افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ، اگرچه می‌تواند بخشی از فشار معیشتی خانوارهای مشمول را کاهش دهد، اما مقایسه این اعتبار با هزینه واقعی تهیه کالاهای اساسی نشان می‌دهد که فاصله میان حمایت دولتی و مخارج غذایی خانوارها همچنان قابل توجه است.
به گزارش خبرفوری، بر اساس محاسبات انجام‌شده برای یک سبد مشخص از کالاهای اساسی، اعتبار یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی تنها بخشی از هزینه خرید این اقلام را پوشش می‌دهد و خانوارها برای تأمین باقی‌مانده سبد باید از منابع درآمدی خود استفاده کنند.
افزایش اعتبار؛ پوشش بیشتر، اما ناکافی
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ، میزان پوشش هزینه‌های سبد مورد بررسی را حدود ۱۲.۱ واحد درصد افزایش می‌دهد. با این حال، حتی پس از اعمال اعتبار جدید، نزدیک به ۶۴ درصد از هزینه خرید کالاهای محاسبه‌شده خارج از پوشش این طرح باقی می‌ماند.
این ارقام نشان می‌دهد که افزایش اعتبار حمایتی، لزوما به معنای تأمین بخش عمده نیازهای غذایی خانوار نیست. اثر واقعی این حمایت به قیمت روز کالاها، تعداد اعضای خانواده و میزان مصرف هر خانوار بستگی دارد. در شرایطی که قیمت مواد غذایی با سرعت بالایی افزایش یافته، رشد اسمی اعتبار کالابرگ نیز ممکن است نتواند قدرت خرید ازدست‌رفته مردم را به‌طور کامل جبران کند.
به بیان دیگر، اگرچه اعتبار جدید امکان خرید مقدار بیشتری از کالاهای اساسی را فراهم می‌کند، خانوارها همچنان ناچارند بخش بزرگی از هزینه سفره خود را از محل دستمزد، درآمدهای جانبی یا پس‌انداز تأمین کنند.
برنج و گوشت؛ دو قلم پرهزینه سبد غذایی
بررسی قیمت اقلام مختلف در سبد مورد محاسبه نشان می‌دهد که کالاهای پروتئینی و برنج سهم قابل توجهی از هزینه نهایی را به خود اختصاص می‌دهند. بر اساس نرخ‌های مورد استفاده در این محاسبات، خرید دو کیلوگرم برنج ایرانی حدود ۸۴۵ هزار تومان هزینه دارد. همچنین قیمت نیم کیلوگرم گوشت منجمد گوساله به حدود ۷۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان می‌رسد.
مقایسه این قیمت‌ها با اعتبار یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ، ابعاد محدودیت قدرت خرید را روشن می‌کند. تنها خرید همین دو قلم، در مجموع بیش از یک میلیون و ۶۱۷ هزار تومان هزینه دارد؛ رقمی که از کل اعتبار ماهانه یک نفر بیشتر است.
البته این محاسبه صرفاً به دو قلم از سبد غذایی مربوط می‌شود و هزینه سایر اقلام ضروری، از جمله لبنیات، روغن، تخم‌مرغ و دیگر مواد غذایی را در بر نمی‌گیرد. بنابراین، خانوار برای تأمین یک سبد متنوع و متناسب با نیازهای غذایی خود، به منابع مالی بیشتری نیاز دارد.
هزینه ۱۶.۵ میلیون تومانی برای خانواده چهارنفره
اگر مقادیر مصرف در نظر گرفته‌شده برای یک نفر، برای یک خانواده چهارنفره محاسبه شود، هزینه تهیه سبد ماهانه کالاهای مورد بررسی به حدود ۱۶ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان می‌رسد. در چنین شرایطی، حتی با اعتبار جدید کالابرگ، خانواده برای تأمین همین مقادیر به حدود ۱۰ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان منابع مالی دیگر نیاز خواهد داشت.
این برآورد به سبد مشخصی از کالاها مربوط است و نباید آن را معادل تمام هزینه‌های خوراکی یا مخارج ماهانه یک خانواده دانست. با این حال، همین مقایسه نشان می‌دهد که اعتبار حمایتی به‌تنهایی پاسخ‌گوی بخش بزرگی از هزینه‌های محاسبه‌شده نیست.
تورم خوراکی‌ها و فرسایش قدرت خرید
محدودیت پوشش کالابرگ در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تورم مواد غذایی فشار مضاعفی بر بودجه خانوارها وارد کرده است. بر اساس آمار مطرح‌شده، تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در شهریورماه از ۱۲۱ درصد عبور کرده و اقلامی مانند روغن، لبنیات، تخم‌مرغ و گوشت با افزایش شدید قیمت مواجه بوده‌اند.
در چنین وضعیتی، معیار اصلی ارزیابی سیاست حمایتی، صرفاً میزان افزایش اعتبار نیست؛ بلکه باید مشخص شود این اعتبار چه سهمی از هزینه واقعی تأمین غذا را جبران می‌کند و آیا متناسب با رشد قیمت‌ها افزایش می‌یابد یا خیر.
در مجموع، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی را کاهش دهد، اما باقی‌ماندن نزدیک به ۶۴ درصد هزینه سبد خارج از پوشش این طرح نشان می‌دهد که حمایت فعلی همچنان فاصله قابل توجهی با هزینه واقعی تأمین کالاهای اساسی دارد.