اقتصادنیوز: واشنگتن پست نوشت: اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با حمایت ترامپ با چین تماس گرفته و از پکن خواسته است از نفوذ خود بر ایران برای پایان دادن به جنگ استفاده کند. به گفته یک مقام آمریکایی آگاه از موضوع، چین این پیام را به تهران منتقل کرده است.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، دیوید ایگنیشس در واشنگتن پست نوشت: پس از شکست سیاسی تکان‌دهنده هفته گذشته در داخل آمریکا، دولت ترامپ در جست‌وجوی راه‌های تازه‌ای برای پایان دادن به جنگ‌های فاجعه‌بار در اوکراین و ایران است.
یافتن راهی برای خروج از جنگ ایران، با توجه به خشم افکار عمومی از این جنگ، فوری‌ترین و دشوارترین چالش پیش روی دولت آمریکاست. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرده است که عملیات نظامی را از سر خواهد گرفت و پیت هگست، وزیر دفاع، نیز برای احتمال تشدید درگیری‌ها آماده شده است.
با این حال، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با حمایت ترامپ با چین تماس گرفته و از پکن خواسته است از نفوذ خود بر ایران برای پایان دادن به جنگ استفاده کند. به گفته یک مقام آمریکایی آگاه از موضوع، چین این پیام را به تهران منتقل کرده است.
دیپلماسی دولت آمریکا درباره ایران را جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، هدایت کرده است. او ماه گذشته نامه‌ای آشتی‌جویانه برای محسن رضایی، چهره تندرو و رئیس امنیتی ایران، فرستاد و این هفته نیز جنگ را عامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست.
این موضع‌گیری انتقاد مخالفان ونس را برانگیخت، اما به گفته علی ذوادی، مقام قطری که به‌عنوان واسطه کاخ سفید با تهران عمل می‌کند، برای ونس در خاورمیانه امتیازاتی به همراه داشت.
علی ذوادی روز جمعه به من گفت: «رهبران ایران منتظرند ببینند آیا این انتخابات واقعاً رفتار آمریکا را تغییر داده است یا نه. آن‌ها نامه ونس را نشانه‌ای از احترام تلقی کردند و از اینکه ونس گفت جنگ اشتباه بوده است، استقبال کردند. اکنون آن‌ها می‌خواهند ببینند آیا ایالات متحده در عمل نیز به این موضع پایبند خواهد بود یا خیر؛ موضوعی که ظاهراً دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان را با یکدیگر متحد می‌کند. رهبران ایران، درست مانند متحدان آمریکا در اروپا و کشورهای خلیج فارس، می‌خواهند مطمئن شوند که ایالات متحده قابل اعتماد است.»
اوکراین نیز در نقطه‌ای سرنوشت‌ساز قرار دارد
اوکراین نیز در مقطع حساسی قرار گرفته است؛ زیرا کی‌یف و مسکو در آستانه ورود به زمستانی دیگر از نبردهای سنگین هستند که می‌تواند هر دو طرف را ویران کند.
تحولات دیپلماتیک اخیر تا حدی امیدوارکننده است. جرد کوشنر، فرستاده ویژه آمریکا، زمینه برگزاری نشستی سه‌جانبه را فراهم کرده که قرار است روز سه‌شنبه در ابوظبی برگزار شود. در این نشست، نمایندگان ایالات متحده، اوکراین و روسیه گفت‌وگو درباره مصالحه‌های لازم برای دستیابی به آتش‌بس را آغاز خواهند کرد.
کوشنر تلاش خود برای برقراری آتش‌بس در اوکراین را با درخواست برگزاری مذاکرات چندجانبه گسترده‌تر میان روسیه و اروپا درباره امنیت قاره اروپا پس از جنگ پیوند داده است.
به گفته یک مقام آگاه از مذاکرات، الگوی مورد نظر کوشنر «شورای ناتو ـ روسیه» است؛ نهادی که پس از جنگ سرد تأسیس شد، اما در سال ۲۰۱۴، پس از حمله روسیه به اوکراین و تصرف شبه‌جزیره کریمه، فعالیت آن به حالت تعلیق درآمد.
کوشنر در بیانیه‌ای که پنجشنبه‌شب در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، گفت: «اگر هفته آینده در ابوظبی پیشرفتی حاصل شود»، امیدوار است کشورهای اروپایی «به سمت یک چارچوب چندجانبه گسترده‌تر، با مشارکت مستقیم خودشان، حرکت کنند.»
او اهداف کلی این طرح را چنین برشمرد: «مشورت‌های امنیتی دائمی، ارتباطات قابل‌اعتماد در زمان بحران، شفافیت نظامی بیشتر، اقدامات متقابل برای کاهش خطر تشدید تنش‌ها و ایجاد چارچوبی پایدار برای امنیت و ثبات بلندمدت اروپا.»
مقام‌های اروپایی روز جمعه به من گفتند که برای گفت‌وگو با روسیه آماده‌اند، اما تنها پس از برقراری آتش‌بس در اوکراین، با یک چارچوب امنیتی موافقت خواهند کرد.
یک مقام آگاه از یکی از متحدان نزدیک آمریکا در پیامی گفت: «هر دو مسیر روی میز هستند.» اما او هشدار داد: «توافق صلح اوکراین باید پیش از توافق درباره ساختار امنیتی نهایی شود.»
یک مقام ارشد از کشور مهم اروپایی دیگری نیز در پیامی توضیح داد: «در این رویکرد، خطرات زیادی برای ما وجود دارد، اما تعامل کردن بهتر از تعامل نکردن است. رویکرد ما همچنان این است که این مسائل را تنها پس از پایان جنگ می‌توان بررسی کرد... مذاکرات آسانی نخواهد بود.»
این مقام تأکید کرد که اگرچه رهبران اصلی اروپا از تلاش کوشنر حمایت می‌کنند، اما در اروپا «اتحاد گسترده‌ای» بر سر این دیدگاه وجود دارد که آتش‌بس باید پیش از هرگونه گفت‌وگو میان اروپا و روسیه برقرار شود.
این مسئله مربوط به ترتیب پیشبرد مذاکرات، موضوعی تعیین‌کننده خواهد بود.
کوشنر خواهان پیشبرد هم‌زمان دو روند است؛ به‌عبارتی، می‌خواهد هر دو قطار به‌طور هم‌زمان به مقصد برسند. اما اروپا که در کنار اوکراین ایستاده، اصرار دارد ابتدا مسیر برقراری آتش‌بس طی شود.
گفته می‌شود ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در دیدار ۲۱ اکتبر با استیو ویتکاف، فرستاده دیگر آمریکا، در سن‌پترزبورگ، از طرح امنیتی فراگیر برای اروپا استقبال کرده بود. کوشنر نیز از طریق ویدئو در آن دیدار حضور داشت.
ترامپ روز پنجشنبه در کاخ سفید با کریل دیمیتریف، نماینده پوتین، دیدار کرد. رئیس‌جمهور آمریکا پس از این دیدار با افتخار اعلام کرد که به دستیابی به یک «توافق بزرگ و فوق‌العاده» درباره اوکراین و «تمام اروپا» نزدیک شده است.
اما با توجه به آنچه روز جمعه از مقام‌های اروپایی شنیدم، این ادعا به‌شدت زودهنگام است.
شکست انتخاباتی ترامپ، قدرت چانه‌زنی او درباره اوکراین را کاهش داده است
ترامپ در جریان رسیدگی به مسائل روسیه و اوکراین، ناگزیر است با واقعیت پس از انتخابات روبه‌رو شود: توانایی او برای دستیابی به توافق صلحی که به نفع پوتین باشد، رو به کاهش است و در مقابل، احتمال افزایش حمایت آمریکا از اوکراین بیشتر شده است.
احتمالاً کنگره جدید در هر دو مجلس، اکثریت بزرگی از حامیان اوکراین را در میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان خواهد داشت.
در ماه ژانویه، دموکرات‌ها آرای لازم را برای تصویب تحریم‌های شدیدتر علیه کرملین و ارسال تسلیحات بیشتر به کی‌یف در اختیار خواهند داشت.
همچنین با حمایت جمهوری‌خواهانی که دیگر کمتر از ترامپ واهمه خواهند داشت، این اکثریت‌ها حتی ممکن است به حدی برسند که بتوانند وتوی رئیس‌جمهور را نیز بی‌اثر کنند.
فهرست اقداماتی که کنگره می‌تواند انجام دهد:
* تحریم‌های جدید علیه روسیه را که ترامپ ماه گذشته اجرای آن‌ها را متوقف کرده بود، دوباره برقرار کند.
* خرید گازوئیل از روسیه را متوقف کند.
* فروش تسلیحات جدید به اوکراین را برای انجام حملات تهاجمی علیه اهداف روسیه و دفاع در برابر موشک‌های روسی مجاز کند.
پیشنهاد حمایت تسلیحاتی تازه از اوکراین در آستانه مذاکرات ابوظبی
هم‌زمان با آغاز مذاکرات در ابوظبی، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان می‌توانند با ارائه حمایت‌های جدید برای حفاظت از شهرهای اوکراین در زمستان پیش رو، اهرم فشار بیشتری در اختیار کی‌یف قرار دهند.
بهترین راه برای انجام این کار، تحت فشار قرار دادن ایلان ماسک و شرکت استارلینک برای گسترش پوشش این شبکه به داخل روسیه است تا پهپادهای اوکراینی بتوانند از این فناوری برای هدف قرار دادن پرتابگرهای متحرک موشک‌های بالستیک روسیه استفاده کنند.
با توجه به اینکه ذخایر موشک‌های پاتریوت اوکراین تقریباً به پایان رسیده است، این کشور راه دیگری برای مقابله با موشک‌های روسیه ندارد.
در مقابل این توانایی جدید برای حفاظت از غیرنظامیان، ممکن است کی‌یف موافقت کند حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند؛ اقدامی که ترامپ خواستار آن شده است.
نقش چین در تلاش‌های دیپلماتیک درباره ایران
در همین حال، بسنت همچنان مدیریت روابط آمریکا و چین را در آستانه سومین دیدار سران دو کشور در سال جاری با شی جین‌پینگ بر عهده دارد.
ترامپ در دیداری که ماه سپتامبر در واشنگتن با شی داشت، از او خواست برای حل مسئله ایران کمک کند. یک مقام آمریکایی آگاه از موضوع به من گفت که شی در گفت‌وگویی خصوصی به ترامپ گفته است با این موضوع موافق است که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.
این مسئله در دیدار بعدی دو رئیس‌جمهور که قرار است ۱۸ نوامبر در شهر شنژن برگزار شود، بار دیگر مطرح خواهد شد.
پوتین نیز در این نشست حضور خواهد داشت و به گفته آن مقام آمریکایی، چینی‌ها اصرار دارند که این دیدار «به‌خوبی برنامه‌ریزی و تنظیم شده باشد».
انتخابات در خارج از مرزهای آمریکا نیز پیامدهایی دارد
انتخابات، هم در داخل آمریکا و هم در عرصه بین‌المللی پیامدهایی به همراه دارد.
اوکراین در پی شکست سنگین ترامپ، اهرم فشار بیشتری به دست آورده است؛ اروپا نیز همین‌طور و احتمالاً ایران هم از این وضعیت سود برده است.
روسیه بخشی از موقعیت خود را از دست داده، در حالی که چین جایگاه خود را حفظ کرده است.
اما ریاست‌جمهوری تضعیف‌شده آمریکا به معنای آمریکایی ضعیف‌تر در صحنه جهانی نیز هست؛ دست‌کم در دو سال آینده.
ترامپ نیز مانند بیشتر رؤسای‌جمهور در دوره پایانی حضورشان در قدرت، احتمالاً زمان بیشتری را صرف سیاست خارجی خواهد کرد؛ عرصه‌ای که در آن محدودیت‌های کمتری بر قدرت او اعمال می‌شود.
اگر او می‌خواهد در تاریخ به‌عنوان رئیس‌جمهوری صلح‌طلب به یاد آورده شود، مأموریت‌های پیش رویش کاملاً مشخص‌اند: ایران و اوکراین.
دموکرات‌ها باید او را برای انجام اقدامات درست تحت فشار قرار دهند.