حسن یزدانی با رسیدن به ۱۱ مدال المپیک و جهانی، بالاتر از تمام ستارههای تاریخ کشتی ایران ایستاده است؛ اما وقتی پای طلا به میان میآید، حمید سوریان و عبدالله موحد همچنان حرفهای زیادی برای گفتن دارند.
کشتی ایران در طول تاریخ خود قهرمانان بزرگی را به جهان معرفی کرده است؛ ستارههایی که هرکدام در دورهای خاص، پرچم این رشته را بالا بردهاند و نامشان را در تاریخ ورزش کشور ماندگار کردهاند. از غلامرضا تختی و عبدالله موحد گرفته تا حمید سوریان، حسن یزدانی و نسل تازهای همچون امیرحسین زارع و محمدهادی ساروی؛ اما وقتی پای مقایسه تعداد مدالها به میان میآید، رقابت میان این نامهای بزرگ جذابتر از همیشه میشود.
با اضافه شدن مدال برنز حسن یزدانی در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۶، او اکنون با ۱۱ مدال المپیک و جهانی در صدر این فهرست قرار گرفته است. رکوردی که بار دیگر نام این ستاره را در مرکز توجه قرار میدهد؛ هرچند بررسی دقیقتر کارنامه قهرمانان نشان میدهد که در برخی شاخصها، رقبای تاریخی یزدانی همچنان جایگاه ویژهای دارند.
یزدانی؛ مرد شماره یک جدول مدالها
حسن یزدانی در المپیک ریو ۲۰۱۶ به مدال طلا رسید و در دو دوره بعدی بازیهای المپیک، در توکیو ۲۰۲۰ و پاریس ۲۰۲۴، صاحب مدال نقره شد. او در مسابقات قهرمانی جهان نیز سه مدال طلا، سه نقره و دو برنز به دست آورده است.
به این ترتیب، مجموع مدالهای المپیک و جهانی یزدانی به ۱۱ مدال شامل چهار طلا، پنج نقره و دو برنز میرسد. این آمار، او را از نظر تعداد مدال در صدر تاریخ کشتی ایران قرار میدهد.
نکته مهم درباره کارنامه یزدانی، استمرار حضور در سطح اول کشتی جهان است. او طی بیش از یک دهه، در دو وزن مختلف به میدان رفته و بارها خود را به فینال رقابتهای بزرگ رسانده است. سه حضور در فینال المپیک نیز بخشی از کارنامهای است که جایگاه او را در میان بزرگترین کشتیگیران تاریخ ایران تثبیت میکند.
سوریان؛ هفت طلای بزرگ و یک رکورد استثنایی
اگر تعداد کل مدالها ملاک باشد، حمید سوریان پایینتر از یزدانی قرار میگیرد؛ اما در جدول مدالهای طلا، داستان متفاوت است. نابغه کشتی فرنگی ایران، شش مرتبه قهرمان جهان شد و با کسب طلای المپیک لندن ۲۰۱۲، تعداد طلاهای خود در دو رویداد بزرگ المپیک و قهرمانی جهان را به هفت رساند.
سوریان در مجموع ۱۱ مدال طلا از رقابتهای المپیک، قهرمانی جهان، جام جهانی و قهرمانی آسیا در کارنامه دارد. از این تعداد، هفت طلا مربوط به المپیک و مسابقات جهانی است؛ بنابراین نباید مدالهای او در رقابتهای دیگر را با معیار این مقایسه مخلوط کرد.
کارنامه سوریان از این جهت کمنظیر است که هر هفت مدال او در المپیک و مسابقات جهانی، طلاست. به همین دلیل، اگرچه یزدانی از نظر تعداد کل مدالها رکورددار است، سوریان همچنان یکی از طلاییترین چهرههای تاریخ کشتی ایران محسوب میشود.
موحد؛ شش طلای پیاپی در قله کشتی جهان
عبدالله موحد نیز از اسطورههایی است که مقایسه آماری با او کار سادهای نیست. موحد پنج مرتبه قهرمان جهان شد و با کسب طلای المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی، تعداد مدالهای طلای خود در المپیک و مسابقات جهانی را به شش رساند.
او در فاصله سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰، شش مرتبه متوالی در رقابتهای جهانی و المپیک به عنوان قهرمانی رسید؛ آماری که از تسلط و استمرار کمنظیر او در وزن خود حکایت دارد.
در مقایسه با یزدانی، موحد مدالهای کمتری دارد، اما از نظر تعداد طلا همچنان یکی از پرافتخارترین کشتیگیران ایران است.
تختی؛ هفت مدال برای یک اسطوره
غلامرضا تختی نیز با هفت مدال المپیک و جهانی در جمع پرافتخارترین کشتیگیران ایران قرار میگیرد. کارنامه او شامل سه مدال طلا و چهار نقره است.
تختی در المپیک ملبورن ۱۹۵۶ به مدال طلا رسید و در دو دوره دیگر المپیک، هلسینکی ۱۹۵۲ و رم ۱۹۶۰، صاحب مدال نقره شد. چهار مدال نقره و سه طلای او در مجموع رقابتهای المپیک و جهان، جایگاهی ویژه برایش در تاریخ کشتی ایران ساخته است.
زارع و ساروی؛ نسل جدید به جمع بزرگان رسید
در میان کشتیگیران نسل جدید، امیرحسین زارع و محمدهادی ساروی به جمع هفتمدالیهای تاریخ کشتی ایران رسیدهاند.
زارع با کسب دو مدال المپیک و پنج مدال جهانی، مجموع مدالهای خود را به هفت رسانده است. کارنامه او شامل چهار طلای جهانی، یک نقره المپیک و دو برنز است. زارع با توجه به سن و شرایط ورزشیاش، همچنان فرصت دارد در سالهای آینده به جمع رکوردداران نزدیکتر شود.
محمدهادی ساروی نیز با کسب هفتمین مدال المپیک و جهانی خود، در کنار زارع قرار گرفته است. قهرمانی المپیک پاریس و موفقیتهای پیاپی در مسابقات جهانی، ساروی را به یکی از چهرههای شاخص کشتی فرنگی ایران تبدیل کرده است.
نکته مهم اینجاست که برخلاف برخی اسطورههای نسلهای گذشته، زارع و ساروی هنوز فرصت افزایش تعداد مدالهای خود را دارند و میتوانند در سالهای آینده جایگاهشان را در این جدول ارتقا دهند.
جدول پرافتخارترین کشتیگیران ایران
مبنای این مقایسه، فقط مدالهای بازیهای المپیک و مسابقات قهرمانی جهان بزرگسالان است:
| کشتیگیر | طلا | نقره | برنز | مجموع |
| حسن یزدانی | ۴ | ۵ | ۲ | ۱۱ |
| حمید سوریان | ۷ | ۰ | ۰ | ۷ |
| غلامرضا تختی | ۳ | ۴ | ۰ | ۷ |
| امیرحسین زارع | ۴ | ۱ | ۲ | ۷ |
| محمدهادی ساروی |
۳ |
۰ |
۴ |
۷ |
| عبدالله موحد | ۶ | ۰ | ۰ | ۶ |
یزدانی رکورددار است؛ اما رقابت تمام نشده!
پاسخ به این پرسش که پرافتخارترین کشتیگیر تاریخ ایران چه کسی است، به معیار انتخابشده بستگی دارد. اگر مجموع مدالهای المپیک و قهرمانی جهان را ملاک قرار دهیم، حسن یزدانی با ۱۱ مدال در صدر قرار دارد. اگر تعداد مدالهای طلا را بررسی کنیم، حمید سوریان با هفت طلای المپیک و جهانی و عبدالله موحد با شش طلا، همچنان از چهرههای برجسته این جدول هستند.
از سوی دیگر، تختی، زارع و ساروی نیز با هفت مدال در جمع پرافتخارترینهای تاریخ کشتی ایران قرار دارند.
در نهایت، یزدانی فعلاً مرد شماره یک جدول مجموع مدالهاست؛ اما این برتری به معنای کماهمیت شدن افتخارات اسطورههایی چون سوریان، موحد و تختی نیست. کشتی ایران قهرمانانی داشته که هرکدام با رکوردی متفاوت تاریخساز شدهاند؛ یکی با تعداد مدال بیشتر، دیگری با طلاهای پیاپی و آن دیگری با استمرار در بالاترین سطح رقابتهای جهان. رقابت نسلها در کشتی ایران همچنان ادامه دارد؛ شاید زارع و ساروی در سالهای آینده معادلات این جدول را تغییر دهند.
