پس از مرگ، گوارا در میان مردم سراسر جهان به جایگاه یک قهرمان و نماد ضدامپریالیسم و انقلاب دست یافت. با این حال، همه گوارا را قهرمان نمی‌دانند؛ او از جمله به صدور فرمان قتل صدها نفر در زندان‌های کوبا در دوران انقلاب متهم است.

چه گوارا از مسندِ وزارت در کوبا تا مرگ در بولیوی، مسیری را طی کرد که او را به اسطوره‌ای جهانی بدل ساخت؛ چهره‌ای که برای منتقدانش، نه یک قهرمان، که مسئولِ سرکوب‌های خونینِ سال‌های نخستِ انقلاب است.

۹ اکتبر ۱۹۶۷ [۱۷ مهر ۱۳۴۶]؛ ارنستو «چه» گوارا، انقلابی سوسیالیست و رهبر چریکی، در ۳۹ سالگی توسط ارتش بولیوی کشته شد. نیروهای بولیوی که از حمایت نظامی ایالات متحده برخوردار بودند، گوارا را در ۸ اکتبر [۱۶ مهر ۱۳۴۶]، حین نبرد با گروه چریکی او در بولیوی دستگیر و روز بعد اعدام کردند.

دستان او به عنوان مدرکی برای اثبات مرگش قطع شد و پیکرش در گوری بی‌نام‌ونشان به خاک سپرده شد.

در سال ۱۹۹۷، بقایای پیکر گوارا کشف و به کوبا بازگردانده شد؛ جایی که در مراسمی با حضور فیدل کاسترو، رئیس‌جمهور وقت، و هزاران تن از مردم کوبا، دوباره به خاک سپرده شد.

چه گوارا اعدام شد؛ ۱۷ مهر ۱۳۴۶

ارنستو رافائل گوارا دلاسرنا در سال ۱۹۲۸ در خانواده‌ای مرفه در آرژانتین به دنیا آمد. او هنگام تحصیل در رشته پزشکی در دانشگاه بوئنوس آیرس، وقفه‌ای در تحصیل انداخت تا با موتورسیکلت به سراسر آمریکای جنوبی سفر کند؛ دوره‌ای که در آن فقر و ستمِ روا رفته بر طبقات فرودست را از نزدیک دید.

او در سال ۱۹۵۳ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد و به سفرهایش در آمریکای لاتین ادامه داد و در این مسیر با سازمان‌های چپ‌گرا درگیر شد. در اواسط دهه ۱۹۵۰، گوارا با فیدل کاسترو و گروه انقلابیون تبعیدی‌اش در مکزیک دیدار کرد.

گوارا نقشی کلیدی در به قدرت رسیدن کاسترو و سرنگونی دیکتاتور کوبا، فولخنسیو باتیستا، در سال ۱۹۵۹ ایفا کرد و بعدها به عنوان دست راست کاسترو و وزیر صنایع منصوب شد.

گوارا سرسختانه با سلطه ایالات متحده در آمریکای لاتین مخالفت می‌کرد و مروج انقلاب‌های دهقانی برای مبارزه با بی‌عدالتی اجتماعی در کشورهای جهان سوم بود.

گوارا در آوریل ۱۹۶۵ از سمت دولتی خود در کوبا استعفا داد — هرچند برخی معتقدند او برکنار شد — که احتمالاً ناشی از اختلاف نظر با کاسترو درباره سیاست‌های اقتصادی و خارجی کشور بود. گوارا سپس از کوبا ناپدید شد، به آفریقا سفر کرد و سرانجام در بولیوی آفتابی شد؛ همان‌جایی که به قتل رسید.

پس از مرگ، گوارا در میان مردم سراسر جهان به جایگاه یک قهرمان و نماد ضدامپریالیسم و انقلاب دست یافت. عکس مشهوری که آلبرتو کوردا در سال ۱۹۶۰ از او با کلاه بره گرفت، به تصویری نمادین بدل شد و از آن زمان تاکنون بر روی پوسترهای بی‌شمار و تیشرت‌های بسیاری نقش بسته است. با این حال، همه گوارا را قهرمان نمی‌دانند؛ او ازجمله به صدور فرمان قتل صدها نفر در زندان‌های کوبا در دوران انقلاب متهم است.