حمید نعمت الله با اشاره به همکاری با لیلا حاتمی در فیلم «بت» و دیگر آثارش بیان کرد که برای کار کردن با لیلا حاتمی دلیل خیلی خاصی لازم نیست چون او بازیگر ممتازی است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی خانه هنرمندان، نمایش و نقد فیلم سینمایی «بُت» اثر حمید نعمت‌الله در چهاردهمین برنامه «سینماسلامت»، دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ در سالن ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست برای سالروز تولد حمید نعمت‌الله در اول آبان، شمعی روشن و سپس نشست نقد و بررسی «بت» با حضور این کارگردان، حسین فرخزادی فیلمنامه‌نویس، امیرشیبان خاقانی تدوینگر، جواد طوسی منتقد سینما و با اجرای رضا درستکار منتقد سینما و مدیر جلسات «سینماسلامت» آغاز شد.
کار کردن با لیلا حاتمی دلیل نمی‌خواهد
حمید نعمت‌الله کارگردان سینما، در بیان تجربه همکاری با لیلا حاتمی و اینکه چرا در بیشتر فیلم‌هایش با او همکاری داشته است، تأکید کرد: برای کار کردن با لیلا حاتمی دلیل خیلی خاصی لازم نیست. او هنرپیشه ممتازی است، همکار و دوست درجه یکی است و بنابراین بنده علاقه بسیاری به این همکاری دارم.
جواد طوسی منتقد سینما با بازخوانی آثار نعمت‌الله و ادای دین فیلمش به آثار شاخصی چون «تنگنا» از امیر نادری بیان کرد: او خودش را متوقف و مقید به یک نوستالژی و ادای دین نمی‌کند، بلکه پا را فراتر می‌گذارد، عبور می‌کند و از گذشته به حال می‌رسد؛ این تکثیر شدن آدم‌ها و حال و روز دگرگون‌شده کسانی که به آنها آدم‌های بی‌شناسنامه و مطرودین یک جامعه بختک‌زده می‌گویند، این سوال را مطرح می‌کند که استمرار کجاست؟ روزگاری با دوستان عزیزم رضا درستکار، سعید عقیقی و طهماسب صلح‌جو رفتیم سراغ فریدون گُله و در یک مصاحبه چندروزه که به صورت کتاب درآمد، دیدیم که او می‌خواست برای این طبقه و قشر گمنام در یک نگاه خوش‌بینانه تاریخی، فضیلت، شرم، منزلت و تشخصی پیدا کند، اما آیا این اتفاق واقعاً محقق شد یا نه؟
طوسی در ادامه تحلیل خود با اشاره به چگونگی شکل‌گیری هویت و فرم در آثار متاخر نعمت الله افزود: این عناصر در واقع به فیلم هویتی می‌دهند تا چقدر به روز باشد؛ فیلمی که زیبایی‌شناسی و فرم خودش را از فضای مجازی اخذ می‌کند، اما تنها به دیدن کامنت‌ها از سمت چپ قاب و بمباران کامنت‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه این‌ها کلاژ می‌شوند و همان حرفی را می‌زنند که یکی از شخصیت‌های مکمل فیلم می‌گوید که این انبان خشونت و درهم‌تنیدگی آدم‌ها که در آن مرز میان قهرمان و ضدقهرمان کاملاً گم می‌شود، بازتابی از جامعه امروز است. یا همین تلاش مذبوحانه برای ایستادگی افراد که آخر سر کم می‌آورند نیز در جامعه دیده می شود.
تراژدی فیلم‌های حمید نعمت الله
رضا درستکار منتقد و مجری برنامه، با اشاره به یک مقایسه عنوان کرد: در فیلم «قاتل و وحشی» به شخصیتی که نقش او را لیلا حاتمی بازی می کند، تجاوز می‌شود و حریم زندگی و حیثیتش مورد تعرض قرار می‌گیرد، اما در پایان با یک تراژدی بسیار بزرگ روبه‌رو هستیم؛ گویی هر روز با چنین وضعیتی مواجه هستیم. در اینجا آن موجود نحیفی که از ابتدا فکر می‌کردیم اصلاً نمی‌تواند مقابل این افراد بایستد، غلبه می‌کند و معنا در سینما و در فیلم‌های نعمت الله این چنین متولد و متبلور می‌شود و به همین دلیل است که به خاطر این ویژگی‌های شگفت‌انگیز، فیلم های نعمت الله هیچ‌گاه از یاد ما نمی‌رود.
جواد طوسی با اشاره به پیوند میان «آرایش غلیظ» و «قاتل و وحشی» و تغییر تدریجی شخصیت‌ها در دل مناسبات اجتماعی، گفت: همین کنتراستی که جامعه به آدم‌ها تحمیل می‌کند، در چندلایه بودن شخصیت حامد بهداد در فیلم «آرایش غلیظ» دیده می‌شود؛ شخصیتی که رفته‌رفته به هیولا تبدیل می‌شود. این روند، به شکلی دیگر در «قاتل و وحشی» هم ادامه پیدا می‌کند.
سپس حسین فرخزادی فیلمنامه‌نویس با اشاره به نحوه همکاری خود با حمید نعمت‌الله، رابطه‌اش با این فیلمساز را فرآیندی توصیف کرد که طی آن پس از سال‌ها چکش‌کاری، متن نیازمند کسی بوده که ابعاد گوناگون اثر را در کنار هم درک کند.
امیرشیبان خاقانی تدوینگر با اشاره به تصمیم‌های روایی و زمانی فیلم گفت: در فیلمنامه، سه عنصر اصلی داشتیم که یکی از آنها خستگی بود. همچنین می‌خواستیم گذشت ۹ روز و افزایش فالوورها را نشان دهیم، یعنی بالا رفتن توجه عمومی. تلاش کردیم تماشاگر هم در طول فیلم تا اندازه‌ای این خستگی را تجربه کند و همراه شخصیت بماند. می‌توانستیم زمان را خیلی کوتاه‌تر کنیم و ریتم را بالا ببریم، اما تصمیم گرفتیم این تجربه را به تماشاگر منتقل کنیم.
حمید نعمت‌الله، در پایان با اشاره به انتخاب شخصیت ناشنوا در این اثر و بازنمایی ابعاد گوناگون آن گفت: برای آدم‌های ناشنوا تعبیر «زبان‌بسته» به کار می‌رود که به نظرم مظلومیت مضاعفی را هم برای لیلا حاتمی و هم برای سلحشور قصه یعنی یحیی منتقل می‌کند. من فکر کردم این ویژگی آنها را خاص‌تر و احساس‌برانگیزتر می‌کند و در کنار شقاوت پیرامون، کنتراست و تضاد بهتری به اثر می‌دهد.