قطع برق قرار نیست خانه هوشمند را به یک فضای غیرقابل استفاده تبدیل کند. برای اینکه تصویر روشن‌تری از این موضوع داشته باشید، در ادامه بررسی می‌کنیم که هنگام قطع جریان برق دقیقاً چه اتفاقی برای بخش‌های مختلف خانه هوشمند می‌افتد و برای جلوگیری از مشکلات احتمالی چه کارهایی می‌توان انجام داد. آیا همه تجهیزات
قطع برق قرار نیست خانه هوشمند را به یک فضای غیرقابل استفاده تبدیل کند. برای اینکه تصویر روشن‌تری از این موضوع داشته باشید، در ادامه بررسی می‌کنیم که هنگام قطع جریان برق دقیقاً چه اتفاقی برای بخش‌های مختلف خانه هوشمند می‌افتد و برای جلوگیری از مشکلات احتمالی چه کارهایی می‌توان انجام داد.
آیا همه تجهیزات کاملاً از کار می‌افتند؟
پاسخ کوتاه این است: خیر. برای اینکه بهتر متوجه شویم هنگام قطع برق چه اتفاقی برای تجهیزات هوشمند می‌افتد، باید دو عامل اصلی را در نظر بگیریم: اول، منبع انرژی که می‌تواند برق شهری یا باتری باشد و دوم، مسیر ارتباطی که ممکن است از طریق اینترنت یا شبکه‌های داخلی مانند وای‌فای و زیگبی برقرار شود.
وقتی برق شهری قطع می‌شود، تجهیزاتی که مستقیماً به برق متصل هستند دیگر انرژی موردنیاز خود را دریافت نمی‌کنند و از کار می‌افتند. در مقابل، دستگاه‌هایی که باتری داخلی یا قابل تعویض دارند، تا زمانی که شارژشان تمام نشده باشد، می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند.
البته با قطع برق، فقط روشن یا خاموش شدن دستگاه‌ها مطرح نیست؛ نحوه عملکرد آن‌ها بعد از قطع و وصل شدن جریان هم اهمیت دارد. برای مثال، قطع ناگهانی برق نباید باعث قفل شدن خودکار درها یا از بین رفتن تنظیمات دستگاه شود. بسیاری از تجهیزات هوشمند تنظیمات خود را در حافظه داخلی ذخیره می‌کنند و پس از بازگشت برق می‌توانند با همان تنظیمات قبلی به کار خود ادامه دهند.
بنابراین برای بررسی رفتار خانه در زمان خاموشی، بهتر است هر بخش را جداگانه در نظر بگیریم؛ چون قفل هوشمند، دوربین، سیستم روشنایی، سیستم گرمایش و پرده برقی الزاماً واکنش یکسانی به قطع برق ندارند.
عملکرد بخش‌های مختلف خانه هنگام قطع برق
قفل‌ها و دستگیره‌های هوشمند
قطع برق برای قفل هوشمند مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند، چون این قفل‌ها معمولاً با برق شهری کار نمی‌کنند و انرژی مورد نیازشان را از باتری می‌گیرند. بنابراین اگر برق خانه یا حتی کل ساختمان قطع شود، قفل همچنان فعال است و می‌توانید با اثر انگشت، رمز عبور یا کارت، در را باز کنید.
اگر شارژ باتری قفل کم شود، معمولاً جای نگرانی نیست. بیشتر قفل‌های هوشمند قبل از تمام شدن باتری، با نمایش هشدار روی قفل یا ارسال اعلان در اپلیکیشن، پایین آمدن شارژ را به شما اطلاع می‌دهند تا بتوانید باتری را به‌موقع تعویض کنید.
حتی اگر باتری قفل کاملاً تمام شود، باز هم راهی برای باز کردن در وجود دارد. بیشتر قفل‌های هوشمند یک کلید مکانیکی دارند که در این شرایط می‌توانید از آن استفاده کنید. بعضی مدل‌ها هم به درگاه اضطراری مجهز هستند و با اتصال پاوربانک، برای مدت کوتاهی روشن می‌شوند تا بتوانید قفل را باز کنید.
سیستم‌های امنیتی، دزدگیر و دوربین‌ها
قطع برق لزوماً باعث از کار افتادن تجهیزات امنیتی خانه نمی‌شود. دزدگیرهای هوشمند و سنسورهای در و پنجره معمولاً با باتری کار می‌کنند و در زمان خاموشی همچنان فعال می‌مانند. دزدگیرها هم در بسیاری از مدل‌ها باتری پشتیبان دارند و به کار خود ادامه می‌دهند.
دوربین‌ها هم بسته به منبع تغذیه، در زمان قطع برق عملکرد متفاوتی دارند. مدل‌های باتری‌دار تا زمانی که شارژ داشته باشند به کار خود ادامه می‌دهند و می‌توانند تصاویر را روی کارت حافظه ذخیره کنند. اما مدل‌هایی که مستقیم به برق متصل هستند، با قطع برق خاموش می‌شوند؛ مگر اینکه به UPS یا منبع تغذیه اضطراری متصل باشند.
روشنایی هوشمند و کلیدها
لامپ‌ها و کلیدهای هوشمند که با برق شهری کار می‌کنند، هنگام قطع برق خاموش می‌شوند. در این حالت، روشنایی خانه فرقی با سیستم‌های معمولی ندارد و تا زمانی که برق وصل نشود، چراغ‌ها روشن نخواهند شد.
سیستم‌های گرمایش، سرمایش و ترموستات‌ها
بعضی از ترموستات‌های هوشمند برای حفظ تنظیمات، به باتری داخلی مجهز هستند. با این حال، ترموستات به‌تنهایی نمی‌تواند سیستم گرمایش یا سرمایش را در زمان قطع برق روشن نگه دارد.
دستگاه‌هایی مثل پکیج، چیلر و اسپلیت برای کار کردن به برق نیاز دارند؛ بنابراین با قطع برق، این سیستم‌ها دیگر نمی‌توانند گرمایش یا سرمایش خانه را تأمین کنند. البته تنظیمات ترموستات از بین نمی‌رود و پس از وصل شدن برق، سیستم می‌تواند دوباره طبق همان تنظیمات قبلی کار کند.
پرده‌ها و کرکره‌های برقی
موتور پرده‌ها و کرکره‌های برقی برای حرکت کردن به برق نیاز دارند. بنابراین وقتی برق قطع شود، موتور دیگر کار نمی‌کند و پرده یا کرکره در همان وضعیتی که قرار داشته باقی می‌ماند.
البته بعضی از مدل‌ها امکان باز و بسته کردن دستی را هم دارند. در این صورت، هنگام قطع برق می‌توانید پرده یا کرکره را با دست جابه‌جا کنید و برای حرکت دادن آن منتظر وصل شدن برق نمانید.
وقتی برق برمی‌گردد، چه می‌شود؟
بعد از وصل شدن برق، بیشتر تجهیزات هوشمند به‌صورت خودکار دوباره راه‌اندازی می‌شوند و معمولاً نیازی نیست همه دستگاه‌ها را از ابتدا تنظیم کنید.
اول از همه مودم و تجهیزات شبکه روشن می‌شوند، اما ممکن است چند دقیقه زمان لازم باشد تا اینترنت دوباره برقرار شود. بعد از آن، دستگاه‌های هوشمند هم دوباره به شبکه وای‌فای یا شبکه داخلی متصل می‌شوند. وقتی ارتباط دستگاه‌ها برقرار شد، تنظیمات و برنامه‌هایی که از قبل برای آن‌ها تعیین کرده‌اید، دوباره اجرا می‌شوند.
مقایسه وابستگی تجهیزات مختلف به برق
برای اینکه وضعیت تجهیزات مختلف را هنگام قطع برق راحت‌تر مقایسه کنید، در جدول زیر عملکرد هرکدام و راهکار مناسب برای زمان خاموشی آورده شده است:
| نام دستگاه | منبع تغذیه | وضعیت هنگام قطع برق | راهکار در زمان خاموشی |
| قفل و دستگیره در | باتری داخلی | فعال می‌ماند | استفاده از اثر انگشت، رمز، کارت یا کلید مکانیکی |
| سنسورهای در و پنجره | باتری داخلی | فعال می‌مانند | ادامه فعالیت سنسور |
| دوربین‌های سیم‌دار | برق مستقیم | خاموش می‌شوند | استفاده از UPS یا منبع تغذیه اضطراری |
| کلیدهای لمسی و روشنایی | برق مستقیم | خاموش می‌شوند | انتظار برای وصل شدن برق؛ تنظیمات قبلی حفظ می‌شود |
| ترموستات و پکیج | برق مستقیم | گرمایش و سرمایش در دسترس نیست | حفظ تنظیمات و ادامه کار پس از وصل شدن برق |
چطور خانه خود را برای این شرایط آماده کنیم؟
قطعی برق معمولاً موقتی است، اما با چند کار ساده می‌توانید آمادگی خانه را برای این شرایط بیشتر کنید و از بروز بعضی مشکلات جلوگیری کنید. این کارها بیشتر به تأمین برق تجهیزات ضروری و داشتن راه‌های جایگزین برای زمان خاموشی مربوط می‌شوند.
- خرید یک مینی یو‌پی‌اس (Mini UPS) برای مودم: مینی یو‌پی‌اس به مودم وصل می‌شود و هنگام قطع برق، برای مدتی برق آن را تأمین می‌کند.
- تعویض به‌موقع باتری‌ها: برای تعویض باتری قفل‌ها، سنسورها و دیگر تجهیزات باتری‌دار منتظر خالی شدن کامل باتری نمانید.
- نگهداری کلید مکانیکی در جای امن: اگر قفل هوشمند کلید مکانیکی اضطراری دارد، یک کلید یدکی را در محلی امن نگه دارید. در این صورت، اگر باتری قفل تمام شود یا روش‌های ورود دیجیتال دچار مشکل شوند، یک راه جایگزین برای باز کردن در خواهید داشت.
- استفاده از پروتکل‌های ارتباطی محلی: در سیستم‌هایی که از شبکه‌های محلی مانند زیگبی (Zigbee) استفاده می‌کنند، تجهیزات برای ارتباط به اینترنت نیاز ندارند. با این حال، ادامه فعالیت آن‌ها مستلزم این است که هاب (Hub) یا کنترل‌کننده مرکزی شبکه باتری پشتیبان داشته باشد تا با قطع برق خاموش نشود.
قطع برق در خانه هوشمند (quixhome.ir/what-is-smart-home/) به معنی از کار افتادن همه تجهیزات نیست. هر دستگاه با توجه به نحوه تأمین انرژی و نوع اتصالش، واکنش متفاوتی به خاموشی دارد و بعد از بازگشت برق نیز می‌تواند دوباره به فعالیت عادی برگردد.
در واقع، مهم‌ترین نکته این است که هنگام طراحی و اجرای خانه هوشمند، فقط امکانات دستگاه‌ها را در نظر نگیرید و عملکرد آن‌ها در شرایطی مثل قطع برق را هم بررسی کنید. انتخاب درست تجهیزات و شناخت نیازهای هر بخش، باعث می‌شود سیستم در چنین شرایطی رفتار قابل پیش‌بینی‌تری داشته باشد.
بنابراین، قطعی برق را بهتر است بخشی از شرایطی بدانیم که خانه هوشمند باید برای آن آماده باشد، نه مشکلی که استفاده از این فناوری را مختل کند.