جوان آنلاین: اعضای باند سهنفرهای که با انتشار آگهیهای استخدام در فضای مجازی، زنان جویای کار را به همایشهای ساختگی دعوت میکردند و پس از بیهوش کردن آنان اموالشان را به سرقت میبردند، در عملیاتی پلیسی در غرب مازندران دستگیر شدند. بررسیها نشان میدهد متهمان با همین شیوه در چند استان دیگر نیز مرتکب سرقت شدهاند.
ماجرای سرقت از زنان و دختران در همایش استخدام از شکایت چند زن در استان گلستان آغاز شد، زنان و دخترانی که با امید یافتن شغل و به دنبال فرصتی برای تأمین معاش، به آگهیهای استخدام در فضای مجازی اعتماد کردهبودند، اما سر از یک سناریوی سرقت سازمانیافته درآوردند. آگهیها وسوسهبرانگیز بود، حقوق و مزایای مناسب، شرایط مطلوب استخدام و وعده آغاز همکاری. متقاضیان پس از تماس با شماره درجشده در آگهی، با پیشنهادی دیگر روبهرو میشدند: پیش از برگزاری آزمون استخدامی، باید در همایشی با حضور زنان جویای کار شرکت میکردند.
یکی از شاکیان که دختری جوان است در شرح شکایت خود به پلیس گفت: «مدتی بود دنبال کار میگشتم تا اینکه در فضای مجازی با آگهی استخدامی روبهرو شدم که شرایط و مزایای خوبی داشت. با شمارهای که در آگهی درج شده بود تماس گرفتم. مردی پاسخ داد و پس از توضیح درباره شرایط استخدام، گفت پیش از برگزاری آزمون، همایشی با حضور زنان جویای کار برگزار میشود و از من خواست در آن شرکت کنم. با این تصور که قرار است در یک جلسه استخدامی شرکت کنم، به نشانی اعلامشده رفتم. وقتی وارد سالن شدم، زنان و دختران زیادی را دیدم که مثل من برای پیدا کردن کار آمده بودند. برگزارکنندگان درباره شرایط شغلی و مزایای استخدام صحبت کردند و بعد از پایان همایش، ما را به محلی که دفتر کار معرفی میکردند، بردند. در آنجا از ما پذیرایی کردند. من هم نوشیدنیای را که برایمان آورده بودند، نوشیدم، اما بعد از آن دیگر چیزی به خاطر ندارم. وقتی به هوش آمدم، متوجه شدم طلاها، لپتاپ و تلفن همراهم ناپدید شدهاست. تازه آن زمان فهمیدم ماجرا استخدام نبوده و در دام سرقت افتادهام. بعداً مشخص شد زنان دیگری هم که در آن محل حضور داشتند، به همین شیوه اموالشان را از دست دادهاند.»
تحقیقات پلیس
با ثبت شکایتها، پرونده در اختیار کارآگاهان پلیس آگاهی استان گلستان قرار گرفت. مأموران با جمعآوری اطلاعات از شاکیان و بررسی سرنخها، تحقیقات میدانی را آغاز کردند. بازبینی دوربینهای مداربسته سرانجام به شناسایی سه مظنون منتهی شد. تحقیقات نشان داد متهمان برای اجرای نقشه خود، سالن همایش و محلی را به عنوان دفتر کار برای چند ساعت اجاره میکردند، قربانیان را به آنجا میکشاندند و پس از سرقت اموالشان، محل را ترک میکردند. کارآگاهان با ادامه ردزنیها، مخفیگاه متهمان را در غرب استان مازندران شناسایی کردند. پس از تکمیل اقدامات پلیسی، هر سه نفر در عملیاتی دستگیر شدند.
سرهنگ کارآگاه امیر حسام، رئیس پلیس آگاهی استان گلستان اعلام کرد متهمان در بازجوییهای اولیه به سرقت از زنان اعتراف کردهاند. آنان همچنین گفتهاند که با همین شیوه در چند استان دیگر نیز مرتکب سرقت شدهاند. با دستگیری متهمان، بخشی از این پرونده رمزگشایی شده است، اما پرسشهای مهمتری درباره گستره فعالیت باند، تعداد قربانیان و احتمال ارتکاب جرائم دیگر همچنان باقی است. تحقیقات پلیس برای روشن شدن ابعاد پرونده ادامه دارد.
وعده اشتغال، ابزار جرم
این پرونده از شیوهای نگرانکننده برای سوءاستفاده از اعتماد عمومی حکایت دارد. متهمان به جای انتخاب قربانیان در خیابان یا اماکن شلوغ، سراغ نیازی اجتماعی رفتهاند که در شرایط دشوار اقتصادی برای بسیاری از خانوادهها به دغدغهای جدی تبدیل شدهاست: یافتن شغل و کسب درآمد. آگهی استخدام، وعده حقوق مناسب و برگزاری همایش، اجزای یک سناریوی حسابشده بودهاند. مجرمان با ساختن ظاهری قانونی و حرفهای، اعتماد زنان جویای کار را جلب کردهاند و سپس در محیطی که خود انتخاب کرده بودند، امکان مقاومت و مراقبت را از قربانیان گرفتهاند. به این ترتیب، آنچه در نگاه نخست یک فرصت شغلی به نظر میرسید، به دام سرقت تبدیل شدهاست، اما در کنار شناسایی و دستگیری متهمان، چند پرسش اساسی مطرح است که پاسخ به آنها میتواند از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کند.
نخست، دامنه فعالیت این باند چقدر بودهاست؟ متهمان، به ارتکاب سرقتهای مشابه در چند استان دیگر اعتراف کردهاند. پلیس باید مشخص کند فعالیت این افراد از چه زمانی آغاز شده، در کدام شهرها و استانها مرتکب جرم شدهاند و شمار واقعی قربانیان چند نفر است.
آیا قربانیان فقط هدف سرقت قرار گرفتهاند؟
در گزارش پلیس اشارهای به این نشده است که آیا زنان پس از بیهوش شدن، صرفاً اموالشان را از دست دادهاند یا احتمال وقوع جرائم دیگری نیز وجود داشتهاست. این سکوت لزوماً به معنای وقوع یا عدم وقوع تعرض نیست، اما با توجه به شیوه ارتکاب جرم و وضعیت بیدفاع قربانیان، روشنشدن این موضوع اهمیت دارد. وقتی متهمان در چند استان فعالیت میکنند، پروندهشان به تبادل سریع اطلاعات میان پلیس استانها، ثبت شیوههای مشابه ارتکاب جرم و ایجاد ارتباط میان شکایتهای پراکنده نیاز دارند. اگر هر پرونده فقط در محدوده جغرافیایی خود بررسی شود، ممکن است ارتباط میان سرقتهای مشابه دیرتر آشکار شود. از این رو، بررسی سوابق احتمالی متهمان و تطبیق پروندههای مشابه در استانهای مختلف باید بخشی جدی از تحقیقات باشد.
جامعه نباید به نقطهای برسد که هر آگهی استخدام، احتمال یک دام مجرمانه را در ذهن متقاضیان ایجاد کند. اعتماد عمومی سرمایهای ضروری برای روابط اجتماعی و اقتصادی است. حفاظت از این سرمایه، فقط با دستگیری مجرمان محقق نمیشود، بلکه به شناسایی خلأهای نظارتی، هماهنگی میان دستگاهها، اطلاعرسانی شفاف و برخورد قانونی مؤثر با مرتکبان نیاز دارد.
