انتخابات اسپانیا ممکن است فراتر از جابه‌جایی قدرت در مادرید، معادلات شمال آفریقا و امنیت انرژی اروپا را دگرگون کند؛ جایی که هر چرخش به سمت الجزایر، می‌تواند به بهای تشدید تنش با مراکش و باز شدن جبهه‌ای تازه در مرزهای جنوبی اروپا تمام شود.

انتخابات زودهنگام اسپانیا فقط رقابت بر سر مهاجرت و قدرت سیاسی نیست؛ نتیجه آن می‌تواند موازنه شکننده مادرید میان مراکش و الجزایر را برهم بزند. در شرایطی که اروپا به گاز الجزایر وابسته‌تر می‌شود، یک چرخش انتخاباتی پیامدهای فراتر از مرزهای اسپانیا خواهد داشت.

سئوتا؛ نقطه آغاز یک رقابت ژئوپلیتیکی

بحران مهاجرت در سئوتا به کانون رقابت انتخاباتی اسپانیا تبدیل شده است. ورود بیش از ۷۰ هزار مهاجر و اتهام‌های مطرح‌شده علیه مراکش، «آلبرتو نونیِس فیخو»، رهبر حزب مردم، را به اتخاذ مواضعی تند علیه رِباط سوق داده است. وعده استقرار نیروهای مسلح در صورت تکرار ورود گسترده مهاجران و تهدید به خروج اسپانیا از میزبانی جام جهانی ۲۰۳۰، نشان می‌دهد سیاست خارجی به یکی از ابزارهای اصلی رقابت انتخاباتی تبدیل شده است.

اما اهمیت این انتخابات فراتر از بحران مرزی است. مسئله اصلی، آینده روابط اسپانیا با دو قدرت رقیب شمال آفریقا و تأثیر آن بر امنیت انرژی اروپاست.

موازنه شکننده میان رباط و الجزیره

مادرید از سال ۲۰۲۲ و پس از حمایت «پدرو سانچز» از طرح خودمختاری مراکش برای صحرای غربی، عملاً از سیاست بی‌طرفی سنتی خود فاصله گرفت. این تصمیم به تعلیق پیمان دوستی الجزایر با اسپانیا و محدودیت‌های تجاری انجامید. تلاش سانچز برای ترمیم روابط با الجزیره در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز بدون عقب‌نشینی از موضع قبلی درباره صحرای غربی انجام شد.

اکنون «حزب مردم»، وعده بازنگری در این سیاست را مطرح می‌کند؛ چرخشی که می‌تواند الجزایر را به شریک نزدیک‌تر مادرید تبدیل کند، اما هزینه آن احتمالاً تضعیف روابط با مراکش خواهد بود.

گاز الجزایر؛ برگ برنده در معادله اروپا

اهمیت این رقابت زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم الجزایر در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۳۴ درصد گاز وارداتی اسپانیا را تأمین کرده است؛ سهمی بیشتر از آمریکا. خط لوله مدگاز نیز امکان انتقال مستقیم گاز الجزایر به اسپانیا را بدون عبور از مسیرهای دریایی پرخطر فراهم می‌کند.

در شرایط جنگ ایران و افزایش نااطمینانی درباره امنیت انتقال انرژی از خلیج فارس و تنگه هرمز، جایگاه الجزایر در معادلات انرژی اروپا تقویت شده است. سهم این کشور از واردات گاز خط لوله‌ای اتحادیه اروپا نیز در سه‌ماهه نخست سال به ۲۰ درصد رسیده است. بنابراین، هرگونه چرخش سیاسی مادرید به سمت الجزیره می‌تواند فراتر از روابط دوجانبه، بر معماری انرژی اروپا اثر بگذارد.

اسپانیا؛ میان دو اهرم فشار

با وجود جذابیت گاز الجزایر، مراکش نیز ابزارهای قدرتمندی برای فشار بر اسپانیا دارد. همکاری در کنترل مهاجرت، امنیت مرزی و مبارزه با تروریسم، رباط را به شریکی ضروری برای مادرید تبدیل کرده است. تجربه بحران سئوتا نشان می‌دهد تنش با مراکش می‌تواند به‌سرعت به مسئله‌ای امنیتی و اروپایی تبدیل شود.

اگر حزب مردم برای تشکیل دولت به حمایت وُکس وابسته باشد، احتمال تبدیل شعارهای انتخاباتی به تعهدات اجرایی افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، اسپانیا ممکن است میان امنیت مرزی و منافع انرژی گرفتار شود. مسئله فقط انتخاب میان رباط و الجزیره نیست؛ بلکه خطر اصلی، از دست رفتن توانایی مادرید برای حفظ هم‌زمان روابط با هر دو طرف است. چرخش سیاست خارجی اسپانیا می‌تواند رقابت مراکش و الجزایر را به قلب تصمیم‌گیری‌های اتحادیه اروپا منتقل کند.