تهران- ایرنا- مدیر تجهیزات سد و نیروگاه برق‌آبی چمشیر از ذخیره‌سازی و تنظیم افزون بر یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب از زمان آغاز آبگیری این سد تاکنون خبر داد و گفت: تاکنون زمینه احیا و رونق بیش از ۸۵ هزار هکتار از اراضی کشاورزی در سه استان کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان و بوشهر فراهم شده است.
فرهاد سلطان‌خواه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا از سد چمشیر به عنوان یک طرح ملی یاد کرد و اظهار داشت: سد بتنی چمشیر با ارتفاع ۱۵۱ متر و گنجایش مخزن ۲.۳ میلیارد مترمکعب روی رودخانه زهره احداث شده و نیروگاه برق‌آبی آن مشتمل بر پنج واحد شامل سه واحد بزرگ ۵۵ مگاواتی و ۲ واحد پنج مگاواتی است.
وی افزود: ۲ واحد پنج مگاواتی این نیروگاه با هدف تامین پایدار حقابه زیست‌محیطی و نیازهای پایین‌دست طراحی شده‌اند و به‌صورت شبانه‌روزی و ۲۴ ساعته در مدار تولید برق و رهاسازی آب قرار دارند.
مدیر تجهیزات سد و نیروگاه چمشیر با تاکید بر اینکه مهار سیلاب‌های فصلی نخستین و مهم‌ترین هدف ساخت این سد بوده است، یادآور شد: رودخانه زهره به‌طور طبیعی آورد فصلی و نامتوازن داشت به‌گونه‌ای که بخش عمده آب آن فقط در سه تا چهار ماه از سال به‌شکل سیلابی عبور می‌کرد و به دلیل نبود سازه تنظیمی، ضمن هدررفت روان‌آب‌ها، خسارات سنگینی به اراضی کشاورزی و سکونتگاه‌های بومی وارد می‌ساخت.
سلطان‌خواه با اشاره به کارایی مخزن سد در مهار سیلاب‌ها ادامه داد: فقط در فروردین‌ماه امسال، طی یک بازه چند روزه سیلابی، ورودی با حجم ۲۱۵ میلیون مترمکعب آب در مخزن ذخیره شد. در حال حاضر سالیانه بین ۴۰۰ تا ۴۲۰ میلیون مترمکعب آب به‌صورت پیوسته، منظم و متناسب با الگوی کشت اراضی پایین‌دست رهاسازی می‌شود.
وی به نگرانی‌ها پیرامون وجود سازندهای نمکی و مقایسه این طرح با تجارب سدهای دیگر اشاره و خاطرنشان کرد: پیش از احداث سد چمشیر، به دلیل وجود چشمه‌های نمک در بستر رودخانه و افت شدید دِبی در فصل تابستان به سه تا پنج مترمکعب بر ثانیه، شوری و هدایت الکتریکی (EC) آب به رقم بحرانی ۱۵ تا ۱۶ هزار میکروزیمنس می‌رسید که در عمل آب را برای مصارف زراعی غیرقابل استفاده می‌کرد.
مدیر تجهیزات سد و نیروگاه چمشیر ادامه داد: با آبگیری و عملکرد فنی مخزن چمشیر، آب شیرین ناشی از سیلاب‌ها ذخیره و با جریان رودخانه مدیریت می‌شود؛ به‌گونه‌ای که شاخص EC آب خروجی در تمام روزهای سال به زیر سه هزار میکروزیمنس کاهش یافته و آبی باکیفیت و استاندارد برای اراضی کشاورزی پایین‌دست مهیا شده است.
سلطان‌خواه به تاثیر مستقیم این پروژه بر بخش کشاورزی اشاره و اعلام کرد: با تنظیم جریان رودخانه، طی سه سال اخیر بیش از ۳۰ درصد بهره‌وری و ظرفیت اراضی کشاورزی پایین‌دست بهبود یافته است و پدیده‌ای به نام خشکی مسیر در تابستان دیگر وجود ندارد.
وی با بیان اینکه اکنون بالغ بر ۸۵ هزار هکتار از اراضی زراعی تحت پوشش جریان پایدار این سد قرار گرفته‌اند، افزود: منافع کشاورزی و اقتصادی آن علاوه بر استان کهگیلویه و بویراحمد، به‌طور مستقیم استان‌های خوزستان و بوشهر را نیز منتفع می‌کند.
مدیر تجهیزات سد و نیروگاه چمشیر به تشریح کارنامه تولید انرژی این مجتمع پرداخت و گفت: نیروگاه چمشیر سالیانه بیش از ۴۸۰ گیگاوات‌ساعت برق پاک تولید و به شبکه سراسری تزریق می‌کند.
سلطان‌خواه توضیح داد: در نیمه دوم سال (پاییز و زمستان)، متناسب با تقاضای کشاورزی پایین‌دست، دبی رهاسازی آب به ۴۰ تا ۵۰ مترمکعب بر ثانیه می‌رسد که در این بازه، سه واحد ۵۵ مگاواتی نیروگاه با تمام ظرفیت وارد مدار می‌شوند و هم‌زمان با تامین آب اراضی، تولید برق نیز به حداکثر می‌رسد.
وی یادآور شد: میزان انرژی تولیدی این نیروگاه، معادل تامین برق پایدار بیش از ۱۶۰ هزار خانوار در مناطق گرمسیری با سرانه مصرف سالانه بیش از سه هزار کیلووات‌ساعت است؛ رقمی که در اقلیم‌های معتدل کشور می‌تواند پاسخگوی نیاز بیش از ۴۰۰ هزار خانوار به انرژی الکتریکی باشد.
به گزارش ایرنا، سد چمشیر به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی حوزه آب و انرژی در جنوب غرب کشور، نقشی کلیدی در تأمین امنیت آبی، توسعه کشاورزی و تولید برق پاک ایفا می‌کند و به شریان حیاتی توسعه شهرستان گچساران و مناطق پایین‌دست رودخانه زهره تبدیل شده است.
این سد در ۲۵ کیلومتری شهرستان گچساران و روی رودخانه زهره ساخته شده و با هدف مدیریت جامع منابع آب، کنترل سیلاب‌ها، تأمین آب پایدار بخش کشاورزی و تولید انرژی برق‌آبی به بهره‌برداری رسیده است.
سد چمشیر از نوع بتنی غلتکی و با ارتفاع ۱۵۵ متر، در زمره بزرگ‌ترین سدهای بتنی جنوب کشور قرار دارد و با ظرفیت بالای ذخیره‌سازی خود، جریان رودخانه زهره را تنظیم می‌کند، رودخانه‌ای که پیش از احداث سد، نوسانات شدید آن موجب بروز سیلاب‌های مخرب در فصول پربارش و تنش آبی در فصول گرم سال می‌شد.