بازار کاغذ و ملزومات چاپ و نشر در هفته اخیر با کاهش قیمت کاغذ تحریر و افت اندک بهای برخی انواع کاغذ آچار و مقوا را نشان می‌دهد.
سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بازار کاغذ و ملزومات چاپ و نشر در روزهای اخیر شاهد کاهش قیمت برخی محصولات بوده است؛ به‌طوری که بهای هر بند کاغذ تحریر حدود یک‌میلیون تومان کاهش یافته و این روند، هرچند محدودتر، در بازار کاغذ آچار و مقوا نیز مشاهده می‌شو، این کاهش قیمت‌ها در شرایطی رخ داده است که با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، تقاضا برای محصولات مرتبط با چاپ و نشر افزایش یافته و فعالان این حوزه امیدوارند روند بهبود معاملات در ماه‌های آینده ادامه پیدا کند.
بررسی خبرنگار ایبنا از قیمت‌های بازار ظهیرالاسلام نشان می‌دهد، هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در قطع ۷۰ در ۱۰۰ با قیمت حدود ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و در قطع ۶۰ در ۹۰ با بهای حدود ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود. همچنین قیمت هر بند کاغذ تحریر ۸۰ گرمی در قطع ۷۰ در ۱۰۰ حدود ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و در قطع ۶۰ در ۹۰ حدود ۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. کاغذ آچار نیز در بازار حدود یک میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.
در بازار مقوا نیز هر کیلوگرم مقوای ایندربرد حدود ۵۰۰ هزار تومان و مقوای گلاسه حدود ۴۷۰ هزار تومان قیمت دارد. این ارقام نشان می‌دهد کاهش قیمت‌ها در بخش‌هایی از بازار مواد اولیه چاپ و نشر، هرچند می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای بر خریداران را کاهش دهد، هنوز به همه اقلام این حوزه تسری پیدا نکرده است.
بهبود معاملات با کاهش قیمت‌ها
حمید نیکدل، رئیس اتحادیه کاغذ و مقوا، در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به وضعیت بازار در روزهای اخیر گفت: با کاهش قیمت‌ها طی هفته گذشته، شاهد گشایش در فعالیت‌ها و رونق خریدوفروش بوده‌ایم و وضعیت بازار بهتر شده است؛ به‌طوری که خریداران بار دیگر به بازار آمده‌اند.
وی با اشاره به تأثیر بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها بر فعالیت کاغذفروشان افزود: در این روزها، فعالیت فعالان بازار کاغذ رونق گرفته است. به گفته نیکدل، نیمه دوم هر سال معمولاً با افزایش فعالیت در حوزه انتشار و تولید محصولات چاپ و نشر همراه می‌شود و امید می‌رود کاهش قیمت کاغذ نیز به تداوم این روند در سال جاری کمک کند.
قیمت مرکب و سایر ملزومات چاپ
در کنار کاغذ و مقوا، قیمت مرکب و دیگر ملزومات مورد استفاده در صنعت چاپ، ازجمله عوامل مؤثر بر هزینه‌های تولید محصولات چاپی است، براساس قیمت‌های اعلام‌شده فروشندگان، قیمت چسب سرد ایرانی حدود ۴۳۲ هزار تومان و چسب گرم حدود ۶۲۰ هزار تومان اعلام شده است. در مقابل، الکل ایزوپروپیل با افزایش قیمت مواجه شده و بهای هر کیلوگرم آن به حدود یک‌میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است.
همچنین هر کیلوگرم مرکب رنگی گلاسه ایرانی حدود یک‌میلیون و ۸۵۰ هزار تومان و مرکب مشکی گلاسه حدود یک‌میلیون و ۴۲۰ هزار تومان قیمت دارد، مرکب رنگی تحریر نیز با قیمت حدود یک‌میلیون و ۵۲۵ هزار تومان و مرکب مشکی تحریر با بهای حدود یک‌میلیون و ۱۸۰ هزار تومان عرضه می‌شود. قیمت مرکب‌های خارجی نیز با توجه به برند و کیفیت، از حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان تا ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان متغیر است.
زینک نیز به‌عنوان یکی دیگر از اقلام ضروری در فرایند چاپ، در بازار با قیمت‌های متفاوتی عرضه می‌شود؛ بر این اساس، قیمت زینک دوورقی حدود ۹۸۰ هزار تا یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان و زینک چهارونیم‌ورقی حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تا دو میلیون و ۹۸۰ هزار تومان است.
ثبات قیمت‌ها؛ مطالبه اصلی فعالان صنعت چاپ و نشر
می‌توان گفت که کاهش اخیر قیمت کاغذ تحریر و بهبود نسبی معاملات می‌تواند نشانه‌ای از تحرک بیشتر بازار چاپ و نشر باشد؛ با این حال، تفاوت روند قیمت‌ها در میان اقلام مختلف نشان می‌دهد که بازار همچنان با نوسانات و نااطمینانی‌هایی روبه‌رو است.
ثبات قیمت مواد اولیه از مطالبات اصلی فعالان صنعت چاپ و نشر به شمار می‌رود؛ چراکه نوسان مداوم بهای کاغذ، مقوا، مرکب و سایر ملزومات، برنامه‌ریزی برای تولید، برآورد هزینه‌ها و تنظیم قیمت محصولات نهایی را دشوار می‌کند؛ بنابراین تداوم کاهش قیمت‌ها در کنار ثبات نسبی بازار می‌تواند در بهبود شرایط فعالیت ناشران، چاپخانه‌ها و دیگر فعالان این حوزه نقش مؤثری داشته باشد.
ثبات قیمت مواد اولیه یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای برنامه‌ریزی و فعالیت مستمر در صنعت چاپ و نشر است. ناشران، چاپخانه‌ها و فعالان بازار کاغذ برای تنظیم برنامه‌های تولید، برآورد هزینه‌ها و تعیین قیمت تمام‌شده محصولات خود، به چشم‌اندازی قابل پیش‌بینی از وضعیت بازار نیاز دارند؛ موضوعی که در شرایط نوسان مداوم قیمت‌ها با دشواری همراه می‌شود.
افزایش یا کاهش ناگهانی قیمت کاغذ، مقوا، مرکب و سایر ملزومات چاپ، علاوه بر تأثیر مستقیم بر هزینه‌های تولید، می‌تواند تصمیم‌گیری درباره شمارگان چاپ، زمان انتشار و حتی عرضه محصولات جدید را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، ناشران و چاپخانه‌ها ناچارند برای مدیریت هزینه‌ها، برنامه‌های خود را به‌طور مداوم بازنگری کنند؛ مسئله‌ای که می‌تواند روند تولید و عرضه محصولات فرهنگی را با اختلال مواجه سازد.
علاوه براین نوسان قیمت مواد اولیه در نهایت بر قیمت کتاب و دیگر محصولات چاپی نیز اثر می‌گذارد و ممکن است هزینه دسترسی مخاطبان به این محصولات را افزایش دهد. از این منظر، ثبات در بازار کاغذ و ملزومات چاپ، تنها مطالبه فعالان صنفی نیست، بلکه می‌تواند در حفظ توان تولید ناشران، استمرار فعالیت چاپخانه‌ها و حمایت از دسترسی مخاطبان به کتاب و محصولات فرهنگی نیز نقش داشته باشد.
بر این اساس، کاهش اخیر قیمت کاغذ در صورتی می‌تواند به بهبود پایدار شرایط بازار منجر شود که با ثبات نسبی قیمت‌ها و امکان تأمین مستمر مواد اولیه همراه باشد. فعالان صنعت چاپ و نشر برای عبور از شرایط پرنوسان بازار، بیش از هر چیز به فضایی قابل پیش‌بینی نیاز دارند تا بتوانند با اطمینان بیشتری برای تولید، انتشار و عرضه محصولات خود برنامه‌ریزی کنند. تداوم چنین شرایطی می‌تواند زمینه‌ساز رونق پایدارتر بازار و تقویت فعالیت‌های فرهنگی و نشر در کشور باشد.