معاون مدیرکل و رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران فرسودگی ۷۷ درصد اتوبوس‌ها و نیمی از خودرو‌ها را از مهم‌ترین عوامل تشدید آلودگی هوای پایتخت دانست.

معاون مدیرکل و رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران با اعلام فرسودگی ۵۰ درصد خودرو‌های سواری، ۵۵ درصد موتورسیکلت‌ها و ۷۷ درصد اتوبوس‌های در حال تردد در پایتخت، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و خروج خودرو‌های فرسوده از چرخه تردد را از ضرورت‌های کاهش آلودگی هوای تهران دانست.

محمد رستگاری با اشاره به وضعیت فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل استان تهران گفت: حدود ۵۰ درصد خودرو‌های سواری، ۱۰ درصد کامیون‌ها و کامیونت‌ها و ۵۵ درصد موتورسیکلت‌های استان تهران در گروه وسایل نقلیه فرسوده قرار دارند.

وی با بیان اینکه میزان آلایندگی موتورسیکلت‌ها تنها به سن فرسودگی آنها وابسته نیست، افزود: ممکن است برخی موتورسیکلت‌ها بر اساس ضوابط رسمی هنوز به سن فرسودگی نرسیده باشند، اما به دلیل استفاده از فناوری و تکنولوژی قدیمی در زمان تولید، آلایندگی بالایی داشته باشند.

رستگاری تأکید کرد: بنابراین برای ارزیابی میزان آلایندگی وسایل نقلیه، علاوه بر عمر و میزان کارکرد، فناوری به‌کاررفته در ساخت آنها نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران با اشاره به وضعیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی پایتخت اظهار کرد: حدود ۷۷ درصد اتوبوس‌های در حال تردد در سطح شهر تهران فرسوده هستند.

وی ورود اتوبوس‌های برقی به ناوگان حمل‌ونقل شهری را اقدامی مثبت ارزیابی کرد و گفت: ورود اتوبوس‌های برقی به شهر اتفاق بسیار خوبی است و نباید از زحمات و اقدامات انجام‌شده در این زمینه غافل شد.

رستگاری همچنین درباره وضعیت سایر وسایل نقلیه عمومی و باری بیان کرد: حدود ۵۰ درصد تاکسی‌های استان تهران فرسوده هستند و میزان فرسودگی وانت‌ها نیز به حدود ۳۰ درصد می‌رسد.

معاون مدیرکل و رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران با اشاره به شرایط جغرافیایی و اقلیمی تهران گفت: این کلانشهر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در معرض پدیده وارونگی دما قرار دارد و در نیمه دوم سال، استقرار سامانه‌های پرفشار جوی موجب کاهش تهویه طبیعی هوا و ایجاد شرایط سکون نسبی در جو می‌شود.

وی افزود: در چنین شرایطی، آلاینده‌های تولیدشده از منابع مختلف در نزدیکی سطح زمین و محدوده شهری تجمع پیدا می‌کنند و شدت آلودگی نیز به میزان انتشار آلاینده‌ها از منابع مختلف بستگی دارد.

رستگاری با بیان اینکه برخی تصمیمات اتخاذشده در روز‌های آلوده ماهیت اضطراری و موقتی دارند، اظهار کرد: در شرایط وارونگی دما ناچار به اعمال محدودیت‌های مکانی و زمانی هستیم؛ برای مثال ممکن است فعالیت برخی واحد‌های تولیدی یا مراکز آموزشی متوقف شود یا ساعت فعالیت ادارات تغییر کند.

وی تأکید کرد: این اقدامات به‌تنهایی راه‌حل اساسی و ریشه‌ای آلودگی هوا نیستند، اما از الزامات مدیریت شرایط اضطرار و کاهش مواجهه مردم با آثار زیان‌بار آلاینده‌ها به شمار می‌روند.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران ادامه داد: در شرایط پایداری جوی باید به هر شکل ممکن میزان انتشار آلاینده‌ها کاهش یابد؛ چراکه اگر محدودیت‌های اضطراری اعمال نشود، غلظت آلاینده‌ها و شدت آلودگی هوا می‌تواند به‌مراتب افزایش پیدا کند.

رستگاری با اشاره به تجربه سایر کشور‌ها در مدیریت شرایط اضطرار آلودگی هوا گفت: اعمال محدودیت در تردد وسایل نقلیه یا فعالیت‌های مختلف، مختص ایران نیست و کشور‌های دیگر نیز متناسب با شرایط خود در روز‌های بحرانی تصمیمات مشابهی اتخاذ می‌کنند؛ بنابراین نمی‌توان به این دلیل که این اقدامات راه‌حل ریشه‌ای نیستند، از اجرای آنها چشم‌پوشی کرد.

رستگاری با تشریح آثار زیست‌محیطی فرسودگی خودرو‌ها اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین تجهیزات کنترل آلایندگی در خودروها، مبدل کاتالیستی یا کاتالیست است که وظیفه تبدیل گاز‌های آلاینده و خطرناک به ترکیبات کم‌خطرتر را برعهده دارد.

وی افزود: این قطعه عمر مصرفی مشخصی دارد و با گذشت زمان و افزایش کارکرد خودرو، کیفیت و کارایی آن کاهش می‌یابد؛ به همین دلیل ممکن است خودرویی که در زمان تولید مطابق استاندارد‌های آلایندگی بوده است، پس از چند سال دیگر نتواند همان سطح استاندارد را حفظ کند.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران ادامه داد: میزان کاهش کارایی این تجهیزات و افزایش انتشار آلاینده‌ها به عمر خودرو و استانداردی که در زمان تولید داشته است، بستگی دارد و از این رو فرسودگی ناوگان می‌تواند به افزایش انتشار آلاینده‌ها در سطح شهر منجر شود.

وی با اشاره به تردد خودرو‌های دارای نقص فنی در معابر شهری گفت: یکی از مشکلات جدی، حضور خودرو‌های دودزا و معیوب در سطح شهر است؛ چراکه برخی از این وسایل نقلیه به دلیل نقص فنی، چندین برابر خودرو‌های سالم آلایندگی تولید می‌کنند.

رستگاری خاطرنشان کرد: هرچه تعداد خودرو‌های فرسوده در ناوگان افزایش یابد، احتمال تردد خودرو‌های دارای نقص فنی نیز بیشتر می‌شود و این موضوع ضرورت نوسازی ناوگان و کنترل فنی وسایل نقلیه را دوچندان می‌کند.

معاون مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای اسقاط خودرو‌های فرسوده در دولت چهاردهم اظهار کرد: در این دولت تاکنون حدود ۷۲۰ هزار خودروی فرسوده در سطح کشور از رده خارج شده که این میزان، رکورد قابل توجهی در حوزه اسقاط خودرو‌های فرسوده به شمار می‌رود.

وی افزود: با وجود این دستاورد، همچنان با اهداف تعیین‌شده در قانون فاصله داریم؛ چراکه بر اساس برنامه هفتم پیشرفت، سالانه باید ۵۰۰ هزار خودروی فرسوده از چرخه تردد خارج شود.

رستگاری تصریح کرد: اگرچه اقدامات انجام‌شده در مقایسه با سال‌های گذشته قابل توجه است، اما برای کاهش مؤثر آلودگی هوا باید روند اسقاط خودرو‌های فرسوده و جایگزینی آنها با وسایل نقلیه کم‌آلاینده با جدیت بیشتری دنبال شود.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تهران در واکنش به مباحث مطرح‌شده درباره ضرورت برگزاری جلسات میان دستگاه‌های مسئول برای پیگیری آلودگی هوای تهران گفت: تکالیف دستگاه‌های اجرایی در قانون هوای پاک به‌صراحت مشخص شده و هر دستگاه باید وظایف قانونی خود را انجام دهد.

وی تأکید کرد: اجرای تکالیف قانونی دستگاه‌ها به برگزاری جلسه وابسته نیست و هر مجموعه‌ای باید در چارچوب مسئولیت‌های تعیین‌شده، وظایف خود را دنبال کند؛ بنابراین نمی‌توان انجام ندادن تکالیف قانونی را به نبود جلسات مشترک میان دستگاه‌ها مرتبط دانست.

رستگاری در پایان، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل، اسقاط خودرو‌های فرسوده، ارتقای فناوری تولید وسایل نقلیه و کنترل فنی خودرو‌های در حال تردد را از اقدامات ضروری برای کاهش انتشار آلاینده‌ها و بهبود کیفیت هوای تهران برشمرد.