طبق اعلام مرکز پژوهشی پیو، جمعیت مسلمانان با سرعتی بیشتر از جمعیت مسیحیان در حال رشد است.
امروزه مسیحیان بزرگترین گروه مذهبی در جهان هستند و مسلمانان در جایگاه دوم قرار دارند. اما بر اساس پیشبینیهای جدید «مرکز تحقیقاتی پیو»، این وضعیت تا سال ۲۰۳۵ تغییر خواهد کرد و جمعیت مسلمانان از جمعیت مسیحیان پیشی خواهد گرفت.
به گزارش فرارو به نقل از وبسایت رسمی مرکز پژوهشی پیو، نمودار ستونی نشان میدهد که پیشبینی میشود جمعیت مسلمانان بسیار سریعتر از سایر گروههای مذهبی بزرگ رشد کند.
با وجود این تغییر، رشد جمعیت مسلمانان مانع از افزایش جمعیت مسیحیان نخواهد شد؛ بلکه در دهههای پیش رو، تعداد پیروان هر دو دین افزایش خواهد یافت. تنها تفاوت این است که جمعیت مسلمانان با سرعتی بیشتر از جمعیت مسیحیان در حال رشد است.
این تحلیل به بررسی دقیقتر عواملی میپردازد که موجب رشد این دو گروه شدهاند.
پای نوزادان در میان است
جمعیت مسلمانان سریعتر از سایر گروههای بزرگ مذهبی در حال رشد است، زیرا آنها بیشترین تعداد فرزند را به دنیا میآورند. انتظار میرود مسیحیان، که پس از مسلمانان بالاترین نرخ باروری را دارند، همگام با رشد کلی جمعیت جهان پیش بروند.
در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، نرخ کلی باروری برای زنان مسلمان ۳.۱ فرزند و برای زنان مسیحی ۲.۵ فرزند به ازای هر زن بوده است. برای سایر زنان (بهطور میانگین)، این رقم ۱.۶ فرزند به ازای هر زن برآورد میشود. بهطور معمول، برای اینکه یک نسل بتواند جایگزین خود شود، به نرخ باروری حدود ۲.۱ فرزند به ازای هر زن نیاز است.
نمودار ستونی نشان میدهد که پیشبینی میشود جمعیت مسلمانان و مسیحیان در سطح جهان تا سال ۲۰۷۰ افزایش یابد؛ این رشد عمدتاً ناشی از «تغییر طبیعی جمعیت» (تعداد تولدها منهای تعداد مرگومیرها) خواهد بود.
انتظار میرود هم مسلمانان و هم مسیحیان، از طریق تولدها، پیروان بیشتری به دست آورند تا اینکه بر اثر مرگومیر، پیروانی را از دست بدهند. (جمعیتشناسان به تفاوت میان تعداد تولدها و مرگومیرها، «تغییر طبیعی جمعیت» میگویند.) پیشبینی میشود که بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۷۰، جمعیت مسلمانان از طریق تغییر طبیعی جمعیت ۱.۶ میلیارد نفر افزایش یابد، در حالی که این افزایش برای مسیحیان ۷۹۲ میلیون نفر خواهد بود.
تغییر دین
تغییر دین نیز بر رشد نسبی جمعیت مسلمانان و مسیحیان تأثیر خواهد گذاشت، هرچند این تأثیر کمتر از تغییر طبیعی جمعیت خواهد بود.
در دهههای پیش رو، برخی از کسانی که با باورهای اسلامی یا مسیحی بزرگ شدهاند، دین خود را تغییر خواهند داد یا بهکلی از دین فاصله خواهند گرفت. در مقابل، برخی دیگر که در این ادیان پرورش نیافتهاند، به اسلام یا مسیحیت روی خواهند آورد و خود را پیرو این ادیان معرفی خواهند کرد.
بر اساس روندهای گذشته، انتظار میرود که مسلمانان در مقایسه با مسیحیان، به دلیل تغییر دین، کاهش جمعیتی بسیار کمتری را تجربه کنند. پیشبینی میشود که تفاوت میان تعداد افرادی که به اسلام میگروند و کسانی که آن را ترک میکنند، در طول دوره مورد بررسی، منجر به کاهش ۸ میلیون نفری جمعیت مسلمانان شود.
در مورد مسیحیان، پیشبینی میشود که این تفاوت خالص، به کاهش ۱۰۵ میلیون نفری جمعیت آنان بینجامد. انتظار میرود بیشتر کسانی که مسیحیت را ترک میکنند، به گروه «بدون دین» (کسانی که خود را پیرو هیچ دینی نمیدانند، از جمله بسیاری از خداناباوران و ندانمگرایان) بپیوندند.
و چه تعداد از افراد میان اسلام و مسیحیت تغییر دین خواهند داد؟ پیشبینی ما این است که جابهجایی میان این دو دین تقریباً برابر خواهد بود. تعداد مسلمانانی که انتظار میرود مسیحی شوند (۹.۲ میلیون نفر)، اندکی بیشتر از تعداد مسیحیانی است که انتظار میرود مسلمان شوند (۹ میلیون نفر). به عبارت دیگر، رشد پیشبینیشده برای اسلام، ناشی از پیوستن افرادِ مسیحی به این دین نیست.
پویاییها در سطح کشورها
پیشبینی میشود که بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۷۰، بخش عمدهای از رشد جمعیت مسلمانان جهان در کشورهایی رخ دهد که در حال حاضر نیز مسلمانان اکثریت جمعیت آنها را تشکیل میدهند.
در سال ۲۰۲۰، مسلمانان در ۵۳ کشور، گروه مذهبی اکثریت را تشکیل میدادند. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۷۰.۱. ۲ میلیارد مسلمان دیگر در این کشورها زندگی کنند که این رقم معادل ۷۴ درصد از رشد پیشبینیشدهی جمعیت مسلمانان جهان است.
برای نمونه، انتظار میرود جمعیت مسلمانان پاکستان از ۲۲۷ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ به ۴۶۱ میلیون نفر در سال ۲۰۷۰ افزایش یابد و دو برابر شود. بدین ترتیب، این کشور از جایگاه دومین کشور دارای بیشترین جمعیت مسلمان، به کشوری با بزرگترین جمعیت مسلمان در جهان تبدیل خواهد شد.
رشد جمعیت مسیحیان نیز در برخی از آن ۱۲۰ کشوری متمرکز خواهد بود که در سال ۲۰۲۰ مسیحیان در آنها اکثریت جمعیت را تشکیل میدادند. بهطور کلی، انتظار میرود جمعیت مسیحیان در این کشورها ۶۳۰ میلیون نفر افزایش یابد که این میزان ۹۲ درصد از رشد جهانی جمعیت مسیحیان را شامل میشود. برای مثال، پیشبینی میشود در جمهوری دموکراتیک کنگو، جمعیت مسیحیان از ۹۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ به ۲۹۹ میلیون نفر در سال ۲۰۷۰ برسد و سه برابر شود.
با این حال، در میان کشورهای بسیاری که اکثریت جمعیت آنها مسیحی است، انتظار میرود که برخی تا سال ۲۰۷۰ شاهد کاهش تعداد مسیحیان باشند. این امر عمدتاً ناشی از ترکیبی از عوامل است: رویگردانی افراد از مسیحیت، و در کشورهایی که جمعیت مسیحی آنها مسنتر است، پیشی گرفتن آمار مرگومیر بر آمار تولد. ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ دارای بزرگترین جمعیت مسیحی در جهان بود و پیشبینی میشود که بیشترین کاهش را در تعداد مسیحیان تجربه کند؛ بهطوری که جمعیت مسیحیان این کشور از ۲۱۷ میلیون نفر در سال ۲۰۲۰ به ۱۷۴ میلیون نفر در سال ۲۰۷۰ خواهد رسید.
مناطقی که در آنها مسیحیان و مسلمانان بزرگترین گروه را تشکیل خواهند داد
با وجود رشد سریع مسلمانان در سطح جهان، پیشبینی میشود که آنها در بیشتر مناطق همچنان در اقلیت باقی بمانند.
تا سال ۲۰۷۰، مسلمانان ۹۵ درصد از جمعیت منطقه «خاورمیانه و شمال آفریقا» را تشکیل خواهند داد؛ منطقهای که مدتهاست در آن اکثریت را در اختیار دارند. تنها منطقهای که پیشبینی میشود بزرگترین گروه مذهبی در آن تا سال ۲۰۷۰ تغییر کند، منطقه «آسیا-اقیانوسیه» است؛ جایی که انتظار میرود تعداد مسلمانان از تعداد افرادِ فاقد وابستگی مذهبی پیشی بگیرد.
پیشبینی میشود که مسیحیان در بیشتر مناطق همچنان بزرگترین گروه مذهبی باقی بمانند؛ هرچند انتظار میرود سهم آنان از کل جمعیت در تمام نقاط جهان - به جز منطقه آسیا-اقیانوسیه - کاهش یابد. در منطقه آسیا-اقیانوسیه، چنانچه روندهای اخیر ادامه یابد، سهم مسیحیان ثابت خواهد ماند.
با این حال، کاهش سهم مسیحیان در یک منطقه، لزوماً به معنای کاهش تعداد آنها نیست. برای نمونه، در منطقه آفریقای جنوب صحرا، پیشبینی میشود که شمار مسیحیان بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۷۰.۱۲۹ درصد افزایش یابد. اما انتظار میرود تعداد مسلمانان در همین منطقه رشد بیشتری داشته باشد و ۱۶۶ درصد افزایش یابد. در نتیجه، در همان بخشی از جهان که بیشترین رشد در تعداد مسیحیان پیشبینی میشود، سهم آنان از کل جمعیت اندکی کاهش خواهد یافت.
