به گزارش تجارت نیوز، دولت آمریکا برای محدود کردن دسترسی عمومی به تصاویر ماهواره‌ای با وضوح بالا از مناطق درگیری در خاورمیانه، بر شرکت‌های خصوصی فعال در این حوزه فشار وارد می‌کند؛ اقدامی که توانایی خبرنگاران و پژوهشگران را برای بررسی پیامدهای عملیات نظامی و راستی‌آزمایی روایت‌های رسمی محدود می‌کند.
در ادامه این مطلب آمده است: در گزارش تصویری روزنامه نیویورک‌تایمز که اولی بالینجر، پژوهشگر متخصص در حوزه منابع اطلاعاتی آزاد (OSINT)، آن را ارائه کرده و زک تومبس تهیه‌کننده آن بوده است، توضیح داده شده که تصاویر ماهواره‌ای در مستندسازی ویرانی‌های نوار غزه، کشف گورهای دسته‌جمعی در اوکراین، رصد اردوگاه‌های بازداشت در چین و افشای حمله به مدرسه ابتدایی شهر میناب در ایران نقش داشته‌اند.
این پژوهشگر هشدار داده است که محدودیت‌های آمریکا می‌تواند شفافیتی را که تصاویر ماهواره‌ای طی دو دهه گذشته ایجاد کرده‌اند، از بین ببرد و جامعه جهانی را دوباره به دورانی بازگرداند که مردم مجبور بودند روایت‌های دولت‌ها را بدون امکان راستی‌آزمایی مستقل بپذیرند.
فشارهای آمریکا
بالینجر اشاره کرده است که تصاویر ماهواره‌ای با وضوح بالای خاورمیانه، که پیش‌تر امکان خرید آن‌ها از چندین شرکت آمریکایی وجود داشت، در بیشتر ماه‌های سال جاری میلادی به دلیل فشارهای دولت آمریکا برای محدود کردن انتشار عمومی، از دسترس خارج شده‌اند.
به گفته این پژوهشگر، تصاویر ماهواره‌ای در روزهای نخست جنگ علیه ایران، جزئیاتی از حملات موشکی آمریکا به اهداف غیرنظامی را آشکار کردند و همچنین نشان دادند خسارات واردشده به پایگاه‌های آمریکایی بیشتر از میزانی بوده که دولت دونالد ترامپ به آن اذعان کرده است.
در مقابل، دولت ترامپ و شماری از اعضای کنگره آمریکا نگرانی خود را درباره استفاده ایران از تصاویر ماهواره‌ای تجاری برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی ابراز کردند. موضوع کنترل دسترسی به این تصاویر نیز در جلسه‌ای در کنگره در تاریخ ۲۵ مارس گذشته مورد بحث قرار گرفت.
پس از آن، شرکت «پلنت لبز» (Planet Labs)، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های ماهواره‌ای جهان، به مشتریان خود اطلاع داد که بنا به درخواست دولت آمریکا، محدودیت‌هایی را برای دسترسی به تصاویر اعمال خواهد کرد.
شرکت «فانتور» (Vantor) نیز پیش‌تر محدودیت‌های مشابهی را اعمال کرده بود، اما تأکید داشت که این اقدام بر اساس سیاست‌های داخلی خود شرکت صورت گرفته است.
بالینجر با اشاره به نفوذ دولت آمریکا بر شرکت‌های ماهواره‌ای، توضیح داد که واشنگتن یکی از بزرگ‌ترین مشتریان این شرکت‌هاست و محدودیت‌های اعمال‌شده تنها به مناطق نظامی آمریکا محدود نمانده، بلکه مناطق گسترده‌ای از خاورمیانه، از جمله منطقه خلیج فارس، غزه و لبنان را نیز دربر گرفته است؛ حتی مناطقی که در آن‌ها هیچ حضور نظامی آمریکا وجود ندارد.
انحصار اطلاعات
بالینجر برای نشان دادن پیامدهای انحصار اطلاعات ماهواره‌ای، به حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ اشاره کرده است؛ زمانی که کالین پاول، وزیر خارجه وقت آمریکا، از تصاویر ماهواره‌ای برای توجیه جنگ استفاده کرد و مدعی شد این تصاویر شواهدی از در اختیار داشتن سلاح‌های کشتار جمعی توسط عراق ارائه می‌کنند.
در آن زمان، دولت‌ها تا حد زیادی انحصار تصاویر ماهواره‌ای را در اختیار داشتند؛ اما بعدها مشخص شد این ادعاها نادرست بوده‌اند.
این پژوهشگر درباره اثربخشی محدودیت‌های کنونی نیز تردید کرده و گفته است پیشرفت فناوری باعث شده اندازه ماهواره‌ها به‌طور چشمگیری کاهش یابد و هزاران ماهواره برای شرکت‌های مختلف در سراسر جهان از مدار زمین تصویربرداری کنند. بنابراین، ایران می‌تواند تصاویر مورد نیاز خود را از ماهواره‌های چینی دریافت کند.
بالینجر همچنین درباره احتمال تشدید محدودیت‌های واشنگتن هشدار داده و گفته است کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا از وزارت جنگ (پنتاگون) و مدیر اطلاعات ملی این کشور خواسته است طرح جدیدی برای تنظیم فعالیت شرکت‌های ماهواره‌ای طرف قرارداد با دولت تدوین کنند؛ اقدامی که ممکن است ابزارهای بیشتری برای کنترل تصاویر در دسترس عموم در اختیار دولت آمریکا قرار دهد.
تا اول نوامبر سال جاری میلادی، چندین شرکت از جمله پلنت لبز و فانتور همچنان محدودیت‌هایی را برای انتشار تصاویر ماهواره‌ای از نوار غزه و جنوب لبنان اعمال می‌کردند؛ مناطقی که ارتش اسرائیل همچنان به عملیات بمباران و تخریب در آن‌ها ادامه می‌دهد.
منبع: انتخاب