تعویق یک‌ساله جام ملت‌های آسیا، برنامه‌ریزی‌های تیم ملی فوتبال ایران را وارد مرحله تازه‌ای خواهد کرد.
تعویق یک‌ساله جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ رسماً تأیید شد و مهم‌ترین تورنمنت ملی فوتبال قاره، از ۲۳ دسامبر ۲۰۲۷ (۲ دی ۱۴۰۶) تا ۲۱ ژانویه ۲۰۲۸ (یک بهمن ۱۴۰۶) برگزار خواهد شد؛ تصمیمی که در پی تشدید مشکلات امنیتی و لجستیکی ناشی از تحولات منطقه اتخاذ شد.
با وجود اینکه AFC به سرعت درباره تعویق این مسابقات اقدام کرد، اما این تصمیم می‌تواند برنامه‌ریزی‌های تیم‌های آسیایی را به کلی دگرگون کند. وضعیت قرارداد سرمربیان، برنامه بازی‌های تدارکاتی و برنامه‌های بلندمدت فدراسیون‌های مختلف، همگی در هاله‌ای ابهام قرار خواهند گرفت.
برای مثال همین حالا برخی از قدرت‌های فوتبال آسیا مجبور شدند تغییرات پیش از موعد خود را کلید بزنند. هاجیمه موریاسو زودتر از موعد تعیین‌شده، از هدایت تیم ملی ژاپن کنار رفت و کوی اوئیوا جانشین او خواهد شد. کاناوارو از تعویق این مسابقات راضی نیست و احتمال کناره‌گیری او از هدایت ازبکستان وجود دارد. تیم ملی کره جنوبی هم در پی اختلافات اعضای تیم، دچار تغییراتی خواهد شد و احتمال خداحافظی سون هیونگ‌مین، برجسته‌ترین ستاره این تیم وجود دارد. اما در این بین، سوال بسیار مهمی پیش می‌آید: وضعیت تیم ملی ایران و امیر قلعه‌نویی چه خواهد شد؟
لزوم یک بازنگری جدی
در پاسخ به این سوال، مهدی تاج پاسخ ساده‌انگارانه و عجیبی داد: «امیر قلعه‌نویی تا پایان جام ملت‌های آسیا سرمربی تیم ملی خواهد بود. تیم ملی ما یک سال فرصت دارد و یک جوان‌گرایی جدی را در بر خواهد داشت.»
سخنان رئیس فدراسیون از آن جهت عجیب است که در جلسات قبلی هیئت‌رئیسه فدراسیون، اعضا با تمدید قرارداد قلعه‌نویی تا پایان جام ملت‌های ۲۰۲۷ موافقت کرده بودند، اما حالا بازه زمانی این قرارداد دستخوش تغییر شده است. صرف‌نظر از وضعیت حقوقی قرارداد، مصوبه‌ای که با یک افق زمانی چندماهه و برنامه مشخص برای جام ملت‌های ۲۰۲۷ گرفته شده بود، اکنون عملاً به همکاری بیش از یک ساله تبدیل شده و منطقی است هیئت‌رئیسه بار دیگر اهداف، شاخص‌های ارزیابی و برنامه فنی این دوره را بررسی کند.
از سوی دیگر تاج خیلی زود از جوان‌گرایی گسترده در تیم ملی خبر داده و بیان کرد که این امر حتماً صورت خواهد پذیرفت. با وجود اینکه تاج بیان کرد جلسه‌ای با قلعه‌نویی برگزار کرده، اما هنوز جزئیات برنامه یک‌ساله کادر فنی، معیار جوان‌گرایی، اهداف کمی تیم ملی و شاخص‌های ارزیابی عملکرد کادر فنی به‌صورت عمومی اعلام نشده است و هنوز به طور کامل مشخص نیست مسیر تیم ملی در این یک سال چگونه خواهد بود.
تصمیمی بگیرید که به نفع فوتبال ایران باشد
فدراسیون فوتبال به هیچ وجه نباید از این تعویق یک‌ساله به راحتی بگذرد و آن را به چشم اتفاقی ساده ببیند. با توجه به نزدیکی زمانی جام ملت‌های ۲۰۲۸ و مسابقات انتخابی جام جهانی، این فرصت یک ساله نه‌تنها زمان کمی نیست، بلکه می‌تواند پایه‌های اصلی آماده‌سازی تیم ملی برای جام جهانی ۲۰۳۰ را بنا کند.
پیش از این قرار بود نسل فعلی تیم ملی، آخرین فرصت خود برای درخشش در یک صحنه معتبر را در جام ملت‌های ۲۰۲۷ تجربه و پس از این تورنمنت، یک پوست‌اندازی گسترده در ترکیب تیم ملی ایجاد شود. اما پس از این تعویق یک ساله، پلن قبلی دیگر قابل اجرا نیست و باید تصمیمی مهم برای آینده تیم ملی گرفته شود.
اگر فدراسیون تعویق جام ملت‌ها را مقدمه‌ای برای ادامه پروژه قلعه‌نویی در مسیر جام جهانی ۲۰۳۰ می‌داند، باید از همین حالا شاخص‌های مشخصی برای این پروژه تعریف شود. پارامترهایی، چون بهبود نتایج تیم ملی در رقابت‌های آینده و کاهش میانگین سنی، باید به عنوان مأموریت‌های جدید ژنرال در قراردادش درج شود. اگر هم فدراسیون تصمیم دیگری برای ادامه راه یوز‌ها دارد، شاید بهتر باشد این بازنگری هر چه سریع‌تر اتفاق بیفتد تا فوتبال ایران تکلیف خود را برای آینده مشخص کند.
بنابراین تعویق جام ملت‌ها نباید صرفاً به معنای تمدید خودکار وضع موجود برای یک سال دیگر باشد. فوتبال ایران حالا فرصتی غیرمنتظره در اختیار دارد تا درباره ترکیب تیم ملی، نسل آینده و حتی مسیر منتهی به جام جهانی ۲۰۳۰ تصمیمی روشن بگیرد؛ فرصتی که اگر بدون برنامه از دست برود، یک سال بعد دوباره با همان پرسش‌های امروز مواجه خواهیم شد، فقط با تیمی یک سال پیرتر.