سینماپرس: حجت الاسلام «امیرعباس اکبری» با اشاره به شیوه جهاد تبیین حضرت زهرا سلام الله علیها در جریان کودتای سقیفه، گفت: شیوه جهاد تبیین حضرت زهرا سلام الله علیها، صرفاً بیان گفتاری نبود، بلکه وصیت ایشان نیز واجد یک پیام تاریخی و عملی بود. دفن شبانه و مخفی ماندن محل قبر حضرت زهرا سلام الله علیها، نوعی اعتراض و برائت عملی بود که پرونده‌ای تاریخی را برای همیشه باز نگه داشت. اهمیت این جاده تبیین به‌گونه‌ای بود که حتی قرن‌ها بعد، کسی که تازه مسلمان می‌شود و با تاریخ پیامبر صلی الله علیه و آله آشنا می‌شود، با این پرسش مواجه گردد که چرا دختر پیامبر علیهم‌السلام چنین جایگاه و سرنوشتی داشته و چرا محل دفن او مشخص نیست!
حجت‌الاسلام «امیرعباس اکبری» معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار سینماپرس، با اشاره به ضرورت تعامل میان حوزه علمیه و سینما برای تولید آثار تاریخی و مذهبی، به‌ویژه درباره وقایع مهم صدر اسلام و شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، اظهار داشت: یکی از نکات مهمی که در تعامل میان حوزه علمیه و سینما مغفول مانده، ظرفیت عظیم محتوایی حوزه برای تولید آثار هنری و رسانه‌ای است. حوزه به‌عنوان منبعی سرشار از معارف قرآنی، تاریخی، علمی و دینی، موضوعات فراوانی برای تصویرسازی، روایتگری و تبیین در اختیار دارد. پرسش اینجاست که چرا نهادی مانند سینما یا رسانه‌های مهم هنری از این منبع غنی بهره نمی‌گیرد و با ایجاد ارتباطی مؤثر، این محتوا را به مخاطبان و مردم منتقل نمی‌کند! به بیان دیگر، ما با انبوهی از مواد و ظرفیت‌های محتوایی مواجهیم، اما رسانه‌ای که بتواند این ظرفیت‌ها را به محصول قابل عرضه برای مردم تبدیل کند، به‌اندازه کافی وجود ندارد.
این استاد حوزه علمیه افزود: با وجود غنای علمی، تاریخی و محتوایی حوزه‌های علمیه، در این زمینه غفلت جدی صورت گرفته است. ما روزگاری پس از انقلاب حسرت این را می‌خوردیم که اگر حتی ستونی از یک روزنامه در اختیارمان قرار می‌گرفت، چه مطالبی برای انتشار داشتیم؛ اما امروز که بخش عمده ظرفیت‌های رسانه‌ای و مطبوعاتی کشور در اختیار ما است، چرا همچنان با خلأ محتوایی مواجهیم و از این ظرفیت‌ها استفاده نمی‌کنیم! به نظر می‌رسد در این زمینه کوتاهی صورت گرفته است.
حجت الاسلام اکبری با اشاره به موانعی که سبب عدم تعامل میان این دو حوزه می شود؛ تصریح نمود: البته بخشی از این مسئله به موانع متقابل میان حوزه و رسانه بازمی‌گردد. از یک سو، گاهی نوعی نگاه استعلایی در هر دو طرف وجود دارد که مانع پذیرش و تعامل متقابل می‌شود. حوزه در برخی موارد، به‌ویژه به دلیل نگرانی از ورود مسائل هنری به موضوعات شرعی، از جمله اختلاط، موسیقی و برخی تصاویر، تمایلی به ورود به عرصه رسانه و سینما نشان نمی‌دهد و حاضر نیست با اقتضائات این حوزه همراه شود. از سوی دیگر، فعالان رسانه‌ای نیز گاهی به دلایل مختلف، از جمله اقتضائات شهرت و مناسبات خاص این عرصه، مسیر ورود و همکاری را برای حوزویان هموار نمی‌کنند.
ایشان ادامه داد: نکته دوم به ضعف خود حوزه علمیه در تبدیل ظرفیت‌های محتوایی به محصولات قابل استفاده برای مخاطبان بازمی‌گردد. اگر بخواهیم از یک مثال صنعتی استفاده کنیم، حوزه علمیه مانند منبعی غنی از مواد اولیه است، اما نتوانسته مجموعه‌ای شبیه به یک پتروشیمی ایجاد کند که این مواد خام را متناسب با نیاز مصرف‌کنندگان، در قالب محصولات متنوع و قابل استفاده عرضه کند. حوزه باید محتوای خود را متناسب با گروه‌های سنی، جنسیت‌ها و سطوح مختلف مخاطبان تبدیل و بازتولید می‌کرد، اما در این زمینه نیز کوتاهی شده است.
معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه با اشاره به برخی ملاحظات و محدودیت‌های تاریخی و مذهبی که مانع از تولید آثار هنری و سینمایی درباره شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها می‌شود، بیان کرد: بخشی از چرایی این مسئله را می‌توان در حساسیت‌های تاریخی و مذهبی جست‌وجو کرد. وقتی قرار است به تاریخ حضرت زهرا سلام الله علیها پرداخته شود، موضوع اختلافات تاریخی میان اهل سنت و شیعه نیز مطرح می‌شود. برای مثال، برخی از مدارک و مستندات ما درباره شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، به نقش افرادی از جمله نفر دومی اشاره دارد. بنابراین، گاهی تلاش می‌شود این موضوع به‌گونه‌ای روایت شود که ضمن بیان حقیقت، حساسیت کمتری ایجاد کند و به کسی برنخورد. این مسئله یکی از دلایل محدودیت در پرداخت هنری به این موضوع است؛ به‌گونه‌ای که حتی ساخت فیلم درباره شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها یا گاهی روضه‌خوانی درباره آن نیز ممکن است با مشکلاتی مواجه شود.
وی متذکر شد: حتی ممکن است یک فیلم‌ساز یا هنرمند علاقه‌مند به ورود به این موضوع، به دلیل همین ملاحظات نتواند آزادانه به آن بپردازد؛ چراکه باید جوانب مختلف را در نظر بگیرد و حتی برای روایت برخی وقایع، به سراغ منابع اهل سنت برود تا بتواند مستندات را از منابع مختلف ارائه کند.
حجت الاسلام اکبری با اشاره به شیوه جهاد تبیین حضرت زهرا سلام الله علیها در جریان کودتای سقیفه اظهار داشت: این مسئله اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه شیوه جهاد تبیین حضرت زهرا سلام الله علیها، صرفاً بیان گفتاری نبود، بلکه وصیت ایشان نیز واجد یک پیام تاریخی و عملی بود. دفن شبانه و مخفی ماندن محل قبر حضرت زهرا سلام الله علیها، نوعی اعتراض و برائت عملی بود که پرونده‌ای تاریخی را برای همیشه باز نگه داشت. اهمیت این جاده تبیین به‌گونه‌ای بود که حتی قرن‌ها بعد، کسی که تازه مسلمان می‌شود و با تاریخ پیامبر صلی الله علیه و آله آشنا می‌شود، با این پرسش مواجه گردد که چرا دختر پیامبر علیهم‌السلام چنین جایگاه و سرنوشتی داشته و چرا محل دفن او مشخص نیست!
این استاد حوزه علمیه و دانشگاه با بیان این مطلب که همین مسئله را می‌توان درباره برخی وقایع تاریخی دیگر نیز مشاهده کرد که امروزه عده‌ای تمایلی به بازخوانی و تکرار آن‌ها ندارند؛ تصریح نمود: برای مثال، واقعه ۹ دی از جمله موضوعاتی است که برخی علاقه‌ای به تکرار و بازگویی آن ندارند؛ چراکه با بازخوانی این واقعه، سوابق و عملکرد برخی افراد و جریان‌ها در آن مقطع تاریخی نیز آشکار می‌شود. مشخص می‌شود چه کسی در آن زمان چه موضعی داشته، چه کسی چه خیانتی کرده و چه کسی در چه اتفاقات و حوادثی نقش داشته است. به همین دلیل، بازگویی این وقایع برای برخی خوشایند نیست.
وی افزود: اصلاً چرا به برخی مناسبت‌ها ایام‌الله می‌گویند و چرا عده‌ای بر ضرورت تکرار و زنده نگه داشتن آن‌ها تأکید دارند! به این دلیل که بازخوانی تاریخ چنین اثری دارد؛ وقایع را برای آیندگان حفظ می‌کند، اجازه تحریف آن‌ها را نمی‌دهد و سوابق و عملکرد افراد را روشن می‌سازد. این موضوع بسیار مهم است و هنر می‌تواند در این میان نقش‌آفرینی کند. باید هنری وارد میدان شود که بتواند این وقایع را به‌گونه‌ای روایت و بازگو کند که ضمن انتقال حقیقت، زمینه سوءاستفاده دشمن نیز فراهم نشود.
دبیر سیزدهمین جشنوراه علامه حلی یادآور شد: البته برای این مسئله راهکارهایی وجود دارد. پیش از هر چیز باید مفهوم وحدت را به‌درستی تعریف کنیم. وحدت به این معنا نیست که شیعیان نیمی از اعتقادات خود را کنار بگذارند و اهل سنت نیز نیمی از باورهایشان را تغییر دهند تا به نقطه‌ای مشترک برسند.
حجت الاسلام «امیرعباس اکبری» درپایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: خدا رحمت کند مرحوم آقای مجتهدی را که می‌گفت وحدت یعنی اینکه دو طرف در کنار یکدیگر و در برابر دشمن مشترک قرار بگیرند، اما هر دو همچنان به دنبال حقیقت باشند. ما باید بتوانیم با یکدیگر مناظره، مصاحبه و مباحثه کنیم، اسناد و مدارک طرف مقابل را بررسی کنیم و حتی مستندات تاریخی را از منابع خود آن‌ها ارائه دهیم. جست‌وجوی حقیقت هیچ منافاتی با وحدت ندارد.