دولت اعلام نکرده است که چرا پیش از چهار حمله صورتگرفته به ریاض در هفته گذشته، هیچگونه هشداری به عموم مردم داده نشده است.
فرارو- سامانه هشدار عربستان پیش از حملات مرگبار به فرودگاه، خاموش ماند. عربستان سعودی، چند روز پیش از وقوع رشتهحملات مرگبار به فرودگاه ریاض که دستکم ۱۸ کشته و بیش از ۳۰۰ مجروح بر جای گذاشت، صدور هشدارهای عمومی درباره حملات نظامی قریبالوقوع را متوقف کرده بود.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، دولت اعلام نکرده است که چرا پیش از چهار حمله صورتگرفته به ریاض در هفته گذشته، هیچگونه هشداری به عموم مردم داده نشده است.
این هشدارها بر خشونتی تأکید داشت که تلاشهای پادشاهی را برای القای تصویری از آرامش به مردم خود و جهانیان آن هم در بحبوحه جنگ با انصارالله یمن تضعیف میکرد.
سلطان العامر، پژوهشگر سعودی مقیم آمریکا و عضو ارشد اندیشکده «شورای سیاستگذاری خاورمیانه» (Middle East Policy Council)، گفت: «آنها (دولت عربستان) میخواهند هر دو رویکرد را همزمان پیش ببرند: هم عملیات نظامی انجام دهند و هم در عین حال، سعی کنند به مردم و ذینفعان خارجی اطمینان خاطر بدهند.»
سازمان دفاع مدنی عربستان نهاد ملی مدیریت بحران، امداد و نجات و آتشنشانی که زیر نظر وزارت کشور فعالیت میکند و هشدارهای اولیه صادر میکند و همچنین دفتر رسانهای دولت عربستان، به پرسشهای ارسالی از طریق ایمیل درباره علتعدم صدور هشدار، پاسخی ندادند.
به گفته برخی تحلیلگران منطقهای، رویکرد عربستان ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد، زیرا فقدان هشدارها موجب افزایش حسعدم اطمینان و نگرانی در این پادشاهی شده است.
روز دوشنبه، سازمان دفاع مدنی عربستان نخستین هشدارهای خود را از زمان ۲۹ سپتامبر صادر کرد و نسبت به تهدیدهای احتمالی در ریاض و شهرهای جنوبی هشدار داد.
خبرگزاری رویترز نتوانست تأیید کند که آیا تصمیم به صدور مجدد هشدارها واکنشی به حملات علیه فرودگاه بوده است یا خیر؛ دولت عربستان نیز بلافاصله به درخواست اظهار نظر در این باره پاسخی نداد.
از زمان آغاز تنشها میان ایران و آمریکا در ماه فوریه، تمام کشورهای حوزه خلیج فارس هدف پهپادها و موشکهای ایران قرار گرفتهاند، اما دولتهای این کشورها رویکردهای متفاوتی را در زمینه صدور هشدارهای عمومی در پیش گرفتهاند.
وزارت کشور قطر پیش از تقریباً تمامی حملات از جمله حملات اخیر در ماه ژوئیه که طی آن به ساکنان هشدار داده شد در خانه بمانند و از پنجرهها فاصله بگیرند هشدارهایی را از طریق تلفن همراه ارسال کرده است.
بحرین و کویت نیز بارها با به صدا درآوردن آژیر، از مردم خواستهاند که به پناهگاه بروند.
عربستان سعودی در ماه مه، ارسال هشدارهای خطر به تلفنهای همراه و حسابهای شبکههای اجتماعی را از طریق یک سامانه ملی هشدار زودهنگام آغاز کرد؛ اما با وجود افزایش حملات حوثیها در روزهای منتهی به هفته گذشته، این سامانه دیگر هشداری ارسال نکرد.
بر اساس مطالب منتشرشده در حساب کاربری «دفاع مدنی» در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق)، آخرین هشدار پیش از حملات هفته گذشته، در تاریخ ۲۹ سپتامبر برای استان جنوبی نجران صادر شده بود.
سازمان دفاع مدنی همچنان به صدور هشدار برای حفظ ایمنی در شرایط نامساعد جوی، از جمله بارندگی و سیل، ادامه داده و آخرین مورد آن نیز روز دوشنبه صورت گرفته است.
این سازمان همچنین از جمله در پستی که روز دوشنبه منتشر شد بر اساس مقررات دولتیِ مصوب ماه مارس، به ساکنان هشدار داد که از انتشار تصاویر، شایعات یا اطلاعات مربوط به رهگیریها و محلهای اصابت پرتابهها خودداری کنند.
خبرگزاری رویترز نتوانست مشخص کند که آیا تاکنون کسی به دلیل انتشار چنین اطلاعاتی تحت پیگرد قانونی قرار گرفته است یا خیر؛ دفتر رسانهای دولت عربستان نیز به درخواست اظهار نظر در این باره پاسخی نداد.
دو مقام آگاه از این موضوع اظهار داشتند که پیش از حملات هفته گذشته به فرودگاه، مقامات یکی از دولتهای غربیِ متحد، از مسئولان سعودی پرسیده بودند که چرا ارسال هشدارها متوقف شده است.
مقامات گفتند که دلیل این تصمیم آن بود که هشدارهای مذکور بیش از حد موجب اختلال و مزاحمت میشد و بسیاری از شهروندان شکایت داشتند که صدای این هشدارها شبهنگام آنها را از خواب بیدار میکند.
دفتر رسانهای دولت عربستان و مقامات سعودی به درخواستها برای اظهار نظر در این باره پاسخی ندادند.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، گفت که ریاض تلاش میکرد میان اطلاعرسانی عمومی درباره حملات و جلوگیری از ایجاد اختلال در کشور تعادل برقرار کند، اما در نهایت این رویکرد به افزایش حس نگرانی نسبت به این حملات دامن زده است.
او گفت: «رویکرد آنها در اطلاعرسانی عمومی، بازتابی از همان معمایی است که با آن روبرو هستند: آنها باید به اقدامات حوثیها واکنش نشان دهند اما نمیخواهند این کار منجر به اختلال در جامعه شود؛ و شیوه اطلاعرسانیشان نیز منعکسکننده همین وضعیت است.»
«اما نبودِ هشدار پیش از وقوع حملات حوثیها، دقیقاً همان اضطرابی را ایجاد میکند که آنها سعی دارند از آن اجتناب کنند.»
هشدار درباره تهدیدی جدید
علی شهابی، تحلیلگر سعودی نزدیک به دولت، گفت که چه هشدارهای زودهنگام وجود داشته باشد و چه نباشد، عربستان به دلیل وسعت زیادش در دفاع از تمامی تأسیسات و داراییهای خود با دشواری مواجه خواهد بود.
او گفت: «در عربستان، موارد بسیار زیادی برای محافظت وجود دارد. این کشور پهناوری است که فرودگاهها، خطوط لوله و تأسیسات نفتی متعددی دارد. پوشش دفاعی کافی برای محافظت همزمان از همه اینها وجود ندارد؛ و تعداد سامانههای پاتریوت (دفاع موشکی)، رهگیرها و آتشبارهای موشکی برای انجام چنین کاری کافی نیست.»
وی افزود: «عربستان سعودی نیازی نامحدود به سامانههای دفاع هوایی دارد.»
با وجود این حملات، عربستان روز دوشنبه میزبان یک کنفرانس بینالمللی بود، هرچند مدیران ارشد شرکتهای نفتی از حضور در آن انصراف دادند.
در کنگره انرژی «شورای جهانی نفت» در ریاض، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان برادر ولیعهد و وزیر انرژی عربستان ضمن اذعان به خطرات موجود و تأکید بر عزم عربستان برای پیشبرد برنامههای اقتصادیاش، لحنی قاطع و سرسختانه اتخاذ کرد. او از تمام کسانی که به ریاض سفر کرده بودند تشکر کرد و مدعی شد: «چرا که میدانید این کشور امن است»؛ اما در عین حال افزود: «گردهمایی ما در اینجا به معنای از بین رفتن خطر نیست.» او تأکید کرد: «ما هرگز از هیچ فرصتی برای پایبندی به تعهدات و چشمانداز خود صرفنظر نخواهیم کرد.»
صدور هشدارهای داخلی توسط سفارتخانهها
به گفته دو مقام غربی، با وجود اینکه تا روز دوشنبه هیچگونه هشدار عمومی در ماه جاری صادر نشده بود، ریاض حدود دوازده بار هدف حمله قرار گرفته است.
بر اساس اظهارات سه فرد مطلع و همچنین هشدارهایی که خبرگزاری رویترز مشاهده کرده است، در این مدت سفارتخانههای غربی در عربستان سعودی هشدارهای داخلی مربوط به حملات موشکی و پهپادی را برای کارکنان خود صادر میکردهاند.
یکی از این افراد گفت که این هشدارهای داخلی بر اساس ترکیبی از اطلاعات دولتهای آمریکا و سایر کشورهای غربی و همچنین دادههای دریافتی از مقامات سعودی تدوین میشوند.
به گفته افراد مطلع، این موارد شامل هشدارهایی است که همزمان با دو حمله نخست به فرودگاه در هفته گذشته برای کارکنان ارسال شده بود.
آنها اظهار داشتند که سفارتخانهها پیش از حمله روز شنبه به فرودگاه، هیچگونه هشدار داخلی دریافت نکرده بودند؛ البته توضیحی در این باره ارائه نشد.
رویترز نتوانست علتعدم صدور هشدار پیش از حمله روز شنبه را مشخص کند؛ حملهای که مرگبارترین مورد در میان حملات هفته گذشته بود.
روز یکشنبه، تلویزیون دولتی عربستان سعودی تصاویری از حمله روز شنبه منتشر کرد.
این تصاویر شامل نماهایی از مسافران در ترمینال فرودگاه بود؛ دهها نفر برای سوار شدن به هواپیما در صف ایستاده بودند و مردان و زنانی روی صندلیها نشسته و منتظر بودند، در حالی که سرگرم کار با تلفنهای همراه خود و مرور صفحات نمایشگر آن بودند.
سپس، ناگهان درخشش نارنجیرنگ و شدید ناشی از انفجار یک موشک.
