بازارهای داخلی و جهانی در آبان ماه با نوسانات زیادی همراه شدند. این نوسانات به واسطه اتفاقات سیاسی و تغییر متغیرهای اقتصادی رخ داد. بعضی از این نوسانات قاب...
اقتصادآنلاین: بازارهای داخلی و جهانی در آبان ماه با نوسانات زیادی همراه شدند. این نوسانات به واسطه اتفاقات سیاسی و تغییر متغیرهای اقتصادی رخ داد. بعضی از این نوسانات قابل پیشبینی بودند، اما بعضی دیگر برخلاف انتظار حرکت کردند.
گروه اقتصادی – مهدی صفائی: بازارهای مالی در یک ماه منتهی به ۳۰ آبان ۱۴۰۵، دورهای پرنوسان و متفاوت را پشت سر گذاشتند؛ در حالی که شاخص هموزن بورس با رشد ۸.۴۶ درصدی و دلار با افزایش ۱.۳۲ درصدی همراه شدند، طلا، سکه و فلزات گرانبها افت سنگینی را تجربه کردند. اونس جهانی طلا در این مدت بیش از ۱۴ درصد، نقره جهانی بیش از ۲۸ درصد و نقره داخلی حدود ۲۶ درصد کاهش قیمت داشتند.
بازار رمزارزها نیز تحت فشار قرار گرفت و تمام ارزهای دیجیتال بررسیشده افتی بیش از ۲۹ درصد را ثبت کردند؛ شرایطی که نشاندهنده تغییر محسوس جریان سرمایه در بازارهای جهانی و افزایش فشار بر داراییهای پرریسک و فلزات گرانبهاست.
بازدهی بازارهای داخلی؛ رشد بورس و دلار در برابر ریزش طلا و نقره
بازارهای داخلی در بازه یک ماهه منتهی به ۳۰ آبان، عملکردی دوگانه داشتند. شاخص هموزن بورس با رشد ۸.۴۶ درصدی از ۲ میلیون و ۲۵۵ هزار واحد به ۲ میلیون و ۴۴۵ هزار واحد رسید و بیشترین بازدهی را در میان داراییهای داخلی به ثبت رساند. شاخص کل نیز با افزایش ۱.۱ درصدی از ۸ میلیون و ۱۷۳ هزار واحد به ۸ میلیون و ۲۶۲ هزار واحد صعود کرد؛ با این حال، فاصله بازدهی دو شاخص نشان میدهد نمادهای کوچکتر و متوسط در این دوره عملکرد بهتری نسبت به سهمهای بزرگ بازار داشتند.
دلار نیز در این بازه با افزایش ۱.۳۲ درصدی همراه شد و از حدود ۲۶۶ هزار و ۶۶۸ تومان به ۲۷۰ هزار و ۱۸۰ تومان رسید. این رشد محدود در شرایطی اتفاق افتاد که بازار طلا و سکه برخلاف ارز، روند نزولی شدیدی را تجربه کرد. طلای ۱۸ عیار با کاهش ۱۳.۲۴ درصدی از ۲۶ میلیون و ۶۷۳ هزار و ۷۰۰ تومان به ۲۳ میلیون و ۱۴۳ هزار تومان رسید. سکه امامی نیز افت ۹.۹۵ درصدی را ثبت کرد و از ۲۶۸ میلیون و ۸۲۵ هزار تومان به ۲۴۲ میلیون و ۷۰ هزار تومان عقب نشست.
نیمسکه با افت ۱۰.۸۴ درصدی به ۱۲۶ میلیون و ۹۶۰ هزار تومان رسید و ربعسکه نیز با کاهش ۹.۶۸ درصدی در محدوده ۶۸ میلیون و ۳۰ هزار تومان قرار گرفت. نقره داخلی با سقوط ۲۶.۰۱ درصدی از ۵۱۰ هزار و ۸۳۰ تومان به ۳۷۷ هزار و ۹۶۰ تومان رسید و بیشترین افت را در میان بازارهای داخلی به ثبت رساند. کاهش همزمان طلا، سکه و نقره در حالی رخ داد که دلار رشد محدودی داشت؛ موضوعی که نشان میدهد افت اونس جهانی در این دوره، عامل غالب در تعیین قیمت فلزات گرانبهای داخلی بود.
سقوط فلزات در سایه دلار قدرتمند
بازار جهانی فلزات در یک ماه منتهی به ۳۰ آبان، با فشار فروش سنگینی مواجه شد. اونس طلا با افت ۱۴.۰۹ درصدی از ۴ هزار و ۱۱۵ دلار به ۳ هزار و ۵۳۵ دلار رسید. نقره جهانی با کاهش ۲۸.۱۲ درصدی از ۵۷.۳۰ دلار به ۴۱.۱۹ دلار سقوط کرد و مس نیز با افت ۱۲.۸۹ درصدی از ۱۴ هزار و ۴۱۲ دلار به ۱۲ هزار و ۵۵۵ دلار رسید. افت همزمان این سه فلز نشان میدهد فشار فروش تنها به داراییهای امن محدود نبود و فلزات صنعتی نیز تحت تأثیر شرایط اقتصاد جهانی قرار گرفتند.
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازارها، تغییر انتظارات نسبت به سیاست پولی آمریکا بود. دادههای تورمی و اظهارات مقامات فدرال رزرو درباره احتمال نیاز به حفظ نرخهای بهره بالا یا حتی افزایش بیشتر آنها، موجب تقویت دلار و بازده اوراق خزانهداری شد. انتشار صورتجلسه نشست اکتبر فدرال رزرو نیز از نگرانی برخی سیاستگذاران درباره تداوم تورم و احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره حکایت داشت. در این شرایط، افزایش بازده داراییهای دلاری، هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا برد و تقاضا برای فلزات گرانبها را تحت فشار قرار داد.
در هفتههای پایانی این دوره، دلار به بالاترین سطح خود طی حدود ۱۹ ماه رسید و اونس طلا نیز به کف بیش از یکساله سقوط کرد. علاوه بر انتظارات نرخ بهره، نگرانی درباره ارزشگذاری شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی، موجی از ریسکگریزی در بازارهای جهانی ایجاد کرد. با این حال، برخلاف الگوی سنتی که در دورههای ریسکگریزی طلا تقویت میشود، در این مقطع بخشی از سرمایهگذاران برای تأمین نقدینگی به فروش طلا روی آوردند؛ به همین دلیل، تقاضای دارایی امن نتوانست مانع افت شدید قیمت شود.
ماه سیاه ارزهای دیجیتال
بازار رمزارزها در این دوره یکی از سنگینترین افتهای ماهانه خود را تجربه کرد. سولانا با کاهش ۳۵.۷۴ درصدی بیشترین افت را در میان ارزهای دیجیتال بررسیشده ثبت کرد و از ۱۰۶.۲۵ دلار به ۶۸.۲۸ دلار رسید. ریپل نیز با سقوط ۳۴.۰۲ درصدی از ۱.۳۵۴۹ دلار به ۰.۸۹۴ دلار عقب نشست. اتریوم با افت ۳۳.۰۹ درصدی به ۱۶۴۰ دلار رسید و بیتکوین نیز با کاهش ۳۰.۳۶ درصدی از ۸۳ هزار و ۳۱۳ دلار به ۵۸ هزار و ۲۰ دلار سقوط کرد. بایننسکوین در مقایسه با سایر رمزارزها افت کمتری داشت، اما کاهش ۲۹.۶۷ درصدی آن نیز نشاندهنده فراگیر بودن موج فروش در این بازار بود.
افزایش ارزش دلار، بالا ماندن نرخهای بهره و کاهش تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک، از عوامل مهم فشار بر بازار رمزارزها بود. همزمان، نگرانیها درباره ارزشگذاری شرکتهای فناوری و احتمال شکلگیری حباب در حوزه هوش مصنوعی باعث شد سرمایهگذاران در بازارهای سهام و داراییهای دیجیتال محتاطتر شوند. در چنین فضایی، خروج سرمایه از داراییهای پرریسک و کاهش تقاضای سفتهبازی، به افت بیشتر قیمتها دامن زد.
در حوزه سیاسی نیز تحولات مذاکرات ایران و آمریکا همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر انتظارات بازار بود. قطر در ۱۰ نوامبر اعلام کرد که از هر دو طرف پاسخهای مثبتی درباره تلاشهای میانجیگرانه دریافت کرده و گفتوگوها برای کاهش فاصله مواضع تهران و واشنگتن ادامه دارد. همزمان، تلاشهای ترکیه و سایر کشورهای منطقه برای جلوگیری از تشدید تنشها و فراهم کردن مسیر دیپلماتیک، امیدهایی نسبت به کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک ایجاد کرد. با این حال، اختلافات بر سر شروط مذاکرات و مواضع دو طرف همچنان پابرجا بود و نشانهای از توافق قطعی دیده نمیشد.
در مجموع، عملکرد یکماهه بازارها نشان داد که تقویت دلار و تغییر انتظارات نرخ بهره آمریکا، در این دوره بر نگرانیهای ژئوپلیتیک غلبه کرده است. بورس ایران و دلار بازدهی مثبت داشتند، اما طلا، نقره و رمزارزها با افت قابلتوجهی روبهرو شدند. شدت ریزش فلزات گرانبها و ارزهای دیجیتال نیز نشان میدهد که بازارها در این مقطع بیش از هر چیز به سیاست پولی آمریکا، نقدینگی جهانی و چشمانداز سرمایهگذاری در داراییهای پرریسک واکنش نشان دادهاند.
