خرمآباد - ایرنا- تجربه مدیریت بحران جنگ و حوادث طبیعی در لرستان نشان میدهد در کنار امدادرسانی و ساماندهی میدانی، وجود فرماندهی واحد و هماهنگ همچنین روایتگری رسانهای و ثبت ابعاد انسانی حوادث نیز ضرورتی انکارناپذیر است که غفلت از آن میتواند فرصت بازتاب واقعیتها و صدای آسیبدیدگان را از بین ببرد.
به گزارش ایرنا، مدیریت بحران تنها به مهار حادثه، امدادرسانی و بازگرداندن شرایط به وضعیت عادی محدود نمیشود بلکه اطلاعرسانی دقیق، مستندسازی و روایت به موقع رویدادها نیز بخشی مهم از این فرآیند است.
در روزگاری که بخش قابل توجهی از افکار عمومی از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی شکل میگیرد نبود روایت منسجم و مستند از حوادث میتواند زمینه را برای گسترش روایتهای غیررسمی و دور شدن جامعه از واقعیت فراهم کند.
تجربه حوادث تلخ و خسارت بار جنگهای اخیر از جمله رویدادهایی که خانوادههای بسیاری را داغدار کرده است نشان میدهد تصاویر، روایتها و صداهای انسانی تا چه اندازه در ماندگاری یک واقعه در حافظه عمومی اثرگذار هستند.
روایت رنج خانوادهها، تلاش نیروهای امدادی و ابعاد انسانی بحران در کنار رعایت اصول حرفهای و حفظ کرامت آسیب دیدگان میتواند واقعیت حوادث را به شکلی دقیق و تاثیرگذار به جامعه منتقل کند.
در لرستان نیز با وجود ظرفیت نیروهای اجرایی، امدادی، فرهنگی و رسانهای ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاههای مسئول و ارتباط آنها با رسانه، برای ثبت و بازتاب رویدادها بیش از پیش احساس میشود.
اما ساز و کار مشخص تولید محتوا در زمان بحران چیست و چگونه میتوان با تشکیل تیمهای مشترک و بهره گیری از توان نیروهای متخصص، روایتگری رسانهای را به بخشی جدایی ناپذیر از مدیریت بحران تبدیل کرد، تمامی این موارد از جمله موضوعاتی بود که در جلسه امروز هماهنگی ارگان های،امدادی و مدیریت بحران لرستان به آن پرداخته شد.
همافزایی دستگاههای امدادی و تابآوری جامعه در بحرانها
شهردار خرمآباد با تاکید بر ضرورت بهرهگیری از تجربه جنگهای گذشته برای ارتقای مدیریت بحران گفت: انسجام و هماهنگی دستگاههای اجرایی و امدادی در شرایط بحرانی نقش تعیینکنندهای در حفظ آرامش روانی جامعه، تقویت امید عمومی و افزایش تابآوری مردم دارد.
داریوش بارانی با اشاره به نقش عملکرد دستگاههای اجرایی در تقویت روحیه عمومی جامعه اظهار کرد: روایت و خاطره جمعی مردم از عملکرد مسئولان و نیروهای اجرایی در شرایط دشوار باید امیدبخش و رضایتآفرین باشد که مجموعههای مسئول در این زمینه نقش مهمی بر عهده دارند.
وی با قدردانی از عملکرد نهادهای امدادی در جنگهای تحمیلی اخیر افزود: اقدامات این مجموعهها در مدیریت شرایط بحرانی، امدادرسانی و همراهی با مردم تاثیر قابل توجهی بر حفظ انسجام اجتماعی و تقویت روحیه و آرامش روانی جامعه داشته است.
شهردار خرمآباد با تاکید بر ضرورت پرهیز از ضعف مدیریتی در شرایط بحرانی تصریح کرد: هرگونه وادادگی و ناهماهنگی در مدیریت میتواند کنش اجتماعی را تضعیف کرده و زمینهساز دلسردی، یاس و ناامیدی در جامعه شود ازاینرو اتحاد و انسجام در عملکرد دستگاهها ضرورتی انکارناپذیر است.
بارانی بیرانوند با طرح موضوع «جنگ به مثابه دانشگاه» و ضرورت درسآموزی از تجربههای گذشته بیان کرد: باید بررسی کنیم که چگونه میتوان از تجربیات و دستاوردهای بحرانهای پیشین برای بهبود عملکرد در رویدادهای آینده استفاده کرد و با انتقال دانش و تجربه میان دستگاهها، کیفیت و سرعت عملیات امداد و نجات و آواربرداری را افزایش داد.
وی با اشاره به رضایتبخش بودن عملکرد مجموعههای امدادی در حوادث گذشته ادامه داد: با وجود تلاشهای انجامشده این ظرفیت وجود دارد که از طریق اشتراکگذاری تجربیات، شناسایی نواقص و همفکری میان دستگاههای مسئول، هماهنگی بیشتری در عملیات ایجاد کنیم و در مواجهه با بحرانهای آینده عملکردی موثرتر و مطلوبتر داشته باشیم.
شهردار خرمآباد هدف از برگزاری این نشست را شناسایی مسائل و مشکلات حوزه امداد و نجات و دستیابی به راهکارهای مشترک برای ارتقای آمادگی دستگاهها عنوان کرد و گفت: این جلسه فرصتی برای تبادل تجربیات، بررسی کاستیهای گذشته و همافزایی میان مجموعههای امدادی و مدیریتی است تا در شرایط بحرانی خدمتگزاران شایستهتری برای مردم باشیم.
بارانی بیرانوند بر ضرورت مشارکت فعال دستگاههای مسئول از جمله مدیریت بحران، جمعیت هلال احمر و اورژانس در این فرآیند تاکید کرد و خواستار طرح صریح مسائل و چالشهای موجود برای دستیابی به راهکارهای عملی و تقویت هماهنگی در مدیریت بحران شد.
روایتگری رسانهای از حوادث، حلقه مفقوده مدیریت بحران
شهردار خرمآباد با تاکید بر ضرورت تقویت روایتگری رسانهای در حوادث و بحرانها گفت: بخش قابل توجهی از روایت این رویدادها در فضای غیررسمی شکل میگیرد و اگر دستگاههای مسئول بهموقع وارد میدان نشوند فرصت تبیین واقعیتها و انعکاس مظلومیت آسیبدیدگان از دست میرود.
بارانی بیرانوند با اشاره به اهمیت تولید محتوای رسانهای در زمان وقوع حوادث اظهار کرد: باید مشخص شود متولی تولید و انتشار محتوای رسانهای در چنین شرایطی چه نهادی است و چرا بخش مهمی از روایت اتفاقات بدون برنامهریزی و مدیریت منسجم باقی میماند.
وی با اشاره به پیامدهای رسانهای جنگ علیه ایران و حوادث تلخ ناشی از آن افزود: برخی رویدادها از جمله حادثه مدرسه میناب بهدلیل ابعاد انسانی و مظلومیت قربانیان در حافظه تاریخی و افکار عمومی باقی میمانند که مسئولیت رسانهها در روایت دقیق و موثر این وقایع بسیار سنگین است.
شهردار خرمآباد با اشاره به نمونههایی از روایتهای انسانی منتشرشده از حوادث تهران بیان کرد: گاهی یک تصویر یا چند جمله ساده از زبان فردی آسیبدیده میتواند پیام عمیقی به جامعه منتقل کند و به نمادی از مظلومیت و مقاومت تبدیل شود بنابراین روایتگری صحیح و بهموقع بخشی جداییناپذیر از مدیریت بحران است.
بارانی بیرانوند با انتقاد از فرصتهای ازدسترفته در انعکاس برخی حوادث در لرستان گفت: صحنههای دردناک و تاثیرگذاری در استان رخ داد که میتوانستند ابعاد مظلومیت مردم و خانوادههای آسیبدیده را به افکار عمومی منتقل کنند اما بهدلیل ضعف در مستندسازی و روایت رسانهای، بهدرستی مورد استفاده قرار نگرفتند.
وی با اشاره به تجربه شخصی خود در مواجهه با برخی حوادث افزود: در مواردی با وجود دسترسی به اسناد و اطلاعات هم روایت رسانهای متناسب با ابعاد حادثه شکل نگرفت درحالیکه میتوانستیم عملکرد بهتری داشته باشیم، بنابراین رعایت برخی ملاحظات و پروتکلها نباید به از دست رفتن فرصت روایتگری انسانی و اثرگذار منجر شود.
شهردار خرمآباد با تاکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت دستگاههای مختلف در این حوزه اظهار کرد: لرستان از نیروهای توانمند در حوزه رسانه، فرهنگ و مدیریت میدانی برخوردار است و ظرفیتهای رسانهای سپاه، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر مجموعههای مرتبط میتوانند در قالب یک تیم هماهنگ نقش موثری در ثبت و انعکاس واقعیتهای حوادث ایفا کنند.
بارانی بیرانوند با اشاره به تلاش نیروهای امدادی و اجرایی برای ساماندهی صحنه حوادث و انتقال پیکر جانباختگان گفت: در شرایط بحرانی تمرکز بر اقدامات فوری و تحویل سریع صحنه قابل درک است اما نباید اجازه داد روایت ابعاد انسانی حوادث و روایت خانوادههای داغدار در میان اقدامات اجرایی نادیده گرفته شود.
وی تاکید کرد: حوزه فرهنگی و رسانهای مدیریت بحران نیازمند بازنگری جدی است و باید از ظرفیت نیروهای متخصص برای مستندسازی، تولید محتوا و روایت دقیق و مسئولانه حوادث استفاده شود تا واقعیتها بهدرستی به جامعه منتقل شوند.
ضرورت بازگشایی مسیرهای امدادی
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری خرمآباد با تاکید بر ضرورت تسهیل تردد نیروهای امدادی در زمان وقوع حوادث عنوان کرد: مسدود شدن مسیرهای منتهی به محل حادثه بر اثر ازدحام جمعیت یکی از چالشهای مهم عملیات امداد و نجات است که با همکاری پلیس راهور و سایر دستگاههای مسئول میتوان آن را مدیریت کرد.
سید ابوذر موسوی با اشاره به تجربیات نیروهای آتشنشانی در حوادث اخیر اظهار کرد: یکی از نخستین مشکلاتی که هنگام وقوع حوادث با آن مواجه میشویم انسداد مسیرهای دسترسی به محل حادثه است بهطوریکه بلافاصله پس از وقوع حادثه و اطلاع مردم از آن، ازدحام جمعیت در مسیرهای منتهی به محل شکل میگیرد و تردد نیروها و خودروهای امدادی با مشکل مواجه میشود.
وی با اشاره به تجربه حضور نیروهای امدادی در حادثه محدوده ۶۰ متری منزل شهید قلیپور افزود: در چنین شرایطی حتی انتقال تجهیزات مورد نیاز به محل حادثه ممکن است ۳۰ تا ۴۰ دقیقه به تاخیر بیفتد ازاینرو همکاری نیروهای راهور برای باز نگه داشتن مسیرهای امدادی و تسهیل دسترسی خودروهای عملیاتی کمک بزرگی به تسریع روند امدادرسانی خواهد کرد.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری خرمآباد با اشاره به همکاری این سازمان با جمعیت هلال احمر در حوزه آواربرداری بیان کرد: بخشی از تجهیزات مورد نیاز برای عملیات آواربرداری در اختیار نیروهای هلال احمر قرار دارد و این مجموعه همواره در عملیات مختلف پشتیبان و همراه آتشنشانی بوده است.
موسوی با قدردانی از بهبود تعامل میان دو مجموعه ادامه داد: در گذشته ممکن بود همکاری و هماهنگی میان برخی مجموعهها به اندازه امروز نباشد اما اکنون با درخواست کمک از جمعیت هلال احمر، همکاری لازم صورت میگیرد که این موضوع اقدامی مثبت و ارزشمند است.
وی پیشنهاد کرد فهرست تجهیزات آواربرداری موجود در جمعیت هلال احمر در اختیار سازمان آتشنشانی قرار گیرد تا امکان مقایسه تجهیزات دو مجموعه، شناسایی کمبودها و برنامهریزی برای تامین امکانات مورد نیاز فراهم شود.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری خرمآباد همچنین بر ضرورت برگزاری رزمایش مشترک میان دستگاههای امدادی و مدیریت بحران تاکید کرد و گفت: برگزاری رزمایشهای مشترک میتواند نقش موثری در افزایش آمادگی نیروها، شناسایی نقاط ضعف و بهبود هماهنگی میان دستگاههای مسئول داشته باشد.
موسوی با اشاره به اینکه تجربهای در مقیاس جنگ و عملیات گسترده آواربرداری وجود داشته که ضرورت آمادگی بیشتر را نشان میدهد افزود: برگزاری رزمایش تخصصی با محوریت امداد و نجات، آواربرداری و مدیریت حوادث گسترده میتواند به ارتقای توان عملیاتی مجموعههای امدادی کمک کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ازدحام جمعیت در محل حادثه بمباران میدان ژاندارمری خرمآباد اظهار کرد: حضور افراد و شهروندان در اطراف محل بهویژه در شرایطی که برخی افراد با تلفن همراه اقدام به تصویربرداری میکنند میتواند روند فعالیت نیروهای امدادی را مختل کند.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری خرمآباد با تاکید بر نقش نیروهای انتظامی در مدیریت صحنه حوادث تصریح کرد: ضروری است با مدیریت جمعیت و باز نگه داشتن مسیرهای دسترسی شرایطی فراهم شود تا نیروهای امدادی بتوانند بدون مانع و با سرعت بیشتری به وظایف خود عمل کنند.
موسوی همچنین خواستار همکاری اورژانس برای ارائه اطلاعات مربوط به پایگاههای عملیاتی این مجموعه شد و گفت: در برخی حوادث انتقال مصدومان با آمبولانس جمعیت هلال احمر انجام شده است ازاینرو دسترسی به فهرست پایگاههای اورژانس در سطح شهر، موقعیت آنها و اطلاعات مربوط به تعداد و نوع خودروهای مستقر در هر پایگاه میتواند به هماهنگی بیشتر میان مجموعههای امدادی کمک کند.
آمادگی کامل تجهیزات امدادی برای مواجهه با بحرانها
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر لرستان نیز با تشریح اقدامات انجامشده برای افزایش آمادگی عملیاتی این جمعیت در مواجهه با بحرانها از آمادهبهکار بودن تجهیزات و خودروهای امدادی، شناسایی حدود یک هزار نقطه برای اسکان اضطراری در سطح استان و ضرورت تقویت هماهنگی میان دستگاههای خدماترسان خبر داد.
احمد فرشید اظهار کرد: پس از جنگ و در پی دریافت هشدارهای مربوط به حوادث، اقدامات لازم برای افزایش آمادگی مجموعههای امدادی و خدماترسان در دستور کار قرار گرفت تا امکان پاسخگویی موثر به حوادث و بحرانهای احتمالی فراهم باشد.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه تجهیزات و امکانات امدادی افزود: جمعیت هلالاحمر طرح تعمیر و نگهداری تجهیزات امدادی را اجرا کرده و تمامی خودروها، تجهیزات و امکاناتی که نیازمند سرویس، تعمیر یا بازسازی بودند، مورد بررسی و رسیدگی قرار گرفتند.
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر لرستان تصریح کرد: تجهیزات و خودروهایی که از چرخه عملیاتی خارج شده بودند تعمیر یا در صورت نیاز تعویض شدند.
فرشید با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه اسکان اضطراری بیان کرد: با توجه به تغییرات صورتگرفته در دستورالعملهای مربوط به پدافند و اضافه شدن الزامات جدید، جمعیت هلالاحمر شناسایی اماکن مناسب برای اسکان اضطراری را در دستور کار قرار داد و حدود یک هزار نقطه در سطح استان برای این منظور شناسایی شده است.
وی ادامه داد: طرحهای عملیاتی مربوط به این نقاط نیز تدوین شده و در صورت نیاز اطلاعات و مستندات مربوطه با دستگاههای مسئول به اشتراک گذاشته خواهد شد همچنین این اطلاعات در اختیار مدیریت بحران، شهرداریها و مجموعههای خدمات شهری قرار میگیرد تا هماهنگی لازم برای استفاده از ظرفیتهای موجود فراهم شود.
وی افزود: ژنراتورها، تجهیزات برق اضطراری و سایر امکانات مورد استفاده در این مراکز بهروزرسانی شدهاند تا در زمان بروز بحران، اختلالی در روند فعالیت مراکز پاسخگویی و هماهنگی عملیات ایجاد نشود.
فرشید با اشاره به تامین و تکمیل اقلام امدادی مورد استفاده در حوادث اخیر اظهار کرد: بخشی از اقلام و تجهیزات امدادی در جریان جنگ و حوادث گذشته مورد استفاده قرار گرفت که با پیگیریهای انجامشده از سازمان امداد و نجات در سطح کشور، انبارهای امدادی مجددا شارژ شدهاند.
وی با اشاره به برخی چالشهای تجربهشده در جنگ و حوادث سالهای گذشته گفت: یکی از مهمترین مسائلی که در جریان جنگ بیش از گذشته احساس شد ضرورت هماهنگی عملیاتی میان دستگاههای خدماترسان و استقرار یک فرماندهی واحد در صحنه حوادث بود.
فرشید تصریح کرد: در برخی حوادث چندین دستگاه و مجموعه امدادی تقریبا بهصورت همزمان در محل حاضر میشدند در حالی که ممکن بود حضور همه آنها در آن مرحله ضروری نباشد یا در مقابل، حادثه به ظرفیت و تجهیزات بیشتری نیاز داشته باشد که باید از ابتدا به محل اعزام میشدند.
وی خاطرنشان کرد: اگر از هماکنون در جریان رزمایشهای عملیاتی، سازوکار فرماندهی واحد مشخص و تمامی دستورات عملیاتی از یک مرجع صادر شود میتوان از موازیکاری جلوگیری کرد و ظرفیت دستگاههای مختلف را متناسب با نیاز واقعی هر حادثه به کار گرفت.
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر لرستان با تاکید بر نقش مدیریت بحران در این زمینه گفت: پیشنهاد این است که مدیریت بحران بهعنوان محور هماهنگی و فرماندهی واحد تمامی درخواستهای دستگاهها را دریافت و تجمیع کند تا پس از بررسی کارشناسی و تعیین نیازهای واقعی، دستورات لازم برای اجرا به مجموعههای مسئول ابلاغ شود.
فرشید ادامه داد: موضوعاتی مانند نحوه توزیع امکانات، تعیین میزان نیاز به تجهیزات و نیروها و چگونگی اجرای طرحهای اسکان اضطراری نیز باید در همین چارچوب بررسی و تعیین تکلیف شود تا تصمیمگیریها به شکل منسجم و هماهنگ صورت گیرد.
تامین سوخت؛ شرط استمرار فعالیت دستگاههای خدماترسان
وی تامین سوخت را یکی دیگر از مسائل مهم در مدیریت بحران بهویژه در حوادث ناشی از جنگ عنوان کرد و گفت: استمرار فعالیت دستگاههای خدماترسان بهخصوص ماشینآلات سنگین و مراکز پاسخگویی و عملیاتی، ارتباط مستقیمی با تامین پایدار سوخت دارد و لازم است برای این موضوع از پیش برنامهریزی شود.
وی افزود: در این زمینه باید دو موضوع بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد، پیشبینی و ذخیرهسازی میزان مناسبی از سوخت در مراکز عملیاتی دستگاهها تا در ساعات اولیه وقوع بحران و هنگام بروز ازدحام یا اختلال در روند توزیع سوخت، امکان پاسخگویی فوری به نیازها وجود داشته باشد.
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر لرستان ادامه داد: همچنین تدوین سازوکار مشخص برای تامین و توزیع سوخت در طول عملیات ضروری است تا دستگاههای خدماترسان در حین انجام ماموریت با کمبود سوخت مواجه نشوند و فعالیت ماشینآلات و تجهیزات آنها استمرار داشته باشد.
فرشید با اشاره به ازدحام جمعیت در اطراف محل حوادث و تاثیر آن بر سرعت امدادرسانی بیان کرد: در جریان جنگ جمعیت هلالاحمر نیز برای دسترسی سریعتر به صحنه حوادث متناسب با شرایط موجود اقدام به راهاندازی گروههای موتوری کرد تا نیروهای امدادی با سرعت بیشتری به محل حادثه برسند و زمان طلایی امدادرسانی از دست نرود.
وی افزود: با وجود این اقدامات برای انتقال آمبولانسها، ماشینآلات سنگین و تجهیزات تخصصی به محل حادثه، دسترسی به مسیرهای مناسب و باز بودن معابر ضروری است بنابراین باید برنامه مشخصی برای مدیریت ترافیک، کنترل ازدحام و تسهیل تردد خودروهای امدادی تدوین شود.
بحران نابسامانی فضای مجازی در بحرانها
فرشید همچنین ساماندهی فضای مجازی و مدیریت انتشار اخبار در شرایط بحرانی را از موضوعات مهم و نیازمند توجه ویژه دانست و اظهار کرد: فضای مجازی میتواند تاثیر قابلتوجهی بر افکار عمومی داشته باشد و در صورت استفاده صحیح در فرهنگسازی، افزایش آگاهی مردم و ارائه آموزشهای لازم برای مواجهه با بحرانها نقش موثری ایفا کند.
وی افزود: لازم است مشخص شود کدام دستگاهها، رسانهها، خبرگزاریها، کانالها و گروههای اطلاعرسانی باید در زمینه آموزش عمومی و انتشار اطلاعات مورد نیاز مردم فعالیت کنند تا پیامهای ضروری به شکل صحیح و هماهنگ در اختیار جامعه قرار گیرد.
معاون امداد و نجات جمعیت هلالاحمر لرستان تصریح کرد: همچنین باید نحوه برخورد با انتشار اخبار جهتدار و مطالبی که میتواند موجب تشویش افکار عمومی و افزایش نگرانی مردم شود نیز مورد بررسی قرار گیرد و برای مدیریت اطلاعرسانی در شرایط بحرانی، برنامهای منسجم تدوین شود.
فرشید با اعلام آمادگی جمعیت هلالاحمر لرستان برای مشارکت در برنامهریزیها، تمرینهای عملیاتی و رزمایشهای مشترک گفت: این جمعیت آمادگی دارد تمام ظرفیتهای خود را در حوزه برنامهریزی، آموزش، تمرین عملیاتی و اجرای رزمایش در اختیار مجموعه مدیریت بحران و سایر دستگاههای خدماترسان قرار دهد.
فعالیت ۱۲۹ پایگاه اورژانس پیشبیمارستانی
معاون اورژانس پیش بیمارستانی لرستان نیز گفت: این مجموعه با برخورداری از ۲۶ پایگاه زمینی، سه پایگاه هوایی و ۱۲۰ پایگاه اورژانس پیش بیمارستانی وظیفه ارائه خدمات فوریتهای پزشکی و انتقال بیماران و مصدومان را در سطح استان بر عهده دارد.
نوراله مریدی با اشاره به پراکندگی پایگاههای زمینی اورژانس در سطح شهر افزود: مدیریت صحنه حادثه، باز نگه داشتن مسیرهای دسترسی و هماهنگی میان دستگاههای امدادی برای رسیدن سریع به مصدومان دغدغه مشترک تمامی مجموعههای خدماترسان است و باید برای رفع موانع احتمالی در این زمینه برنامهریزی شود.
مریدی با اشاره به آمادگی تجهیزات و امکانات اورژانس برای ارائه خدمات در شرایط اضطراری بیان کرد: داروهای بسیار ضروری به مدت نیاز سه ماه و داروهای معمولی نیز به مدت ۶ ماه ذخیره سازی شده است.
وی همچنین به اجرای طرحی برای بهبود نحوه ارائه خدمات فوریتهای پزشکی اشاره کرد و گفت: در این زمینه تجربههایی در جریان جنگهای گذشته به دست آمده که بر اساس آن نیروهای آموزشدیده و دارای مهارتهای اولیه امدادی میتوانند در لحظات نخست وقوع حادثه پیش از رسیدن تیمهای تخصصی اورژانس اقدامات اولیه را برای کمک به آسیبدیدگان انجام دهند.
تامین تجهیزات تخصصی و ماشینآلات سنگین ضرورت مدیریت بحران
معاون خدمات شهری شهرداری خرمآباد نیز با تاکید بر ضرورت ارتقای توان عملیاتی نیروهای امدادی و آتشنشانی گفت: تامین بهموقع ماشینآلات سنگین، تجهیزات تخصصی آواربرداری و امکانات مورد نیاز برای مدیریت صحنه حوادث از الزامات اساسی نجات جان شهروندان در بحرانهاست.
علیرضا موسوی با اشاره به تجربه حوادث اخیر اظهار کرد: در زمان وقوع انفجار یا حوادث گسترده دسترسی سریع به ماشینآلات سنگین و تجهیزات آواربرداری اهمیت حیاتی دارد و هرگونه تاخیر در اعزام این امکانات میتواند روند امدادرسانی و نجات افراد گرفتار در زیر آوار را با مشکل مواجه کند.
وی با اشاره به حادثهای در محدوده آبشارها و حوالی ۶۰ متری، منزل شهید قلیپور افزود: در این حادثه با وجود پیگیریهای انجامشده از سوی مسئولان و حضور نیروهای مرتبط در محل، یک دستگاه بیل زنجیری پس از حدود سه ساعت از مجموعه راهداری تامین شده بود.
وی با تاکید بر ضرورت توجه ویژه مدیریت بحران به این موضوع تصریح کرد: انتظار میرود تامین و دسترسی سریع به ماشینآلات سنگین و تجهیزات مورد نیاز آواربرداری در دستور کار قرار گیرد تا در صورت وقوع حوادث مشابه، عملیات امداد و نجات بدون تاخیر آغاز شود.
آمادگی همزمان برای جنگ، بارندگی و حوادث طبیعی
موسوی با اشاره به احتمال وقوع همزمان چند بحران اظهار کرد: در برنامهریزیهای مدیریت بحران باید شرایطی را در نظر گرفت که شهر با چند حادثه بهصورت همزمان مواجه شود برای مثال ممکن است بارندگیهای شدید و پیامدهای ناشی از آن با شرایط جنگی یا حوادث دیگر همزمان شود.
وی افزود: نیروهای آتشنشانی و خدمات شهری باید برای چنین شرایطی آمادگی لازم را داشته باشند و سناریوهای عملیاتی متناسب با این وضعیتها از پیش تدوین و تمرین شود.
معاون خدمات شهری شهرداری خرمآباد با اشاره به انجام برخی هماهنگیها و تمرینهای مشترک در این زمینه ادامه داد: مدیریت صحنه حوادث و تعیین فرمانده میدانی از موضوعات مهمی است که باید متناسب با نوع حادثه و شرایط موجود مشخص شود تا تمامی دستگاههای مرتبط بتوانند در چارچوبی واحد و هماهنگ فعالیت کنند.
وی گفت: همچنین مدیریت تردد، جلوگیری از ورود افراد غیرمسئول به محدوده حادثه و همکاری نیروهای انتظامی و سایر دستگاههای مرتبط، برای حفظ ایمنی شهروندان و تسریع امدادرسانی ضروری است.
ایجاد فرماندهی واحد، کلید ارتقای آمادگی دستگاهها در بحرانها
مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان نیز با تاکید بر ضرورت ایجاد فرماندهی واحد و هماهنگی عملیاتی میان دستگاههای امدادی و خدماترسان گفت: تجربه جنگ ۱۲ روزه و حوادث اخیر نشان داد همافزایی و بسیج ظرفیتهای استان در کنار شناسایی کمبودها و تامین تجهیزات تخصصی نقش مهمی در ارتقای آمادگی برای مواجهه با بحرانهای احتمالی دارد.
علیاصغر صفریراد اظهار کرد: عملکرد دستگاههایی همچون جمعیت هلال احمر، اورژانس ۱۱۵، نیروی انتظامی، پلیس راهور و شهرداری خرمآباد در جریان بحرانهای گذشته، کارنامهای قابل دفاع است که میتوان از تجربههای آن برای بهبود مدیریت حوادث آینده استفاده کرد.
وی افزود: همدلی و همکاری میان دستگاههای مسئول موجب شد ظرفیتهای مختلف استان در شرایط بحرانی به کار گرفته شود و این تجربیات باید با شناسایی نقاط قوت و ضعف به برنامهای عملیاتی برای ارتقای آمادگی در آینده تبدیل شود.
صفریراد با تاکید بر ضرورت ایجاد یک اتاق فرماندهی مشترک برای مدیریت حوادث گفت: یکی از مهمترین مطالبات مطرحشده ایجاد سازوکاری مشخص برای فرماندهی واحد و هماهنگی میان مجموعههای امدادی و خدماترسان است.
وی ادامه داد: این ساختار باید در چارچوب مدیریت حاکمیتی استان شکل بگیرد تا تصمیمات و دستورات صادرشده از ضمانت اجرایی لازم برخوردار باشد و همه دستگاههای مسئول بتوانند در شرایط بحرانی با هماهنگی کامل فعالیت کنند.
وی تاکید کرد: فعالیت جزیرهای دستگاهها و استفاده مستقل از امکانات بدون هماهنگی با سایر مجموعهها میتواند به هدررفت ظرفیتها منجر شود و در مقابل فرماندهی واحد امکان تجمیع امکانات، اولویتبندی نیازها و اعزام هدفمند نیروها و تجهیزات را فراهم میکند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان افزود: در شرایطی که نیروهای امدادی برای نجات جان شهروندان وارد محیطهای پرخطر میشوند فراهم کردن تجهیزات استاندارد و تخصصی برای آنان یک ضرورت است و باید از ظرفیتهای اعتباری موجود برای رفع این کمبودها استفاده کرد.
صفریراد ادامه داد: شهرداری و دستگاههای خدماترسان، فهرست نیازهای اولویتدار خود را بهصورت دقیق و کارشناسیشده ارائه کنند تا امکان پیگیری و تامین بخشی از این تجهیزات از محل منابع و اعتبارات در دسترس فراهم شود.
وی افزود: در برخی حوادث حضور افراد غیرمسئول در محدوده عملیات و ممانعت ناخواسته از تردد خودروهای امدادی، روند خدمترسانی را با مشکل مواجه میکند در حالی که دسترسی سریع نیروهای امدادی به مصدومان میتواند در نجات جان آنان تعیینکننده باشد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان با تاکید بر نقش آموزش و اطلاعرسانی در این زمینه تصریح کرد: باید از ظرفیت رسانهها و دستگاههای فرهنگی برای افزایش آگاهی مردم استفاده شود تا شهروندان بدانند باز نگه داشتن مسیرهای امدادی و پرهیز از تجمع در محل عملیات، بخشی از مسئولیت اجتماعی آنان است.
مستندسازی تجربیات جنگ و حوادث برای مدیریت بحرانهای آینده
صفریراد مستندسازی اقدامات، تجربیات و چالشهای دستگاههای امدادی در حوادث اخیر را ضروری دانست و گفت: آنچه در جریان بحرانها رخ میدهد باید بهصورت دقیق ثبت و مستند شود تا این اطلاعات بهعنوان سرمایهای برای مدیریت بهتر حوادث آینده مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: مستندسازی عملکرد نیروهای امدادی و خدماترسان، علاوه بر ثبت تلاشها و فداکاریهای آنان میتواند نقاط ضعف و کمبودهای موجود را نیز آشکار کند و زمینه برنامهریزی دقیقتر برای ارتقای توان عملیاتی دستگاهها را فراهم آورد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان با اشاره به اهمیت ثبت واقعیتهای میدانی ادامه داد: روایت دقیق و مستند از حوادث، فداکاری نیروهای خدمترسان و آسیبهایی که مردم در شرایط بحرانی متحمل میشوند میتواند به حفظ حافظه جمعی جامعه و انتقال تجربه به نسلهای آینده کمک کند.
