حوزه/ حسینی حکمت با تأکید بر نقش امیدآفرینی و مقاومت در استمرار حرکت جبهه حق اظهار داشت: تقویت روحیه امید در میان مردم و تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص، از الزامات حفظ انسجام و قدرت امت اسلامی و تحقق اهداف تمدنی بعثت پیامبر اکرم(ص) است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، بی‌بی‌حکیمه حسینی حکمت، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، در نخستین پیش‌نشست همایش بین‌المللی حکمرانی فرهنگ و هویت ایرانی در مکتب مجاهد شهید امام خامنه‌ای(ره) که با حضور استادان حوزه و دانشگاه به‌صورت حضوری و مجازی در سالن جلسات دانشکده علوم قرآنی مشهد برگزار شد، با تبیین ابعاد راهبردی و اهداف تمدنی بعثت پیامبر اسلام(ص) در بیانات رهبر شهید، بعثت را جریانی زنده، پویا و مستمر در مسیر تحول جوامع انسانی و تحقق تمدن اسلامی دانست.
وی با اشاره به تغییر نگرش عمومی نسبت به مفهوم بعثت پس از شهادت امام خامنه‌ای(ره) اظهار داشت: بعثت که پیش از این بیشتر به‌عنوان یک واقعه تاریخی مربوط به ۱۵ قرن گذشته شناخته می‌شد، در گفتمان عمومی به مفهومی زنده و جاری تبدیل شده است؛ مفهومی که نه‌تنها جامعه اسلامی و ملت ایران، بلکه کل جامعه جهانی را دربرمی‌گیرد.
حسینی حکمت با بیان اینکه در بررسی بیانات رهبر شهید درباره بعثت می‌توان ابعاد راهبردی متعددی را استخراج کرد، افزود: یکی از مهم‌ترین این ابعاد، نگاه معرفتی و اعتقادی به توحید است؛ امام شهید توحید را صرفاً یک مسئله ذهنی یا باور درونی نمی‌دانستند، بلکه آن را حقیقتی اجتماعی و سیاسی معرفی می‌کردند که بر ساختار جامعه و نظام حکمرانی تأثیر مستقیم دارد.
توحید، مبنای نفی سلطه غیرالهی در جامعه است
وی ادامه داد: در منظومه فکری رهبر شهید، توحید به معنای نفی هرگونه سلطه غیرخدا در جامعه است؛ بنابراین، توحید را نمی‌توان از عرصه سیاست، اجتماع و حکمرانی ملی و بین‌المللی جدا کرد. پیامبر اکرم(ص) نیز مأموریت داشتند انسان را از بندگی طاغوت‌های درونی، همچون هوای نفس، و طاغوت‌های بیرونی، به‌ویژه قدرت‌های استکباری، رهایی بخشند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم با اشاره به موضوع استمرار هدایت و نبوت در بیانات امام شهید تصریح کرد: نبوت در این نگاه، صرفاً یک نقطه پایان تاریخی نیست، بلکه آغاز جریانی پویا و مستمر است که با بعثت پیامبر اکرم(ص) آغاز شده و آثار و پیامدهای آن در طول تاریخ ادامه دارد.
وی وجود مقدس پیامبر خاتم(ص) را نقطه ثقل وحدت مسلمانان دانست و گفت: مسلمانان در حوزه اندیشه، اعتقاد، عاطفه و احساس، بر محور وجود مقدس پیامبر اسلام(ص) اشتراک دارند؛ ازاین‌رو، یکی از اهداف تهاجم فرهنگی دشمن، تضعیف جایگاه پیامبر اکرم(ص) و خدشه‌دار کردن این نقطه مشترک امت اسلامی است.
حسینی حکمت تأکید کرد: جامعه اسلامی باید با تمرکز بر این محور مشترک، وحدت و انسجام خود را تقویت کند و آن را به نقطه قوتی در برابر جبهه کفر و استکبار تبدیل سازد.
وی در تبیین ابعاد اخلاقی بعثت، تزکیه را از مهم‌ترین پیام‌های بعثت پیامبر اسلام(ص) برشمرد و اظهار داشت: در منظومه فکری رهبر شهید، تزکیه صرفاً به پاکی اخلاقی فرد محدود نمی‌شود، بلکه نیرویی تمدن‌ساز است که زمینه پرورش انسان تراز را فراهم می‌کند.
این استاد دانشگاه با استناد به آیه ۲ سوره جمعه، مبنی بر مأموریت پیامبر برای تلاوت آیات الهی، تزکیه انسان‌ها و آموزش کتاب و حکمت، افزود: در این آیه، تزکیه پیش از تعلیم مطرح شده و نشان‌دهنده جایگاه بنیادین آن در تربیت انسان است.
وی ادامه داد: انسان تراز در این نگاه، فردی است که علاوه بر برخورداری از پاکی اخلاقی، از توانمندی علمی و اجتماعی نیز برخوردار باشد. بنابراین، تزکیه باید زمینه‌ساز رشد اخلاقی، علمی و مهارتی انسان و ارتقای توانمندی‌های او در عرصه‌های مختلف زندگی باشد.
حسینی حکمت با تأکید بر نقش سرمایه انسانی در تحقق اهداف تمدنی خاطرنشان کرد: جامعه بدون برخورداری از انسان‌های متعهد و متخصص، قادر به تحقق آرمان‌های تمدنی خود نخواهد بود و تزکیه در این منظومه فکری، سازوکاری برای ارتقای کیفیت سرمایه انسانی به شمار می‌رود.
وی در ادامه با اشاره به ابعاد اجتماعی و سیاسی بعثت گفت: عدالت و مقاومت دو عنصر اساسی در پیام اجتماعی و سیاسی بعثت هستند و در اندیشه امام شهید، عدالت صرفاً یک ارزش اخلاقی فردی نیست، بلکه باید در قالب ساختاری اجتماعی تحقق یابد و جایگزین ساختارهای مبتنی بر استثمار و سلطه شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم افزود: عدالت از منظر رهبر شهید، ابزاری برای بازتوزیع قدرت و ثروت است و جامعه‌ای که از عدالت برخوردار نباشد، نمی‌تواند به هدف والای کرامت انسانی دست پیدا کند.
وی همچنین با اشاره به پیوند مقاومت و امت‌سازی اظهار داشت: امیدآفرینی یکی از مؤلفه‌های مهم در شکل‌گیری و استمرار جبهه مقاومت است؛ چراکه مردم بصیر ایران همواره در مقاطع مختلفی که انقلاب به حضور آنان نیاز داشته، با مشارکت خود پایبندی‌شان به اسلام، قرآن و نظام جمهوری اسلامی را نشان داده‌اند.
حسینی حکمت با اشاره به تأکید رهبر شهید بر راهبرد دشمن برای مأیوس کردن مردم و ناتوان جلوه دادن مسئولان تصریح کرد: حفظ امید و تقویت روحیه مقاومت در میان آحاد جامعه، از الزامات استمرار حرکت در جبهه حق و صیانت از ساختار قدرت در برابر هجمه‌های دشمن است.
اهداف تمدنی بعثت در سه سطح فردی، اجتماعی و جهانی تبیین می‌شود
وی به تبیین اهداف و غایات تمدنی بعثت در بیانات امام شهید پرداخت و گفت: این اهداف را می‌توان در سه سطح بررسی کرد؛ سطح نخست به بازسازی هویت فردی و بازگشت انسان به فطرت، سطح دوم به استقرار نظم عادلانه و حاکمیت ارزش‌های اسلامی در جامعه و سطح سوم به تأسیس تمدن حق و اصلاح مسیر تاریخ در مقیاس جهانی مربوط می‌شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم با تشریح سطح نخست اهداف بعثت اظهار داشت: بازسازی هویت انسان و بازگشت او به فطرت، یکی از اهداف بنیادین بعثت است. در این نگاه، خودبنیادپنداری و احساس بی‌نیازی انسان از خداوند، از آسیب‌هایی است که باید شناسایی و درمان شود.
وی افزود: بعثت در حقیقت جریانی مستمر برای بازگرداندن انسان به جایگاه واقعی خود و احیای هویت فطری اوست؛ زیرا بخش مهمی از ناکامی‌های بشریت ریشه در شناخت نادرست از خداوند و حقیقت آفرینش دارد.
حسینی حکمت خاطرنشان کرد: بعثت در پی آن است که انسان را از موجودی خودخواه و سلطه‌طلب به بنده‌ای آگاه، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از کرامت انسانی تبدیل کند و این تحول، زیربنای سایر تغییرات معرفتی، رفتاری و گرایشی در جامعه است.
وی در تبیین سطح دوم اهداف تمدنی بعثت بیان کرد: استقرار نظم عادلانه و حاکمیت ارزش‌های اسلامی، هدفی اجتماعی و سیاسی است که در اندیشه رهبر شهید مورد تأکید قرار گرفته است. تحقق حاکمیت اسلام در جامعه مسلمانان، گامی اساسی برای مقابله با ساختارهای ناعادلانه و نظام‌های سلطه‌گر به شمار می‌رود.
این استاد دانشگاه ادامه داد: بازگشت به اسلام و حاکمیت آموزه‌های آن، ضرورتی برای اصلاح وضعیت جوامع اسلامی است و تحقق این هدف می‌تواند زمینه‌ساز مقابله با آسیب‌هایی باشد که نظام‌های استکباری و ساختارهای مبتنی بر سلطه و استثمار برای بشریت ایجاد کرده‌اند.
تأسیس تمدن حق، افق جهانی اهداف بعثت است
حسینی حکمت در تبیین سطح سوم اهداف تمدنی بعثت اظهار داشت: پس از تحقق حاکمیت ارزش‌های اسلامی و شکل‌گیری نظم عادلانه در جامعه، زمینه تعمیم این الگو در مقیاس جهانی فراهم می‌شود و در نهایت، تأسیس تمدن حق و اصلاح مسیر تاریخ به‌عنوان هدفی جهانی و بشری دنبال خواهد شد.
وی با اشاره به هشدارهای رهبر شهید درباره استمرار ویژگی‌های جاهلیت در جوامع معاصر تصریح کرد: این تصور که جاهلیت صرفاً به دوره‌ای از تاریخ تعلق داشته و با ورود بشر به عصر مدرن پایان یافته است، یک خطای راهبردی محسوب می‌شود؛ چراکه بسیاری از ویژگی‌های جاهلیت همچنان در زندگی ملت‌ها و جوامع اسلامی وجود دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم افزود: فقر، بی‌سوادی، عقب‌ماندگی علمی، استبداد و سلطه قدرت‌های استکباری از جمله آسیب‌های دنیوی جوامع بشری است و در کنار آن، ضعف ایمان، فاصله گرفتن از خداگرایی و دوری از زندگی اخلاقی و الهی نیز از آسیب‌های معنوی به شمار می‌رود.
وی با تأکید بر ظرفیت عظیم امت اسلامی برای تأثیرگذاری در تحولات جهانی گفت: بیش از یک میلیارد مسلمان در جهان زندگی می‌کنند و این جمعیت عظیم، با برخورداری از دانشمندان و شخصیت‌های برجسته، ظرفیت تعیین‌کنندگی در مسائل مهم جهانی را دارد؛ اما تفرقه و اختلافات داخلی موجب شده است این ظرفیت بزرگ نتواند نقش مؤثر و شایسته خود را ایفا کند.
حسینی حکمت در پایان خاطرنشان کرد: در منظومه فکری امام شهید، اسلام و آموزه‌های برخاسته از بعثت پیامبر اکرم(ص) ظرفیت درمان مشکلات فردی و اجتماعی بشریت را دارند و بازگشت افراد و جوامع به پیام بعثت می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح وضعیت امت اسلامی و حرکت به سوی تحقق تمدن حق باشد.