از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
«نیوزکورد» در گزارشی نوشت نارضایتی عمومی از جنگ آمریکا علیه ایران به چالشی داخلی برای دونالد ترامپ تبدیل شده و ممکن است جایگاه سیاسی جمهوریخواهان را پیش از انتخابات میاندورهای تحت تأثیر قرار دهد.
بر پایه نظرسنجی مرکز پیو، ۵۲ درصد آمریکاییها اعتماد کمی دارند یا هیچ اعتمادی ندارند که دولت ترامپ به اهدافش در جنگ علیه ایران برسد؛ ۴۷ درصد پیشبینی کردند اقدام نظامی بیش از یک سال دیگر ادامه یابد و ۳۰ درصد مدت شش ماه تا یک سال را انتظار دارند. ۷۳ درصد از گرانی بنزین و سوخت و ۷۱ درصد از زخمی یا کشته شدن نظامیان آمریکایی نگراناند.
به نوشته این گزارش، ترامپ در آستانه انتخابات سوم نوامبر به دنبال توجیه ادامه عملیات است. او بازگشت به کارزار نظامی چندروزه را بررسی میکند و گفته است «بهزودی چیزی اتفاق میافتد». نظرسنجی آیجیای نشان داد ۶۰ درصد مدیریت جنگ از سوی ترامپ را رد میکنند و ۸۱ درصد میگویند جنگ هزینه زندگی را بالا برده است. محبوبیت ترامپ ۳۵ درصد و نارضایتی ۵۹ درصد گزارش شد.
بیبیسی در گزارشی به قلم مکس متزا نوشت باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در کارزار انتخاباتی دموکراتها پیش از انتخابات میاندورهای، دولت دونالد ترامپ را به دلیل جنگ ایران و گرانی مصرفکننده به باد انتقاد گرفت. اوباما در اوهایو گفت: «این انتخابات بهترین فرصت آخر ما برای مهار دستکم بخشی از حماقتهای این دولت است.» او پس از «دو سال هرجومرج، بیرحمی، فساد و بیکفایتی» از رأیدهندگان خواست بگویند «بس است». اوباما گفت گرچه رأیدهندگانی را که در ۲۰۲۴ به دلیل اقتصاد و تورم از دموکراتها فاصله گرفتند درک میکند، اکنون ترامپ خودش مسئول وضع اقتصاد است و همهچیز گرانتر شده است.
ترامپ در تجمعی در جورجیا از سیاستهای مهاجرتی و تعرفهای خود دفاع کرد و گفت آمریکا در «عصر طلایی» است. او پذیرفت قیمت نفت «موقتاً بالا»ست، اما ادعا کرد قیمت بنزین پایین خواهد آمد. ترامپ وعده داد اگر جمهوریخواهان هر دو مجلس را ببرند، به هر بزرگسال آمریکایی ۵۰۰۰ دلار پرداخت شود. اوباما گفت جنگ ایران به تهران «حق وتو» بر تنگه هرمز داده است.
مکس هیستینگز در بلومبرگ اعتراف میکند ارتشهای عربستان و کشورهای خلیج فارس با وجود خرید تسلیحات میلیاردی، «توخالی» و فاقد توان رزمی واقعیاند و به نیروهای خارجی و اطلاعات آمریکا وابستهاند. او مینویسد عربستان که دههها بر منطقه مسلط بود، اکنون «متزلزل» است و یمن با موشک و پهپاد فرودگاههای اصلی و تاسیسات نفتی آن را هدف میگیرند و ارتش سعودی از مقابله ناتوان است.
به نوشته او، کشورهای خلیج فارس تقریباً امید خود را به نجات آمریکا از دست دادهاند و واشنگتن نه اراده و نه توان حفاظت از آنها را دارد. اکنون اعتماد به «چتر امنیتی آمریکا» را در سراسر خلیج فارس فروپاشیده شده است.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به قلم جفری ساکس و سیبیل فارس نوشت که توقف جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران، مستلزم پایان دادن به سیاست سلطهطلبانه واشنگتن و تلآویو و تغییر رویکرد کشورهای عربی است. به باور نویسندگان، اسرائیل با هدف تثبیت برتری نظامی و سلطه بر خاورمیانه، و آمریکا برای حفظ هژمونی جهانی خود، به رویارویی با ایران ادامه میدهند.
نویسندگان با اشاره به کودتای سال ۱۹۵۳ علیه محمد مصدق، حمایت آمریکا از صدام در جنگ با ایران و خروج ترامپ از توافق هستهای، سیاست واشنگتن را بخشی از تلاش تاریخی برای مهار ایران میدانند. آنان همچنین هشدار میدهند که نشانههای ازسرگیری جنگ آشکار است و تداوم درگیری میتواند بحران انرژی جهانی را تشدید کند.
به اعتقاد آنان، کشورهای عربی باید اعلام کنند که خاک و حریم هواییشان در حمله به ایران استفاده نخواهد شد و عادیسازی روابط با اسرائیل را به تشکیل کشور مستقل فلسطین مشروط کنند. نویسندگان خواستار ایجاد چارچوب امنیتی منطقهای با مشارکت ایران، کشورهای خلیج فارس، ترکیه، مصر، عراق و پاکستان هستند و تأکید میکنند که امنیت پایدار منطقه از همکاری منطقهای، نه اتکا به واشنگتن، حاصل میشود.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: اسرائیل با خطر فروپاشی داخلی و جنگ داخلی روبهروست. او با استناد به گزارشی محرمانه از سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، پنج عامل را در این وضعیت مؤثر میداند: افزایش هزینههای نظامی در جنگهای منطقهای، تشدید شکاف میان یهودیان مذهبی و سکولار، فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ در هفت جبهه، کاهش حمایت افکار عمومی آمریکا از اسرائیل و فرسایش قدرت و اعتبار واشنگتن در تقابل با ایران.
عملیات اخیر در الخلیل و کشتهشدن دو نظامی اسرائیلی نیز ضربهای به اعتبار امنیتی نتانیاهو است و احتمالا تهدید او به انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین، لغو توافق اسلو و اخراج رهبران آن به اردن، به زیان سیاسی خودش تمام شود. به باور نویسنده، تداوم حمایت از اسرائیل برای آمریکا پرهزینهتر شده و مقاومت منطقهای، بهویژه ایران و متحدانش، میتواند موازنه قدرت را تغییر دهد. او جنگ احتمالی آینده را عاملی برای تضعیف جایگاه جهانی آمریکا و ترسیم دوباره نقشه قدرت میداند.
المیادین در مقاله ای با تأکید بر اینکه اختلاف دیدگاهها، مسئولیت مدیریت پیامدهای آن را از دوش کشورها برنمیدارد، به بررسی ریشههای رقابت ایران و کشورهای عربی خلیج فارس میپردازد.
نویسنده معتقد است تقلیل این رقابت به انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ یا اختلافات مذهبی، نادیده گرفتن ریشههای تاریخی و تحولات ژئوپلیتیکی منطقه است. سقوط صدام در سال ۲۰۰۳، پس از جنگ ایران و عراق و اشغال کویت، موازنه قدرت را تغییر داد و زمینه گسترش نفوذ ایران را فراهم کرد؛ هرچند این روند صرفاً حاصل قدرت تهران نبود، بلکه از تضعیف دولتهای عربی و مداخلات خارجی نیز تأثیر پذیرفت.
مقاله هشدار میدهد که منافع آمریکا و کشورهای عربی الزاماً یکسان نیست و احتمال توافق واشنگتن و تهران میتواند کشورهای عربی را با ترتیباتی تازه روبهرو کند. همچنین، اهمیت تنگه هرمز هم برای ایران اهرم فشار و هم عاملی محدودکننده است. در نهایت، نویسنده بر ضرورت گفتوگوی منطقهای، حفظ حاکمیت ملی و جلوگیری از تبدیل اختلافات به جنگهای مکرر تأکید میکند.
رسانه های روسیه و چین
روزنامه روسی «ودوموستی» در گزارشی نوشت که با توجه به بنبست دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن، احتمال حمله نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ۳ نوامبر وجود دارد.
این روزنامه به نقل از محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گزارش داد که تهران برای دور جدید درگیری آمادگی دارد و در صورت ازسرگیری جنگ، تلفات نیروهای دشمن بهمراتب بیشتر از ماههای گذشته خواهد بود. رضایی همچنین به داراییهای راهبردی آمریکا در منطقه، از جمله مراکز داده و کابلهای اینترنتی زیردریایی، اشاره کرد و احتمال حمله به زیرساختهای انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس را منتفی ندانست.
ایلیا واسکین، پژوهشگر دانشگاه عالی اقتصاد روسیه، معتقد است ایران از توان دفاعی کافی برای مقابله با حمله احتمالی برخوردار است و بعید است فشار نظامی، تهران را به پذیرش شروط واشنگتن وادار کند. او در عین حال احتمال تداوم وضعیت فعلی و ادامه تبادل مواضع تهدیدآمیز را مطرح کرد.
الکسی یورک، پژوهشگر مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل آکادمی علوم روسیه، نیز حمله مشترک آمریکا و اسرائیل را در شرایط بنبست مذاکرات محتمل دانست، اما هشدار داد که چنین اقدامی ممکن است مواضع دو طرف را سختتر کند. او احتمال داد انتشار اخبار حمله قریبالوقوع، بخشی از تلاشهای سیاسی برای تأثیرگذاری بر انتخابات آمریکا باشد.
روزنامه چینی «چاینا دیلی» در گزارشی نوشت که ایران بر مخالفت خود با انتقال مواد هستهای غنیشده به خارج از کشور تأکید کرده است؛ همزمان، آمریکا در حال اعزام سومین ناو هواپیمابر خود به منطقه است و مقامهای این کشور دستیابی به توافق با تهران را دشوار توصیف میکنند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد که هیچ مقدار از مواد غنیشده از ایران خارج نخواهد شد و این مواد بخشی از دارایی ملی کشور هستند. وی همچنین تأکید کرد که مذاکره با آمریکا تا زمانی که واشنگتن برای جلب اعتماد تهران و اجرای شروط ایران اقدام نکند، آغاز نخواهد شد. این اظهارات در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، مطرح شد که برای میانجیگری به تهران سفر کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز از ادامه مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری پاکستان و قطر خبر داد و گفت بازگشایی کامل تنگه هرمز به پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا بستگی دارد.
بر اساس گزارش، ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و بیش از ۱۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی قرار است تا پایان نوامبر به منطقه برسند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ادامه فشار اقتصادی بر ایران را اعلام کرد و پیت هگست، وزیر جنگ این کشور، از آمادگی برای اقدام نظامی بیشتر سخن گفت. در مقابل، یک مقام امنیتی ایران بر آمادگی نیروهای مسلح برای مقابله با هرگونه حمله تأکید کرد.
