دونالد ترامپ در جریان کارزار انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ وعده داد که قیمت بنزین را دوباره بسیار ارزان کند و دلیل رسیدن قیمتها به بالاترین سطح تاریخی را «جنگ علیه انرژی» از سوی دولت بایدن-هریس میدانست، اما جنگ بهشدت نامحبوبی که علیه ایران به راه انداخت، مانع این امر شد.
جوان آنلاین: تحلیل شبکه سیانان از دادههای انجمن خودروی آمریکا (AAA) نشان داد، در حالی که حدود هشت ماه از جنگی میگذرد که نظام انرژی جهانی را بیثبات کرده است، میانگین قیمت بنزین در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، اکنون از دوران بایدن گرانتر است.
به گزارش ایسنا، این وضعیت — که تا همین ماه ژانویه تقریبا غیرقابل تصور به نظر میرسید — نشاندهنده نارضایتی گسترده از قیمتهای بالاست؛ مسئلهای که در آستانه انتخابات میاندورهای، ترامپ و حزب جمهوریخواه را با چالش جدی مواجه کرده است.
پاتریک دیهان، مدیر بخش تحلیلهای نفتی در شرکت «گسبادی» (GasBuddy)، درباره اینکه قیمت بنزین در دوره ترامپ گرانتر از دوران جو بایدن است، میگوید: «این واقعا حیرتانگیز است. فکر نمیکنم ۱۰ ماه پیش کسی میتوانست چنین چیزی را پیشبینی کند.»
این وضعیت، درست نقطه مقابل وعدهای است که ترامپ در تابستان ۲۰۲۴ — زمانی که توانست رایدهندگان را متقاعد کند او را به کاخ سفید بازگردانند — داده بود. او بازگشت قیمت بنزین به زیر ۲ دلار را وعده داده بود.
کاملا متفاوت با دوره اول ریاستجمهوری ترامپ
در دوره اول ریاستجمهوری او، میانگین قیمت بنزین معمولی در سطح ملی تنها ۲.۴۷ دلار برای هر گالن بود. حتی در اوج همهگیری کووید-۱۹، قیمت بنزین در آوریل ۲۰۲۰ به پایینترین سطح خود — ۱.۷۷ دلار — در سراسر آمریکا رسید.
این وضعیت اضطراریِ سلامتی باعث شد تقاضا برای سوخت چنان سقوط کند که ظرفیت ذخیرهسازی نفت در جهان تکمیل شد و این پدیده باعث شد برای نخستین بار در تاریخ، قیمت معاملات آتی نفت خام به زیر صفر سقوط کند.
در مقطعی از آوریل ۲۰۲۰، ترامپ حتی از عربستان سعودی و روسیه درخواست کرد که استخراج نفت را کاهش دهند تا جلوی سقوطی را بگیرند که میتوانست به ورشکستگی شرکتهای نفتی آمریکا و از بین رفتن فرصتهای شغلی بیشماری منجر شود.
اما شرایط امروز کاملا متفاوت است. کاخ سفید با اتخاذ طیف وسیعی از اقدامات، از جمله اختصاص ۸ میلیارد دلار کمک مالی به کشاورزان، خرید میلیونها بشکه گازوئیل روسی و بررسی اقداماتی برای کاهش هزینههای بسیار بالای حمل و نقل، در آخرین لحظات برای مهار خسارات ناشی از قیمت بالای سوخت تلاش کرده است.
تیلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، به سیانان گفت: «رئیسجمهور ترامپ با برداشتن گامهای ملموس برای افزایش ظرفیت پالایش ما در آمریکا و در عین حال انجام اقدامات فوری، مانند آزادسازی نفت از (ذخایر استراتژیک نفت) برای افزایش عرضه به بازار، لغو موقت قانون جونز و اجازه استفاده از گازوئیل قرمز رنگ برای استفاده در بزرگراهها، در حال حل این مشکلات بلندمدت است تا قیمتها در پمپ بنزینها کاهش یابد.»
بنزین قبل از جنگ ارزان بود
چشمانداز قیمت بنزین و گازوئیل در آغاز سال برای آمریکاییها بسیار مطلوب بود.
قیمت بنزین با حاشیه اطمینان خوبی زیر ۳ دلار در هر گالن قرار داشت؛ و اگر هم نگرانی در بازار انرژی وجود داشت، مربوط به مازاد عرضه بود که میتوانست قیمت سوخت را پایین نگه دارد.
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد در شرکت مشاورهای «اوراسیا گروپ» (Eurasia Group)، گفت: «اگر ترامپ واقعاً میخواست به وعدهاش مبنی بر پایین نگه داشتن قیمت بنزین عمل کند، بهترین کار این بود که هیچ کاری انجام ندهد. بازار با مازاد عرضه مواجه بود؛ حجم زیادی نفت خام در دسترس بود و ذخایر نیز بسیار زیاد بودند. اما ترامپ با ایجاد جنگ، این وضعیت را تغییر داد.»
دیهان، از وبسایت «گسبادی» (GasBuddy)، میگوید: «قیمت بالای بنزین برای مسئولانِ در قدرت، نشانه خوبی نیست. برای بایدن هم نشانه خوبی نبود.»
ماندگاری قیمتها در سطحی بالاتر از ۴ دلار
در دوران بایدن، قیمت بنزین جهش بیشتری یافت و پس از آغاز جنگ روسیه در اوکراین، در ژوئن ۲۰۲۲ به بالاترین سطح تاریخی خود، یعنی ۵.۰۲ دلار برای هر گالن رسید.
با این حال، قیمت بنزین در دوره بایدن با سرعت بیشتری کاهش یافت.
در واقع، سال ۲۰۲۶ همین حالا هم رکورد دوران بایدن را در زمینه بیشترین تعداد روزهایی که قیمت بنزین ۴ دلار یا بیشتر بوده، شکسته است.
تجاوز نظامی آمریکا به ایران به پیامدی غیرقابلتصور منجر شد. تنگه هرمز که جهان برای انتقال نفت از خاورمیانه به آن وابسته بود، بسته بود. اگرچه جریان نفت از طریق تنگه هرمز تا حد زیادی به حالت عادی بازگشته، اما هزینه خروج این نفت خام به شدت افزایش یافته است، زیرا اکنون از راهکارهای جایگزینِ پرهزینه و ناکارآمد استفاده میشود. هزینه اجاره یک نفتکش، که سال گذشته ۶۵ هزار دلار در روز بود، اوایل همین ماه به ۱.۶ میلیون دلار در روز جهش پیدا کرد.
کمبود ظرفیت پالایش
علاوه بر این، جهان اکنون با کمبود جهانی ظرفیت پالایش دست و پنجه نرم میکند. پالایشگاههایی که بهطور معمول گازوئیل، سوخت جت و بنزین تولید میکردند، در خاورمیانه و روسیه دچار آسیب شدهاند. چین نیز صادرات سوخت خود را محدود کرده است.
برای جبران کاهش تولید پالایشگاهها، جهان به ذخایر تجاری و اضطراری سوخت روی آورده است.
اما این وضعیت، سیستم پیچیده انرژی را در برابر شوکها آسیبپذیر میسازد.
بر اساس گزارش سیانان، برای نمونه، توقف غیرمنتظره و اخیر فعالیت در پالایشگاه شرکت «اکسونموبیل» (ExxonMobil) در شهر «جولیت» واقع در ایالت ایلینوی، موجب شد قیمت بنزین در روزهای اخیر در ایالتهای میشیگان، اوهایو و دیگر ایالتهای منطقه گریت لیکس بهشدت افزایش یابد.
