نام یک بمب هستهای آمریکایی با شناسه B94 که تاکنون فاش نشده بود، برای نخستینبار در بیش از سه دهه گذشته در اسناد بودجه فدرال ایالات متحده ظاهر شده است.
برای این بمب در سال مالی ۲۰۲۷ بودجه اولیهای معادل ۷۷٫۱۰۸ میلیون دلار پیشنهاد شده است. این ردیف بودجه نشاندهنده نخستین نامگذاری کاملاً جدید برای یک بمب هستهای سقوط آزاد آمریکا از زمان پایان جنگ سرد است.
در سیستم نامگذاری متشکل از حروف و اعداد وزارت دفاع و وزارت انرژی آمریکا، پیشوند B به بمبهای سقوط آزاد قابلپرتاب از هواپیما اختصاص دارد؛ درحالیکه پیشوند W نشاندهنده کلاهکهای نصبشده روی موشکها، اژدرها یا گلولههای توپخانه است.
اگرچه آمریکا بهطور مستمر تسلیحات موجود خود، ازجمله B61-12 و B61-13 را که اخیراً توسعه آن به پایان رسیده، ارتقا داده است، این پروژهها شماره خانواده تسلیحات قدیمی را حفظ کردهاند. آخرین بمب با شناسهای کاملاً جدید، بمب هستهای B90 برای حملات زیرآبی و تهاجمی بود که پروژه توسعه آن در سپتامبر ۱۹۹۱، در جریان کاهش تسلیحات پس از جنگ سرد، لغو شد.
اسناد بودجه سنا چه اطلاعاتی فاش میکنند؟
نام B94 در صفحه ۱۴۳ بیانیه توضیحی ۱۷۹ صفحهای همراه با لایحه بودجه توسعه انرژی و منابع آب سال مالی ۲۰۲۷ کمیته تخصیص بودجه سنای آمریکا دیده میشود که در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است. در بخش نوسازی ذخایر تسلیحاتی اداره ملی امنیت هستهای آمریکا (NNSA)، بودجهای معادل ۷۷٫۱۰۸ میلیون دلار برای B94 پیشنهاد شده، درحالیکه ستون مربوط به سال مالی ۲۰۲۶ خالی است؛ موضوعی که اختصاص بودجه به این ردیف جدید را تأیید میکند.
پژوهشگران حوزه منع اشاعه تسلیحات هستهای، ازجمله الیانا جانز از فدراسیون دانشمندان آمریکا و جفری لوئیس از دانشگاه استنفورد، نخستین افرادی بودند که توجه عمومی را به این سند جلب کردند. در اسناد منتشرشده هیچ توضیحی درباره طراحی سلاح، قدرت انفجاری، هواپیمای حامل یا زمانبندی استقرار آن وجود ندارد.
در همین جدول، بودجه برنامه افزایش عمر عملیاتی بمب قدیمی B61 به صفر رسیده است، درحالیکه برای نسخه جدیدتر B61-13 بودجهای معادل ۴۶٫۴۲۸ میلیون دلار در نظر گرفته شده است.
ازآنجاکه پیشنویس سنا همچنان به تصویب در صحن کامل سنا، توافق با مجلس نمایندگان و امضای رئیسجمهور نیاز دارد، رقم ۷۷٫۱۰۸ میلیون دلار فعلاً در حد پیشنهاد کمیته باقی مانده و هنوز به تصویب نهایی نرسیده است.
ارتباط احتمالی با یک بمب هستهای سنگرشکن جدید
اگرچه نه کمیته سنا و نه اداره ملی امنیت هستهای آمریکا رسماً مشخص نکردهاند که شناسه B94 به چه سلاحی اختصاص دارد، تحلیلگران سیاستهای هستهای به سامانه بازدارندگی هستهای هواپرتاب (NDS-A) اشاره میکنند. این سامانه که دستکم از سال ۲۰۲۲ در دست توسعه قرار دارد، تنها مهمات هستهای هواپرتاب جدیدی است که وجود آن در برنامه نوسازی تسلیحات آمریکا بهصورت علنی تأیید شده است.
وزارت انرژی آمریکا در اوایل سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ میلیون دلار برای پیشبرد این برنامه درخواست کرده بود. به گفته اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، هدف از توسعه این سلاح فراهم کردن گزینههای بیشتری برای مقابله با «اهداف مستحکم و مدفون در اعماق زمین» است.
آمریکا درحالحاضر برای هدف قرار دادن تأسیسات زیرزمینی مستحکم به دو بمب سقوط آزاد قدیمی متکی است: بمب نفوذکننده به زمین B61-11 با حداکثر قدرت انفجاری تخمینی بین ۳۴۰ تا ۴۰۰ کیلوتن و بمب B83-1 با قدرت انفجاری در مقیاس مگاتن. اگرچه نسخه جدیدتر B61-13 به سامانه هدایت دقیق در بخش انتهایی و مجموعه اجزای هستهای قدرتمندتری از خانواده B61 مجهز است، بدنه مقاوم موردنیاز برای نفوذ به اعماق زمین را ندارد.
تحلیلگران معتقدند شناسه B94 ممکن است برنامه NDS-A را بهعنوان پروژهای رسمی برای توسعه جانشین اختصاصی B61-11، B83-1 یا هر دو تثبیت کند؛ هرچند مقامات احتمال توسعه یک بمب سقوط آزاد مستقل و اعلامنشده را نیز رد نکردهاند.
برنامه گستردهتر نوسازی تسلیحات هستهای آمریکا
در صورت تصویب بودجه، پروژه B94 به برنامه گسترده نوسازی تمامی اجزای سهگانه هستهای آمریکا ملحق خواهد شد.
اداره ملی امنیت هستهای آمریکا و پنتاگون علاوهبر بمبهای سقوط آزاد هستهای طراحیشده برای هواپیماهای پنهانکاری مانند B-2 Spirit و بمبافکن آینده B-21 Raider، بهطور همزمان مشغول توسعه کلاهک W93 برای موشکهای پرتابشونده از زیردریایی، موشک بالستیک قارهپیمای LGM-35A Sentinel، موشکهای کروز جدید مجهز به کلاهک هستهای و ناوگان زیردریاییهای حامل موشک بالستیک کلاس Columbia هستند.
