تورم و جنگ ایران
افزایش تورم آمریکا در سپتامبر، به‌ویژه جهش قیمت سوخت و هزینه‌های مسکن، فشار اقتصادی بر خانوارها و چالش‌های انتخاباتی جمهوری‌خواهان را تشدید کرده است. جنگ با ایران و اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز و باب‌المندب، تلاش واشنگتن برای افزایش عرضه انرژی را با مانع روبه‌رو کرده و هزینه‌های بحران را به مصرف‌کنندگان آمریکایی منتقل ساخته است.
فرارو- دیوید گلدمن، خبرنگار ارشد بخش کسب‌وکار شبکه سی‌ان‌ان
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی ان ان، افزایش بیش از انتظار قیمت‌ها در ماه سپتامبر، ضربه‌ای تازه به دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای وارد کرده است. جنگ با ایران و اختلال در بازار انرژی، تلاش‌های دولت آمریکا برای مهار هزینه‌های زندگی را با موانع جدی روبه‌رو کرده و بار دیگر مصرف‌کنندگان آمریکایی را به مهم‌ترین قربانیان بحران تبدیل کرده است.
تورم؛ بحرانی که به کابوس انتخاباتی تبدیل شد
گزارش تازه شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد تورم آمریکا در سپتامبر بار دیگر افزایش یافته و هزینه‌های انرژی مهم‌ترین عامل این روند بوده‌اند. این وضعیت برای رأی‌دهندگانی که از تداوم گرانی‌ها پس از همه‌گیری کرونا ناراضی‌اند، غافلگیرکننده نیست؛ به‌ویژه آنکه سیاست‌های ترامپ، از تعرفه‌های تجاری گرفته تا جنگ با ایران، فشارهای اقتصادی را تشدید کرده‌اند.
دولت ترامپ در هفته‌های اخیر تلاش کرده است با اقداماتی اضطراری، بخشی از فشار قیمت‌ها را کاهش دهد. بیش از یک ماه پیش، نیروی دریایی آمریکا عملیاتی پرمخاطره را برای کمک به نفتکش‌ها و انتقال نفت خلیج فارس از تنگه هرمز آغاز کرد. هفته گذشته نیز ترامپ در اقدامی بحث‌برانگیز از توافقی برای کاهش بخشی از تحریم‌های روسیه و واردات مقداری گازوئیل از این کشور خبر داد؛ اقدامی که هدف آن افزایش عرضه سوخت در بازار بود.
بااین‌حال، ایران و حوثی ها آن اکنون این تلاش‌ها را با چالش مواجه کرده‌اند. افزایش حملات به نفتکش‌ها و زیرساخت‌های انرژی در هفته گذشته، قیمت نفت و گازوئیل را بالا برده و عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و باب‌المندب را به‌شدت کاهش داده است. در نتیجه، تلاش دولت آمریکا برای ارائه تصویری مثبت از وضعیت قیمت‌ها پیش از انتخابات، با مانعی جدی روبه‌رو شده است.
جهش قیمت سوخت و افزایش هزینه خانوارها
بر اساس گزارش تورمی روز چهارشنبه، قیمت بنزین در سپتامبر ۹٫۱ درصد افزایش یافت و در پایان ماه بیش از ۳۴ درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته بود. قیمت نفت کوره نیز در همین ماه ۱۵٫۳ درصد رشد کرد و افزایش آن در مقیاس سالانه از ۷۴ درصد فراتر رفت.
فشار ناشی از افزایش هزینه انرژی به‌تدریج به سایر بخش‌های اقتصاد نیز سرایت می‌کند. برآورد مؤسسه مودیز آنالیتیکس نشان می‌دهد جنگ با ایران به‌طور متوسط حدود ۲ هزار دلار هزینه اضافی بر خانوارهای آمریکایی تحمیل کرده است.
یکی از بخش‌های نگران‌کننده گزارش تورمی، بازگشت غیرمنتظره رشد هزینه‌های مسکن و اجاره‌بها بود؛ بخشی که در بهار و تابستان نشانه‌هایی از کاهش فشار تورمی در آن مشاهده می‌شد. همچنین قیمت خدمات در مجموع طی سپتامبر ۰٫۴ درصد افزایش یافت. افزایش هزینه فعالیت‌هایی مانند مراکز آموزشی کودکان، خدمات فضای سبز و دیگر کسب‌وکارها می‌تواند به رشد قیمت خدمات منجر شود.
اقتصاددانان نسبت به این روند حساس‌اند، زیرا قیمت خدمات معمولاً به‌سرعت کاهش نمی‌یابد. هنگامی که کسب‌وکارها برای جبران افزایش هزینه‌های خود قیمت‌ها را بالا می‌برند، بازگشت به سطوح قبلی دشوار می‌شود. اقتصاد آمریکا همچنان از تقاضای نسبتاً قوی برخوردار است و مصرف‌کنندگان، با وجود افزایش قیمت‌ها، به هزینه‌کرد ادامه می‌دهند. بااین‌حال، تورم بالاتر به افزایش بازده اوراق قرضه و نرخ‌های بهره منجر شده و هزینه استقراض را بالا برده است؛ وضعیتی که خرید مسکن را نیز برای خانوارها دشوارتر می‌کند.
تنگه هرمز؛ اهرم فشار بر واشنگتن
در این میان، ایران از فشارهای سیاسی و اقتصادی پیش روی ترامپ آگاه است. نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای و حساسیت رأی‌دهندگان آمریکایی به قیمت سوخت، اهمیت اختلال در جریان انرژی را برای محاسبات تهران افزایش می‌دهد.
بر اساس داده‌های شرکت ردیابی دریایی کلپر، پس از دوره‌ای نسبتاً آرام در سپتامبر، دست‌کم ۱۸ کشتی در خاورمیانه و مناطق پیرامونی آن طی دو هفته گذشته هدف حمله قرار گرفته‌اند. همچنین گزارش شده است که حوثی های یمن روز سه‌شنبه ظاهراً مقر شرکت نفتی آرامکوی عربستان را هدف قرار داده‌اند.
مت اسمیت، تحلیلگر کلپر، معتقد است ایران تلاش می کند با افزایش حملات مستقیم و استفاده از متحدان منطقه‌ای خود، قیمت نفت را در آستانه انتخابات آمریکا بالا نگه دارد. از نگاه او، حملات به زیرساخت‌های انرژی و نفتکش‌ها می‌توانند فشار اقتصادی بر دولت ترامپ را تشدید کنند.
این تحولات در شرایطی رخ داده که عملیات انتقال نفت از تنگه هرمز با پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا، تا چند هفته پیش موفقیت قابل‌توجهی به دست آورده بود و حجم عبور نفت از این گذرگاه تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته بود. اما داده‌های کلپر نشان می‌دهد طی هفت روز گذشته، عبور نفت و سوخت از تنگه هرمز به ۵۴ درصد سطح پیش از جنگ کاهش یافته است.
دن پیکرینگ، بنیان‌گذار و مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت پیکرینگ انرژی پارتنرز، واکنش ایران را قابل پیش‌بینی می‌داند. به ارزیابی او، نمایش موفقیت آمریکا در انتقال نفت بیشتر به بازارهای جهانی، می‌تواند خود به انگیزه‌ای برای حملات تازه تبدیل شود؛ درحالی‌که حوثی‌ها نیز با هدف قراردادن عربستان، دامنه تهدیدها را گسترش داده‌اند.
بازار انرژی در معرض تشدید بحران
حملات اخیر به زیرساخت‌های عربستان، خطر گسترش جنگ را افزایش داده‌اند. بازار نفت پیش‌تر از یک حمله موفق اما قابل‌تعمیر به خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان تا حد زیادی عبور کرده بود؛ بااین‌حال، حملات تازه نشان می‌دهد که کاهش تنش در کوتاه‌مدت تضمین‌شده نیست.
هنوز مشخص نیست در نهایت کدام طرف دست بالا را پیدا خواهد کرد. نیروی دریایی آمریکا ممکن است بار دیگر کنترل بیشتری بر مسیرهای انتقال نفت به دست آورد یا دولت ترامپ راه‌های دیگری برای افزایش عرضه گازوئیل پیدا کند. اما تا آن زمان، هزینه اختلال در بازار انرژی مستقیماً بر مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل می‌شود.