مذاکره در روز، تهدید به جنگ در شب!
دونالد ترامپ در شرایطی با پیامدهای سیاسی و اقتصادی جنگ با ایران روبه‌رو شده که هنوز تصمیم روشنی درباره پایان‌دادن به این درگیری اتخاذ نکرده است. روزنامه پاکستانی «داون» در گزارشی به بررسی آینده جنگ پرداخته و نوشته است رئیس‌جمهور آمریکا اکنون با انتخابی دشوار مواجه است: یا با همکاری متحدان منطقه‌ای و بین‌المللی به جنگی فرسایشی که خود آغاز کرده پایان دهد، یا با ادامه سیاست نظامی، هزینه‌های سنگین‌تری را به آمریکا و جامعه جهانی تحمیل کند.
به گزارش دیروزبان، ترامپ پذیرفته است که جنگ پرهزینه با ایران در شکست سنگین جمهوری‌خواهان از دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای نقش داشته است. با این حال، پذیرش پیامدهای سیاسی جنگ هنوز به معنای تصمیم قطعی برای توقف آن نیست.
پیام‌های متناقض ترامپ درباره مذاکره و حمله
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بلاتکلیفی واشنگتن، مواضع دوگانه ترامپ درباره مذاکرات است. او از یک سو از پیشرفت گفت‌وگوها با ایران سخن می‌گوید و از سوی دیگر تهدید می‌کند که در صورت شکست دیپلماسی، آنچه را از جمهوری اسلامی باقی مانده است، نابود خواهد کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که نگرانی‌های بین‌المللی درباره احتمال ازسرگیری حملات افزایش یافته است. قطر نیز به یکی از محورهای اصلی میانجیگری تبدیل شده و ترامپ درباره پرونده ایران با امیر این کشور رایزنی کرده است.
با این حال، احتمال اقدام نظامی جدید آمریکا همچنان مطرح است. تحلیل داون این است که ترامپ ممکن است بخواهد پیش از ژانویه ۲۰۲۷، زمانی که کنگره جدید فرصت بیشتری برای نظارت و پرسشگری درباره تصمیم‌های دولت خواهد داشت، تکلیف جنگ را مشخص کند.
خلیج فارس در آستانه شعله‌ور شدن دوباره جنگ
تحولات میدانی نیز نشان می‌دهد وضعیت امنیتی منطقه همچنان شکننده است. دولت آمریکا روز شنبه از شهروندان خود در خاورمیانه خواست هوشیاری بیشتری داشته باشند. همچنین نیروهای آمریکایی در طول همان هفته دو بار جزیره قشم را هدف حمله قرار دادند.
ایران تاکنون واکنش نظامی مستقیمی به این حملات نشان نداده، اما هشدار داده است که هرگونه حمله جدید با پاسخی سخت مواجه خواهد شد.
در چنین شرایطی، تصور واشنگتن مبنی بر اینکه می‌تواند حمله‌ای محدود و کنترل‌شده علیه ایران انجام دهد، می‌تواند محاسبه‌ای خطرناک باشد. زیرا پاسخ احتمالی تهران ممکن است دامنه درگیری را از دور قبلی فراتر ببرد و پای بازیگران بیشتری را به بحران باز کند.
به باور تحلیلگران، در جنگی با این سطح از تنش، حتی یک تصمیم اشتباه یا محاسبه نادرست می‌تواند آتش‌بس شکننده را از بین ببرد و منطقه را وارد مرحله تازه‌ای از رویارویی کند.
هزینه جنگ فقط به ایران و آمریکا محدود نمی‌شود
پیامدهای تشدید درگیری، تنها در میدان نظامی باقی نخواهد ماند. جنگ گسترده‌تر می‌تواند شوک تازه‌ای به اقتصاد جهانی وارد کند؛ از افزایش قیمت انرژی و اختلال در تجارت بین‌المللی گرفته تا فشار بر زنجیره تأمین کالا و افزایش هزینه زندگی مردم در کشورهای مختلف.
از این منظر، ادامه جنگ نه‌تنها امنیت منطقه، بلکه ثبات اقتصادی جهان را نیز تهدید می‌کند. به همین دلیل، جامعه بین‌المللی خواستار آن است که واشنگتن و تهران به جای بازگشت به میدان نبرد، مسیر مذاکره را دنبال کنند.
شروط تهران و واشنگتن برای رسیدن به توافق
گزارش داون تأکید می‌کند که جلوگیری از بحران تازه، به اراده سیاسی آمریکا برای ترجیح دیپلماسی بر گزینه نظامی بستگی دارد.
مطالبات ایران شامل پایان محاصره بنادر، رفع تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده است. حل اختلافات مربوط به برنامه هسته‌ای نیز می‌تواند در چارچوب مذاکرات دنبال شود؛ البته به شرط آنکه واشنگتن از تهدید و فشار نظامی فاصله بگیرد.
در مقابل، یکی از انتظارات مطرح‌شده از تهران، تضمین عبور آزاد و بدون مانع کشتی‌ها از تنگه هرمز است؛ مسیری راهبردی که هرگونه اختلال در آن می‌تواند بازار جهانی انرژی و تجارت دریایی را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا توافق ایران و آمریکا به‌تنهایی کافی نیست؟
یکی دیگر از نکات مهم این گزارش، تأکید بر ضرورت گسترش دامنه توافق احتمالی است. از نگاه نویسنده، آتش‌بس نمی‌تواند صرفاً به روابط تهران و واشنگتن محدود شود؛ بلکه توقف جنگ یمن و پایان خشونت‌های اسرائیل در لبنان و سرزمین‌های اشغالی فلسطین نیز باید در هر راهکار پایدار منطقه‌ای مورد توجه قرار گیرد.
این بحران‌ها اگرچه در ظاهر پرونده‌هایی جداگانه هستند، اما به دلیل پیوندهای سیاسی و امنیتی میان ایران و متحدان منطقه‌ای آن، بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. بنابراین، نادیده‌گرفتن هر یک از این جبهه‌ها می‌تواند زمینه بازگشت تنش را فراهم کند.