکاست.
کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا در سال های گذشته به حضور امنیتی آمریکا برای موازنه در برابر چین و حفظ ثبات منطقه ای وابسته بوده اند. با این حال، درگیری طولانی مدت واشنگتن در خاورمیانه می تواند درباره اولویت های نظامی و امنیتی آمریکا پرسش هایی ایجاد کند.
از نگاه ژاپن، کره جنوبی، فیلیپین و دیگر شرکای واشنگتن، مسئله فقط هزینه جنگ ایران نیست، بلکه این پرسش نیز مطرح است که در صورت افزایش تنش در دریای چین جنوبی یا تنگه تایوان، آیا آمریکا می تواند هم زمان منابع و ظرفیت لازم برای مدیریت چند بحران را حفظ کند؟
در تحلیل شورای روابط خارجی، کورلانتزیک به این نکته اشاره می کند که متحدان آسیایی آمریکا امیدوارند فشارهای کنگره موجب بازنگری در سیاست های واشنگتن شود. با این حال، او درباره احتمال بازگشت ترامپ به حملات نظامی علیه ایران هشدار می دهد و چنین اقدامی را دارای پیامدهای منفی برای محبوبیت و اعتبار بلند مدت آمریکا در آسیا می داند.
در همین حال، چنل نیوز آسیا نیز تاکید می کند که رقابت راهبردی آمریکا و چین، حتی با تغییر ترکیب کنگره، همچنان ادامه خواهد یافت و نباید از شکست انتخاباتی جمهوری خواهان انتظار تغییر بنیادی در سیاست واشنگتن در قبال پکن داشت.
این مسئله نشان می دهد که کشورهای آسیایی هم زمان با نگرانی از جنگ ایران، در حال ارزیابی پیامدهای گسترده تر تحولات سیاسی آمریکا برای نظم امنیتی منطقه هستند.
جمع بندی؛ از بحران انتخاباتی تا بحران اعتماد راهبردی
بررسی دیدگاه رسانه ها و کارشناسان آسیایی نشان می دهد که شکست جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای آمریکا، از سه منظر اهمیت دارد.
نخست، جنگ علیه ایران و پیامدهای اقتصادی آن به یکی از موضوعات موثر در نارضایتی رای دهندگان آمریکایی تبدیل شده و این مسئله در ارزیابی ناظران بین المللی، هزینه سیاسی قابل توجهی برای دولت ترامپ ایجاد کرده است.
دوم، از نگاه کارشناسان سنگاپوری و تحلیلگران منطقه، تضعیف موقعیت داخلی ترامپ لزوما به معنای کاهش قدرت او در سیاست خارجی نیست. رئیس جمهور آمریکا همچنان ابزارهای مهمی برای ادامه سیاست های نظامی و تجاری خود در اختیار دارد و حتی احتمال دارد برای جبران محدودیت های داخلی، بر نمایش قدرت خارجی تاکید بیشتری کند.
سوم، جنگ علیه ایران به عاملی برای افزایش نگرانی های اقتصادی و راهبردی در آسیا تبدیل شده است. وابستگی این قاره به انرژی خلیج فارس، حساسیت کشورهای منطقه را نسبت به ادامه درگیری افزایش داده و هم زمان پرسش هایی درباره اولویت های نظامی و قابلیت پیش بینی سیاست خارجی آمریکا ایجاد کرده است.
در این میان، شاید مهم ترین پیام تحلیل های آسیایی این باشد که متحدان آمریکا دیگر صرفا به توان نظامی و اقتصادی واشنگتن توجه نمی کنند، بلکه ثبات تصمیم گیری و میزان پایبندی این کشور به تعهدات بین المللی نیز برای آنها اهمیت فزاینده ای یافته است.
از این منظر، جنگ علیه ایران برای دولت ترامپ تنها یک پرونده نظامی نیست؛ بلکه به آزمونی برای اعتبار بین المللی آمریکا و توانایی این کشور در مدیریت هم زمان منافع داخلی، تعهدات خارجی و روابط با متحدان تبدیل شده است.
شکست انتخاباتی جمهوری خواهان نیز نشان داده است که پیامدهای سیاست های خارجی آمریکا می تواند به داخل این کشور بازگردد و حتی بر موازنه قدرت سیاسی در واشنگتن اثر بگذارد؛ واقعیتی که رسانه ها و کارشناسان آسیایی با حساسیت ویژه ای آن را دنبال می کنند.