محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، درباره وضعیت تخت‌های روانپزشکی در ایران گفت: تخت‌های روانپزشکی به ویژه در شهرهایی که تراکم جمعیتی بالایی دارند، کم است و تعداد تخت‌های روانپزشکی به نسبت نیازی که در سطح جامعه وجود دارد نیز کم به حساب می‌آید؛ بنابراین باید بگوییم که دچار کمبود تخت‌های روانپزشکی هستیم.
به گزارش ایسنا، او درباره وضعیت شیوع اختلالات روانپزشکی توضیح داد: براساس نتایج آخرین پیمایش ملی سلامت روان، شیوع اختلالات روانپزشکی۲۵.۱ درصد است که شیوع بالایی محسوب می‌شود. از سوی دیگر، مشاهده اورژانس‌های روانپزشکی و شرایط حاد روانپزشکی مانند افکار و اقدام خودکشی در گروه‌های مختلف سنی، مهر تاییدی برای نیاز به افزایش تخت‌های روانپزشکی است.
او با گستره جغرافیایی کشور توضیح داد: گستردگی جغرافیایی کشور سبب شده حتی با در دسترس بودن تخت‌های روانپزشکی در مرکز یک استان، تعداد تخت‌های روانپزشکی پاسخگوی نیاز آن استان نباشد. همچنین فاصله زیاد برخی شهرها با مراکز استان‌ها نیز بر ضرورت افزایش تعداد و پراکندگی تخت‌های روانپزشکی تاکید می‌کند.
شالبافان با بیان اینکه تعداد تخت‌های روانپزشکی باید افزایش یابد، اظهار کرد: براساس دستورالعمل‌های سال‌های گذشته، حداقل ۱۰ درصد تخت‌های بیمارستانی باید به تخت‌های روانپزشکی اختصاص‌یابد. براساس شرایط کنونی جامعه، تخصیص ۱۰ درصدی ظرفیت تخت‌های بیمارستانی به تخت‌های روانپزشکی باید در کانون توجه قرار گیرد تا تعداد تخت‌های روانپزشکی از تعداد کنونی بیشتر شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با بیان اینکه اجرای برنامه‌های متعددی با هدف کاهش نیاز به بستری در دستور کار قرار داده‌ایم، گفت: کاهش بستری مجدد بیماران روانپزشکی، یکی از اهداف اجرای برنامه سراج و ارائه خدمات سلامت روانی و اجتماعی در سطح جامعه است. بررسی‌ها نشان می‌دهد ارائه خدمات روانی_اجتماعی در مناطقی که پوشش مناسبی از نظر جمعیت تحت پوشش دارند، به میزان قابل‌توجهی می‌تواند نیاز به بستری را کاهش دهد.
این روان‌پزشک ادامه داد: اگرچه به نظر می‌رسد ارائه خدمات روانی_اجتماعی می‌تواند سبب کاهش بستری مجدد روانپزشکی شود، اما نیاز جامعه به تخت‌های روانپزشکی از تعداد موجود بیشتر است. براساس شرایط کنونی، علاوه بر گسترش برنامه‌های سلامت روانی و اجتماعی، توسعه تخت‌های روانپزشکی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
او با بیان اینکه توجه به تخت‌های روانپزشکی کودکان و نوجوان باید در کانون توجه قرار گیرد، تصریح کرد: علاوه بر توجه به تخت‌های روانپزشکی عمومی باید به تخت‌های روانپزشکی کودکان و نوجوانان توجه کنیم. توجه‌ها نباید به تخت‌های عمومی محدود شود، بلکه تخت‌های تخصصی روانپزشکی مانند سالمندان و مدیریت و درمان بستری اعتیاد نیز در کانون توجه قرار گیرد. افزایش ظرفیت تخت‌های عمومی و تخصصی روانپزشکی به حمایت ویژه نیاز دارد.
شالبافان درباره استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای ارائه خدمات روانپزشکی توضیح داد: این احتمال وجود دارد که بخش خصوصی بتواند بخشی قابل‌توجهی از ارائه خدمات تخصصی بیمارستان‌ها را برعهده بگیرد، اما امکان ارائه خدمات تخصصی بستری روانپزشکی در بخش خصوصی فقط در چند شهر در حال حاضر وجود دارد. به نظر می‌رسد بخش خصوصی به دلایل مختلف از جمله مسائل اقتصادی، انگیزه کافی برای ورود به ارائه خدمات بستری روانپزشکی در بسیاری از موارد ندارد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت گفت: تلاش‌هایی مقطعی به منظور افزایش تعداد تخت‌های روانپزشکی طی سال‌های گذشته شکل‌گرفت؛ اما تلاش و اقدام مداوم ویژه برای افزایش این تخت‌ها یک موضوع اجتناب‌ناپذیر است. معاونت درمان، متولی درمان بیمارستانی در کشور است و در حال برنامه‌ریزی برای افزایش تخت‌های بیمارستانی است اما برای این موضوع باید برنامه ویژه و هم‌افزایی توسط نهادها و سازمان‌های مختلف وجود داشته باشد.
شالبافان درباره وضعیت دسترسی به تخت‌های روانپزشکی در ایران در مقایسه با استانداردهای جهانی اظهار کرد: وضعیت تخت‌های روانپزشکی کشور در مقایسه با برخی کشورهای منطقه که از نظر اقتصادی و اجتماعی تقریبا همتراز به حساب می‌آییم، وضعیت تقریبا «متوسط» دارد؛ اما در مقایسه با بسیاری از کشورهای غربی، تعداد تخت‌های روانپزشکی نسبت به تعداد جمعیت «کم» به‌شمار می‌رود.
او گفت: تعداد تخت‌های روانپزشکی نسبت به جمعیت به مولفه‌های مختلفی مانند پراکندگی شهرها، سیستم ارجاع، چگونگی ارائه خدمات و قوانین بستری وابسته است. قوانین کشورها برای بستری و نگهداری بیماران مزمن متفاوت است؛ بنابراین، صرفا با مقایسه مقابله‌ای اعداد میان کشورها نمی‌توان درباره وضعیت مقایسه‌ای تخت‌های روانپزشکی اظهار نظر کرد. تعداد تخت‌های روانپزشکی می‌بایست برمبنای شرایط کشورها باشد.
این روان‌پزشک اظهار کرد: براساس آمار و ارقام پیمایش سلامت روان و مشاهدات اورژانس‌های روانپزشکی نیاز به افزایش تخت‌های روانپزشکی احساس می‌شود. علاوه بر افزایش تعداد تخت‌های روانپزشکی باید به پراکندگی جغرافیایی کشور توجه کنیم، به نحوی که دسترسی مناسبی برای این تخت‌ها وجود داشته باشد تا دسترسی کنونی بهتر شود.