کیف پول ارز دیجیتال چیست و چطور کار می کند؟ معرفی بهترین کیف پول های بیت کوین و ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی.
خلاصه مطلب
کیف پول ارز دیجیتال ابزاری برای مدیریت دارایی‌های دیجیتال، ارسال و دریافت رمزارز و تعامل با شبکه‌های بلاکچینی است. این کیف پول‌ها به دو دسته کلی گرم و سرد تقسیم می‌شوند و از نظر کنترل کلیدها نیز می‌توانند امانی (حضانتی) یا غیرامانی (غیرحضانتی) باشند. برای انتخاب بهترین کیف پول، باید به امنیت، شبکه‌ها و ارزهای پشتیبانی‌شده و نحوه استفاده خود توجه کنید. همچنین، در کیف پول‌های غیرامانی، عبارت بازیابی کلید دسترسی به دارایی‌های شماست؛ بنابراین، آن را به‌صورت آفلاین و در مکانی امن نگه دارید و هرگز در اختیار دیگران قرار ندهید.
مقدمه
برای نگهداری ارزهای دیجیتال، فقط خرید بیت کوین یا اتریوم کافی نیست؛ باید بدانید دارایی‌هایتان را کجا و چطور مدیریت کنید. کیف پول ارز دیجیتال ابزاری است که به شما امکان می‌دهد به دارایی‌های دیجیتال خود دسترسی داشته باشید، آنها را ارسال و دریافت کنید و کنترل بیشتری بر نحوه نگهداری سرمایه‌تان داشته باشید. اما برخلاف تصور رایج، این کیف پول‌ها خودِ ارزهای دیجیتال را درونشان ذخیره نمی‌کنند و صرفا رشته‌هایی از اعداد و ارقام را در خود نگه می‌دارند.
کیف پول ارز دیجیتال انواع مختلفی دارد؛ از اپلیکیشن‌های موبایلی و کیف پول‌های تحت وب گرفته تا دستگاه‌های سخت‌افزاری که برای افزایش امنیت طراحی شده‌اند. انتخاب گزینه مناسب به میزان دارایی، نحوه استفاده و سطح امنیت مورد نیاز شما بستگی دارد. در این مقاله از مجله نوبیتکس بررسی می‌کنیم کیف پول ارز دیجیتال چیست، چگونه کار می‌کند، چه انواعی دارد و در نهایت بهترین کیف پول‌های ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی را معرفی می‌کنیم.
کیف پول ارز دیجیتال چیست؟
تصور کنید مقداری ارز دیجیتال خریده‌اید و حالا می‌خواهید آن را برای شخص دیگری بفرستید، در یک برنامه مالی غیرمتمرکز استفاده کنید یا برای مدت طولانی نگه دارید. برخلاف پولی که در حساب بانکی شما قرار دارد، رمزارزها در یک شبکه بلاکچینی ثبت می‌شوند و برای مدیریت آنها به ابزار متفاوتی نیاز دارید. کیف پول ارز دیجیتال (Crypto Wallet) ابزاری نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری است که امکان دسترسی به دارایی‌های دیجیتال، دریافت و ارسال آنها و تعامل با شبکه‌های بلاکچینی را فراهم می‌کند.
اما یک نکته مهم وجود دارد: کیف پول ارز دیجیتال، برخلاف نامش، محل ذخیره خود رمزارزها نیست. دارایی‌های شما روی بلاکچین ثبت می‌شوند و کیف پول کلیدهای رمزنگاری لازم برای دسترسی و مدیریت آنها را در اختیار شما قرار می‌دهد. بسته به نوع ولت، این کلیدها ممکن است در اختیار خودتان باشند یا یک شرکت از آنها نگهداری کند. همین تفاوت ساده، روی میزان کنترل شما بر دارایی‌ها، روش بازیابی کیف پول و مسئولیت حفظ امنیت آن تأثیر می‌گذارد. در ادامه با نحوه کار کیف پول‌ها، انواع آنها و نکاتی آشنا می‌شویم که برای انتخاب و استفاده امن از یک ولت باید بدانید.
کیف پول ارز دیجیتال چطور کار می‌کند؟
برای درک نحوه عملکرد کیف پول، بهتر است ابتدا یک تصور رایج را کنار بگذاریم: وقتی بیت‌کوین یا تتر دریافت می‌کنید، این دارایی‌ها وارد حافظه گوشی یا کامپیوتر شما نمی‌شوند. موجودی و سوابق انتقال آنها روی بلاکچین ثبت شده است و کیف پول به شما اجازه می‌دهد دارایی‌های مرتبط با آدرس‌هایتان را مشاهده و مدیریت کنید.
برای مثال، وقتی شخصی برای شما بیت‌کوین می‌فرستد، تراکنشی در شبکه بیت‌کوین ثبت می‌شود که نشان می‌دهد چه مقدار دارایی به آدرس مقصد انتقال یافته است. کیف پول شما با بررسی اطلاعات شبکه، موجودی جدید را نمایش می‌دهد. برای خرج‌کردن این دارایی نیز باید تراکنشی بسازید و با کلید خصوصی مربوط به آن، اجازه انتقال را امضا کنید.
کلید عمومی و کلید خصوصی چه هستند؟
عملکرد کیف پول‌های ارز دیجیتال بر پایه رمزنگاری است و در این سیستم با دو نوع کلید عمومی و کلید خصوصی روبه‌رو هستیم.
کلید عمومی (Public Key) اطلاعاتی رمزنگاری‌شده است که از آن می‌توان برای ایجاد آدرس یا بررسی اعتبار امضای دیجیتال استفاده کرد. به‌اشتراک‌گذاشتن کلید عمومی معمولاً به‌خودی‌خود امکان خرج‌کردن دارایی را به دیگران نمی‌دهد. به عبارت دیگر، کلید عمومی مثل شماره حساب بانکی شما عمل می‌کند و صرفا با آن می‌توان موجودی و سوابق تراکنش‌هایتان را دید.
کلید خصوصی (Private Key) اطلاعات محرمانه‌ای است که برای امضای تراکنش‌ها و اثبات اختیار خرج‌کردن دارایی‌های مرتبط با یک آدرس به کار می‌رود. به بیان دیگر، کلید خصوصی همان راه اصلی دسترسی به دارایی شماست پس هر فردی که به کلید خصوصی دسترسی پیدا کند، ممکن است بتواند دارایی‌های مربوط به آن را منتقل کند. به همین دلیل، کلید خصوصی نباید در اختیار دیگران قرار بگیرد.
بسیاری از کیف پول‌های غیرامانی، علاوه بر کلیدهای رمزنگاری، یک عبارت بازیابی نیز در اختیار کاربر قرار می‌دهند. این عبارت معمولاً شامل ۱۲، ۱۸ یا ۲۴ کلمه است و برای بازیابی کلیدها و دسترسی دوباره به کیف پول کاربرد دارد. البته عبارت بازیابی با یک کلید خصوصی واحد یکسان نیست؛ در بسیاری از کیف پول‌ها، این عبارت مبنای تولید چندین کلید و آدرس است.
آدرس کیف پول چیست؟
آدرس کیف پول (Wallet Address) شناسه‌ای است که برای دریافت ارز دیجیتال در اختیار دیگران قرار می‌دهید. این آدرس معمولاً از اطلاعات رمزنگاری‌شده مربوط به کلید عمومی یا ساختارهای مرتبط با آن ساخته می‌شود و به شکل رشته‌ای از حروف و اعداد نمایش داده می‌شود.
آدرس با کلید عمومی یکسان نیست، هرچند این دو با یکدیگر ارتباط دارند. همچنین، فرمت آدرس‌ها در شبکه‌های مختلف متفاوت است. برای مثال، آدرس‌های اتریوم معمولاً با 0x آغاز می‌شوند، درحالی‌که آدرس‌های بیت‌کوین با توجه به نوع آدرس می‌توانند با 1، 3 یا bc1 شروع شوند.
برای دریافت ارز دیجیتال، کافی است آدرس مناسب شبکه و دارایی موردنظر را از کیف پول خود دریافت کنید و در اختیار فرستنده قرار دهید. بااین‌حال، پیش از انتقال باید مطمئن شوید که شبکه مبدأ و مقصد با یکدیگر سازگارند. برای مثال، تتر روی شبکه‌های مختلفی مانند اتریوم و ترون وجود دارد و انتخاب شبکه اشتباه می‌تواند انتقال را با مشکل مواجه کند.
تراکنش در کیف پول چگونه انجام می‌شود؟
اما برسیم به یک سوال مهم، تراکنش‌ها چگونه در کیف پول ارز دیجیتال انجام می‌شوند؟ وقتی می‌خواهید ارز دیجیتال ارسال کنید، کیف پول اطلاعات تراکنش را آماده می‌کند. این اطلاعات می‌تواند شامل آدرس مقصد، مقدار دارایی و کارمزد شبکه باشد. سپس کیف پول با استفاده از کلید خصوصی، تراکنش را امضا می‌کند و آن را برای انتشار در شبکه بلاکچینی آماده می‌سازد.
پس از ارسال تراکنش به شبکه، ماینرها یا اعتبارسنج‌ها (بسته به سازوکار اجماع همان بلاکچین) آن را پردازش می‌کنند. تراکنش ممکن است ابتدا در انتظار تأیید بماند و سپس در بلاکچین ثبت شود. کیف پول با دریافت اطلاعات به‌روز شبکه، وضعیت انتقال را نمایش می‌دهد.
کاربردهای کیف پول ارز دیجیتال
همان‌طور که در ابتدای مقاله توضیح دادیم، انجام اموری اعم از دریافت و ارسال انواع رمزارز، مستلزم وجود یک کیف پول ارز دیجیتال است. زمانی که قصد ورود و انجام فعالیت در یک صرافی مانند صرافی آنلاین نوبیتکس را داشته باشید، باید برای تهیه یک کیف پول ارز دیجیتال برنامه‌ریزی کنید. با اینکه در صرافی‌هایی مانند نوبیتکس به شما کیف پول و آدرس اختصاصی برای نگهداری از دارایی‌های دیجیتال‌تان داده می‌شود، جهت استفاده از برنامه‌های غیرمتمرکز مانند پلتفرم‌های فعال در حوزه دیفای (DeFi) به یک کیف پول شخصی نیاز پیدا خواهید کرد. دلایل متعددی برای استفاده از کیف پول‌های ارز دیجیتال وجود دارد که برخی از آنها عبارت‌اند از:
ارسال و دریافت ارز دیجیتال
اصلی‌ترین کاربرد کیف پول، دریافت و ارسال دارایی است. با استفاده از آدرس عمومی خود می‌توانید از دیگران ارز دیجیتال دریافت کنید یا برای آنها انتقال انجام دهید. در بسیاری از شبکه‌ها، این کار بدون نیاز به افتتاح حساب بانکی یا طی‌کردن فرایندهای معمول انتقال پول انجام می‌شود.
نگهداری و مدیریت دارایی‌ها
برخی کیف پول‌ها از چندین شبکه و هزاران توکن پشتیبانی می‌کنند و موجودی دارایی‌های مختلف را در یک رابط کاربری نمایش می‌دهند. به کمک این قابلیت‌ها می‌توانید آدرس‌ها، موجودی‌ها و تاریخچه تراکنش‌های خود را در یک مکان واحد مدیریت کنید.
کنترل بیشتر بر دارایی‌ها
اگر از کیف پول غیرامانی استفاده کنید، کلیدهای خصوصی در اختیار خودتان قرار دارند و برای انجام تراکنش‌ها به اجازه یک متولی مرکزی نیاز ندارید. این موضوع کنترل بیشتری به شما می‌دهد، اما مسئولیت حفظ امنیت کلیدها و تهیه نسخه پشتیبان نیز بر عهده خودتان است.
در مقابل، در کیف پول‌های امانی، یک شرکت یا پلتفرم کلیدها را مدیریت می‌کند. این مدل ممکن است استفاده از خدمات را ساده‌تر کند، اما برای کشورهای تحت تحریمی مثل ایران مشکل‌ساز است.
اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز
دنیای کریپتو فقط به خرید ارزهای دیجیتال محدود نمی‌شود. در این دنیا پلتفرم‌های غیرمتمرکز زیادی وجود دارند که می‌توان مثل یک بانک با آنها تعامل کرد، وام گرفت، سپرده‌گذاری کرد یا به تبدیل ارزهای دیجیتال به یکدیگر پرداخت. کیف پول‌ها دروازه اصلی استفاده از چنین برنامه‌های غیرمتمرکزی هستند.
مدیریت NFT و دارایی‌های دیجیتال دیگر
بعضی کیف پول‌ها علاوه بر رمزارزها، توکن‌های غیرمثلی (NFT) را نیز نمایش می‌دهند و امکان انتقال یا تعامل با بازارهای مرتبط را فراهم می‌کنند. برای آشنایی با این دارایی‌ها می‌توانید مقاله ان‌اف‌تی چیست؟ را مطالعه کنید.
سهام‌گذاری و استفاده از قابلیت‌های شبکه
برخی کیف پول‌ها هم امکان استیکینگ یا مشارکت در سازوکارهای دیگر شبکه را ارائه می‌کنند. در این روش‌ها، بسته به نوع شبکه و خدمت مورد استفاده، ممکن است بتوانید در تأمین امنیت شبکه یا فعالیت یک پروتکل مشارکت داشته باشید و پاداش دریافت کنید.
انواع کیف پول ارز دیجیتال
کیف پول‌های ارز دیجیتال را می‌توان از چند زاویه دسته‌بندی کرد. دو تفاوت مهم به امانی (حضانتی) یا غیرامانی (غیرحضانتی) بودن و آنلاین یا آفلاین بودن کیف پول مربوط می‌شود. علاوه بر این، کیف پول‌ها از نظر شکل استفاده نیز به انواع موبایلی، دسکتاپی، تحت وب، افزونه مرورگر و سخت‌افزاری تقسیم می‌شوند.
این دسته‌بندی‌ها را نباید با هم اشتباه گرفت. برای مثال، یک کیف پول موبایلی می‌تواند غیرامانی و گرم باشد؛ یک کیف پول سخت‌افزاری هم می‌تواند در کنار یک برنامه موبایلی یا افزونه مرورگر استفاده شود.
کیف پول امانی و غیرامانی چه تفاوتی دارند؟
کیف پول امانی یا حضانتی (Custodial Wallet) به کیف پولی گفته می‌شود که کلیدهای خصوصی آن را یک شرکت یا ارائه‌دهنده خدمات مدیریت می‌کند. کیف پولی که در حساب کاربری بسیاری از صرافی‌های متمرکز در اختیار کاربران قرار می‌گیرد، نمونه‌ای از این مدل است. در چنین شرایطی، معمولاً با ورود به حساب کاربری می‌توانید موجودی و تراکنش‌ها را مدیریت کنید، اما کلیدهای اصلی شبکه در اختیار خودتان نیستند.
مزیت این مدل می‌تواند سادگی استفاده و امکان بازیابی دسترسی از طریق سازوکارهای پلتفرم باشد. اما در صورت هک شدن پلتفرم یا تحریم شدن آن ممکن است دسترسی به دارایی‌های شما از دست برود.
کیف پول غیرامانی یا غیرحضانتی (Non-custodial Wallet) کلیدهای خصوصی را در اختیار خود کاربر قرار می‌دهد. در این مدل، هیچ شرکت مرکزی صرفاً به دلیل ارائه نرم‌افزار کیف پول، مالک یا متولی کلیدهای شما نیست و این خود شما هستید که صفر تا صد مدیریت ارزهای خود را در اختیار دارید.
کیف پول گرم چیست؟
طبقه‌بندی دیگر کیف پول‌های ارز دیجیتال کیف پول‌های گرم و سرد است.
کیف پول گرم (Hot Wallet) به کیف پولی گفته می‌شود که برای دسترسی معمول و انجام تراکنش‌ها از نرم‌افزارها و دستگاه‌های متصل به اینترنت استفاده می‌کند. کیف پول‌های موبایلی، دسکتاپی، افزونه‌های مرورگر و بسیاری از کیف پول‌های تحت وب در این دسته قرار می‌گیرند.
مهم‌ترین مزیت کیف پول گرم، دسترسی سریع است. برای دریافت یا ارسال دارایی و اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز معمولاً کافی است برنامه را باز کنید و مراحل مربوط را انجام دهید. این ویژگی کیف پول‌های گرم را برای استفاده روزانه و تعامل با خدمات مختلف مناسب می‌کند.
در مقابل، دستگاه‌های متصل به اینترنت ممکن است در معرض بدافزار، فیشینگ، افزونه‌های مخرب و سایر حملات سایبری قرار بگیرند. اگر عبارت بازیابی یا کلید خصوصی افشا شود، حتی یک کیف پول غیرامانی نیز نمی‌تواند از دارایی‌های شما محافظت کند.
کیف پول موبایلی
کیف پول موبایلی اپلیکیشنی است که روی گوشی هوشمند نصب می‌شود. دسترسی آسان، قابلیت اسکن کد QR و امکان بررسی موجودی در هر زمان از ویژگی‌های این نوع کیف پول است. تراست ولت (Trust Wallet)، متامسک (MetaMask)، فانتوم (Phantom) و کیپر (Keeper) نمونه‌هایی از کیف پول‌های موبایلی هستند.
کیف پول دسکتاپی
کیف پول دسکتاپی روی کامپیوتر نصب می‌شود و برای کاربرانی مناسب است که ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را از طریق رایانه مدیریت کنند. بعضی از این کیف پول‌ها برای شبکه یا رمزارز خاصی طراحی شده‌اند و برخی دیگر از چندین شبکه پشتیبانی می‌کنند. اکسودوس (Exodus) و الکترام (Electrum) از نمونه‌های شناخته‌شده کیف پول دسکتاپی هستند.
کیف پول تحت وب
کیف پول تحت وب از طریق مرورگر اینترنت در دسترس قرار می‌گیرد و ممکن است به شکل یک سرویس آنلاین یا یک رابط کاربری برای مدیریت کلیدها عمل کند. توجه داشته باشید که «تحت وب بودن» به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کیف پول امانی است یا غیرامانی؛ باید بررسی کنید کلیدهای خصوصی در اختیار چه کسی قرار دارند.
افزونه مرورگر
برخی کیف پول‌های ارز دیجیتال مثل متامسک و ربی (Rabby) می‌توانند به شکل یک افزونه روی مرورگرهایی مانند کروم یا فایرفاکس نصب شوند و راهی برای اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز و مدیریت رمزارزها فراهم کنند. این افزونه‌ها به‌خصوص برای کسانی مناسب‌اند که از برنامه‌های مالی غیرمتمرکز یا خدمات وب ۳ استفاده می‌کنند.
کیف پول سرد چیست؟
در سمت دیگر، کیف پول سرد (Cold Wallet) به روشی برای نگهداری کلیدهای خصوصی به‌صورت آفلاین گفته می‌شود. هدف این نوع ذخیره‌سازی این است که کلیدها در معرض مستقیم خطرهای ناشی از اتصال دائمی به اینترنت قرار نگیرند.
کیف پول سخت‌افزاری رایج‌ترین روش ذخیره‌سازی سرد ارزهای دیجیتال هستند. در چنین کیف پولی، کلید خصوصی در دستگاه نگهداری می‌شود و تراکنش معمولاً به‌گونه‌ای امضا می‌شود که کلید خصوصی از دستگاه خارج نشود. خود دستگاه ممکن است برای انتقال اطلاعات تراکنش به رایانه یا گوشی متصل شود، اما اتصال دستگاه به اینترنت لزوماً به معنی انتقال کلید خصوصی به آن دستگاه نیست.
کیف پول سخت‌افزاری
کیف پول سخت‌افزاری دستگاهی فیزیکی است که برای نگهداری امن کلیدهای خصوصی و امضای تراکنش‌ها طراحی شده. بعضی مدل‌ها از طریق کابل به رایانه یا گوشی متصل می‌شوند و برخی دیگر روش‌های دیگری برای تبادل اطلاعات دارند.
لجر (Ledger)، ترزور (Trezor) و سیف‌پل (SafePal) از برندهای شناخته‌شده این حوزه هستند. مدل‌های مختلف این شرکت‌ها از نظر شبکه‌های پشتیبانی‌شده، روش اتصال، صفحه‌نمایش، سازوکار امنیتی و امکانات نرم‌افزاری با هم تفاوت دارند.
معمولا از کیف پول‌های سخت افزاری برای نگهداری مبالغ زیاد رمزارز یا هولد طولانی مدت دارایی‌های دیجیتال استفاده می‌شود.
کیف پول کاغذی
کیف پول کاغذی (Paper Wallet) روشی قدیمی برای نگهداری آفلاین اطلاعاتی مانند کلید خصوصی و آدرس عمومی است. در این روش، اطلاعات روی کاغذ چاپ یا ثبت می‌شوند و کاربر باید آنها را در برابر سرقت، گم‌شدن، آسیب فیزیکی و دسترسی دیگران محافظت کند.
با وجود اینکه کیف پول کاغذی می‌تواند کلیدها را از دستگاه متصل به اینترنت دور نگه دارد، ساخت و استفاده از آن خطرهای خاصی دارد. ممکن است کلید هنگام تولید به‌صورت ناخواسته افشا شود یا هنگام انتقال دارایی از کیف پول کاغذی، کاربر ناچار به انجام مراحلی شود که امنیت را کاهش می‌دهد. به همین دلیل، برای بیشتر کاربران امروزی، کیف پول کاغذی عملا منسوخ شده و کیف پول سخت‌افزاری معتبر معمولاً راهکار عملی‌تری برای نگهداری آفلاین محسوب می‌شود.
مزایا و معایب کیف پول گرم و سرد
انتخاب بین کیف پول گرم و سرد به نیاز شما بستگی دارد. در جدول زیر مزایا و معایب کیف پول‌های گرم و سرد را یکجا آورده‌ایم:
| کیف پول گرم | کیف پول سرد | |
| دسترسی روزانه | سریع و آسان | معمولاً به مراحل بیشتری نیاز دارد |
| اتصال به اینترنت | برای استفاده معمول به دستگاه یا نرم‌افزار آنلاین متکی است | کلیدهای خصوصی به‌صورت آفلاین نگهداری می‌شوند |
| هزینه اولیه | بسیاری از گزینه‌ها رایگان‌اند | کیف پول سخت‌افزاری معمولاً هزینه خرید دارد |
| کاربرد رایج | تراکنش‌های روزمره و اتصال به برنامه‌ها | نگهداری بلندمدت و حفاظت بیشتر از کلیدها |
| ریسک‌های مهم | بدافزار، فیشینگ و افشای کلیدها | گم‌شدن دستگاه، افشای عبارت بازیابی و خطای کاربر |
هیچ نوع کیف پولی برای تمام افراد بهترین گزینه نیست. کسی که هر روز با برنامه‌های غیرمتمرکز تعامل دارد ممکن است به کیف پول گرم نیاز داشته باشد، درحالی‌که فردی که قصد دارد دارایی‌هایش را برای مدت طولانی نگهداری کند، ممکن است کیف پول سخت‌افزاری را ترجیح دهد. برخی کاربران نیز برای کاربردهای متفاوت از چند کیف پول استفاده می‌کنند.
بهترین کیف پول‌های ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی در سال ۲۰۲۶
انتخاب کیف پول مناسب به نوع دارایی، شبکه مورد استفاده، تجربه کاربر و میزان کنترلی بستگی دارد که می‌خواهد بر کلیدهای خود داشته باشد. یک کیف پول ممکن است برای استفاده از برنامه‌های اتریومی مناسب باشد، اما برای مدیریت دارایی‌های شبکه سولانا بهترین انتخاب نباشد.
در انتخاب کیف پول برای کاربران ایرانی نیز بهترین گزینه کیف پول‌های غیرحضانتی محسوب می‌شوند. با این حال، ممکن است به دلیل تحریم‌ها بخش‌هایی از همین کیف پول‌های غیرحضانتی مثل سواپ رمزارزها یا خرید با کارت بانکی برای کاربران ایرانی غیرفعال باشد.
| کیف پول | نوع | رابط کاربری |
| تراست ولت (Trust Wallet) | نرم‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر |
| متامسک (MetaMask) | نرم‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر |
| فانتوم (Phantom) | نرم‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر |
| کیپر (Keeper) | نرم‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر |
| سیف‌پل (SafePal) | نرم‌افزاری و سخت‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر، دستگاه سخت‌افزاری |
| اتمیک ولت (Atomic Wallet) | نرم‌افزاری | موبایل، دسکتاپ |
| کوین بیس ولت (Coinbase Wallet) | نرم‌افزاری | موبایل، افزونه مرورگر |
| ربی (Rabby) | نرم‌افزاری | افزونه مرورگر، نسخه دسکتاپ |
| لجر (Ledger) | سخت‌افزاری | دستگاه سخت‌افزاری، نرم‌افزار Ledger Wallet |
| ترزور (Trezor) | سخت‌افزاری | دستگاه سخت‌افزاری، رابط وب و دسکتاپ |
| کیپ کی (KeepKey) | سخت‌افزاری | دستگاه سخت‌افزاری، رابط وب و دسکتاپ |
در ادامه تعدادی از بهترین و معروف‌ترین کیف پول‌های ارز دیجیتال با در نظر گرفتن امنیت، امکانات، رابط کاربری و ارزها و شبکه‌های بلاک چینی پشتیبانی‌شده معرفی می‌شوند. در این بخش تلاش شده است عمدتاً کیف پول‌هایی را معرفی کنیم که مناسب کاربران ایرانی هستند و برای استفاده از داخل کشور چالشی برای سرمایه‌گذاران ارزهای دیجیتال ایجاد نکنند. ضمناً تمام کیف پول‌هایی که در ادامه معرفی می‌شوند غیرامانی یا غیرحضانتی بوده و کلید خصوصی کیف پول را در اختیار خود کاربر قرار می‌دهند.
تراست ولت (Trust Wallet)
تراست ولت یک کیف پول آنلاین محبوب خصوصاً برای دستگاه‌های موبایل است. مجموعه بایننس کیف پول تراست ولت را در سال ۲۰۱۸ خریداری کرد. با این حال، تراست ولت یک کیف پول غیرامانی است و استفاده از آن نیازی به داشتن حساب در صرافی بایننس ندارد. این کیف پول بیش از ۱۰۰ بلاک چین را پشتیبانی می‌کند و به همین دلیل می‌تواند تعداد بسیار زیادی از دارایی‌های دیجیتال را ذخیره کند.
Trust Wallet همچنین یک گزینه عالی برای علاقمندان به NFT و برنامه‌های غیرمتمرکز است. این کیف پول دارای یک مرورگر وب۳ درون‌برنامه‌ای است که به کاربران امکان دسترسی مستقیم به برنامه‌های غیرمتمرکز و بازی‌های بلاک چین را می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود خرید NFTها یا تعامل با پلتفرم‌های مختلف، آسان شود.
مزایای کیف پول تراست ولت
- پشتیبانی از طیف گسترده‌ای از توکن‌ها
- رابط کاربری ساده و آسان
- پشتیبانی از مرورگر داخلی Web3
معایب کیف پول تراست ولت
- وابستگی به تیم بایننس
- غیرفعال بودن امکانات جانبی آن مثل سواپ برای کاربران ایرانی
متامسک (MetaMask)
متامسک یکی از پراستفاده‌ترین کیف پول‌های اتریومی است که بیش از ۳۰ میلیون کاربر فعال ماهانه دارد. این موضوع ممکن است به دلیل آسانی استفاده و قابلیت دسترسی آن باشد. متامسک دارای طراحی جذاب و ساده و همچنین امکانات پیشرفته برای سرمایه‌گذارانی است که می‌خواهند با ارزهای دیجیتال، پروتکل‌ها یا پلتفرم‌های غیرمتمرکز مبتنی بر اتریوم تعامل داشته باشند.
متامسک همچنین به خاطر سازگاری با سایر شبکه‌های بلاک چینی مانند بی‌ان‌بی چین، بیس، پالیگان، آوالانچ و آربیتروم طرفداران زیادی دارد؛ یعنی کاربران می‌توانند به غیر از اتریوم، شبکه‌هایی دیگری را هم به متامسک اضافه کنند. جالب است بدانید متامسک به تازگی پشتیبانی از بیت کوین را هم به کیف پول خود اضافه کرده است. کاربران همچنین می‌توانند با استفاده از متامسک به بازارهای معروف NFT مانند اوپن‌سی (OpenSea) دسترسی پیدا کنند و به ساخت ان اف تی یا خرید و فروش این دارایی‌ها مشغول شوند.
افزونه کیف پول متامسک از طریق مرورگرهای گوگل کروم، مایکروسافت اِج، فایرفاکس و بریو (Brave) در دسترس است. کاربران همچنین می‌توانند برنامه متامسک را روی دستگاه‌های تلفن همراه اندرویدی یا iOS خود نصب کنند.
مزایای کیف پول متامسک
- رابط کاربری ساده در اپلیکیشن و افزونه مرورگر
- امکان اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز
- پشتیبانی از قابلیت‌ها و تنظیمات حرفه‌ای
معایب کیف پول متامسک
- پشتیبانی‌نکردن از بیت کوین روی شبکه اصلی
- امکان محدودیت برای آی پی‌های ایران در صورت استفاده از سرویس میزبانی اینفیورا (Infura)
فانتوم (Phantom)
فانتوم ابتدا کیف پولی بود که منحصرا برای اکوسیستم بلاکچینی سولانا طراحی شده بود اما حالا از چندین شبکه مختلف از جمله اتریوم، بیس، پالیگان، بیت کوین و سویی پشتیبانی می‌کند. این کیف پول رابط کاربری بسیار کاربرپسندی دارد و با آن می‌توان با برنامه‌های غیرمتمرکز مختلف تعامل داشت. ضمنا کیف پول فانتوم در دو نسخه موبایل و افزونه مرورگر عرضه شده است.
مزایا:
- گزینه‌ای مناسب برای کاربران اکوسیستم سولانا
- پشتیبانی از چند شبکه مختلف از جمله بیت کوین
- امکان مدیریت دارایی‌های دیجیتال و NFTها
محدودیت‌ها:
- محدودیت برخی خدمات برای کاربران ایرانی
کیپر (Keeper؛ نام پیشین Tonkeeper)
کیپر نام جدید کیف پولی است که پیش‌تر با نام تون‌کیپر (Tonkeeper) شناخته می‌شد. این کیف پول در ابتدا بر شبکه تون (TON) متمرکز بود، اما در سال ۲۰۲۶ برند و دامنه پشتیبانی خود را گسترش داد و به یک کیف پول چندزنجیره‌ای تبدیل شد و اکنون از بلاکچین‌های TON، ترون، اتریوم، بیت‌کوین، آربیتروم، بیس و بی‌ان‌بی چین پشتیبانی می‌کند.
کیپر برای کاربرانی که با اکوسیستم تون آشنا هستند و می‌خواهند در کنار آن چند شبکه دیگر را نیز مدیریت کنند، گزینه مناسبی است. همچنین این کیف پول در نسخه‌های موبایل، افزونه و دسکتاپ عرضه شده است.
- پشتیبانی از تون و چند شبکه دیگر
- امکان مدیریت دارایی‌ها در محیطی یکپارچه
- دارای نسخه موبایل، دسکتاپ و افزونه وب
- امکانات آن برای همه شبکه‌ها لزوماً یکسان نیست
سیف پَل (SafePal)
سیف پل یک ارائه دهنده کیف پول‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری است. کیف پول نرم‌افزاری آن در قالب اپلیکیشن اندروید، iOS و افزونه مرورگر در دسترس است و مدل‌های X1 و S1 جز محصولات سخت‌افزاری آن محسوب می‌شوند. نسخه نرم‌افزاری کیف پول سیف پل از قابلیت‌های زیاد مانند سواپ داخلی به کمک صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز، سهام‌گذاری و اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز پشتیبانی می‌کند. مدل‌های سخت‌افزاری سیف پل نیز نسبت به سایر برندهای موجود در بازار قیمت مناسبی دارند و در عین حال از امکانات متنوعی پشتیبانی می‌کنند.
مزایای کیف پول سیف پل:
- رابط کاربری ساده
- پشتیبانی از شبکه‌های متنوع و بیش از ۱۰٬۰۰۰ توکن
- پشتیبانی از قابلیت مبادله داخلی و استیکینگ
معایب کیف پول سیف پل:
- نیاز به انجام احراز هویت برای استفاده از برخی خدمات مربوط به بایننس
اتمیک ولت (Atomic Wallet)
اتمیک ولت یکی از کیف پول‌های محبوب و کاربردی در حوزه ارزهای دیجیتال است. این کیف پول از قابلیت اتمیک سواپس (Atomic Swaps) استفاده می‌کند که اجازه‌ی تبادل مستقیم بین ارزهای دیجیتال مختلف بدون نیاز به واسطه‌ی مرکزی را می‌دهد. Atomic Wallet قابلیت پشتیبانی از بیش از ۱٬۰۰۰ نوع ارز دیجیتال و توکن از جمله بیت کوین، اتریوم و لایت کوین را دارد. امکان استفاده از اتمیک والت روی دستگاه‌های اندروید، iOS، ویندوز و macOS وجود دارد، اما افزونه مرورگر آن عرضه نشده است.
مزایای کیف پول اتمیک ولت
- پشتیبانی از بیش از ۱٬۰۰۰ ارز دیجیتال
- پشتیبانی از مبادلات درون کیف پول
معایب کیف پول اتمیک ولت
- عدم امکان ادغام با کیف پول‌های سخت‌افزاری
- نبود نسخه افزونه مرورگر کیف پول
کوین بیس ولت (Coinbase Wallet)
کوین بیس ولت یک کیف پول مناسب برای افراد تازه وارد در بازار ارزهای دیجیتال است. این کیف پول کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد و ولتی غیرامانی است. کیف پول Coinbase قادر است ارزهای معروف مانند بیت کوین، لایت کوین، دوج کوین، BNB و همچنین تمام توکن‌های ERC-20 و توکن‌هایی که با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگاری دارند را ذخیره کند که تعداد آنها بیش از ۵٬۵۰۰ دارایی دیجیتال را در بر می‌گیرد. قابل توجه است که بین صرافی کوین بیس و کیف پول کوین بیس تفاوت وجود دارد. صرافی Coinbase یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین پلتفرم‌های معاملات رمزارز در ایالات متحده است. کیف پول Coinbase می‌تواند بدون نیاز به ایجاد حساب در صرافی استفاده شود؛ به این معنی که کلید خصوصی در دستگاه شما ذخیره می‌شود.
مزایای کیف پول کوین بیس:
- رابط کاربری ساده
- پشتیبانی از بیش از ۵٬۵۰۰ دارایی دیجیتال
- امکان تنظیم احراز هویت دو مرحله‌ای
- پشتیبانی از سرویس‌های استیکینگ، سواپ و بریج
معایب کیف پول کوین بیس:
- محدودیت برای استفاده با آی پی ایران
- توسعه توسط یک شرکت آمریکایی و احتمال حساسیت بیشتر روی کاربران ایرانی در آینده
ربی ولت (Rabby Wallet)
ربی ولتیک کیف پول ارز دیجیتال غیرامانی است که به‌طور ویژه برای تعامل با برنامه‌های غیرمتمرکز و امور مالی غیرمتمرکز طراحی شده. این کیف پول کلید خصوصی و عبارت بازیابی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد و امکان مدیریت دارایی‌ها در شبکه‌های سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) را فراهم می‌کند. ربی ولت هنگام اتصال به برنامه‌های غیرمتمرکز، شبکه مورد نیاز را به‌صورت خودکار تشخیص می‌دهد و پیش از تأیید تراکنش، اطلاعاتی درباره تعامل با قرارداد هوشمند و دارایی‌های درگیر نمایش می‌دهد. این قابلیت‌ها می‌توانند به کاربران کمک کنند پیش از امضای تراکنش، جزئیات آن را بهتر بررسی کنند.
ربی ولت بیشتر از طریق افزونه مرورگر و نسخه دسکتاپ در دسترس است و برای افرادی مناسب است که به‌طور مرتب از صرافی‌های غیرمتمرکز، پروتکل‌های دیفای و دیگر برنامه‌های مبتنی بر بلاکچین استفاده می‌کنند.
- تمرکز بر شبکه‌های سازگار با EVM
- قابلیت‌های کمکی برای بررسی تراکنش‌ها
- مناسب برای تعامل با برنامه‌های مالی غیرمتمرکز
- امکانات پیشرفته آن ممکن است برای کاربران تازه‌کار پیچیده باشد
لجر (Ledger)
لجر یکی از شناخته‌شده‌ترین برندها در زمینه تولید کیف پول‌های سخت‌افزاری است. محصولات این برند به‌خاطر استفاده از یک عنصر امنیتی مشترک معروف به «Secure Element» شناخته می‌شود. Secure Element نوعی تراشه است که اغلب در پاسپورت‌ها، کارت‌های اعتباری و سیستم‌های پرداخت استفاده می‌شود و امنیت بیشتری را برای کاربران فراهم می‌کند. کیف پول اولیه این برند، یعنی مدل نانو اس (Nano S) سال ۲۰۱۶ عرضه و در سال ۲۰۲۲ به نانو اس پلاس (Nano S Plus) ارتقا یافت که با صفحه نمایش بهبودیافته، ظرفیت ذخیره‌سازی بسیار بیشتر و پورت کابل USB-C همراه بود. نانو اکس (Nano X) هم از دیگر مدل‌های محبوب لجر است.
مزایای کیف پول لجر
- پشتیبانی از بیش از ۵٬۰۰۰ ارز دیجیتال
- امکان اتصال به دستگاه‌های اندروید، iOS، ویندوز و MacOS
- سازگاری با کیف پول‌های سخت‌افزاری دیگر
معایب کیف پول لجر
- قیمت بالا
- سیستم‌عامل سفارشی متن‌باز نیست
ترزور (Trezor)
کیف پول ترزور یکی از اولین کیف پول‌های سخت‌افزاری بیت کوین است که در بازار ارزهای دیجیتال معرفی شد. ترزور به‌عنوان یک کیف پول سخت‌افزاری، از مزایای امنیتی بالایی برخوردار است و توانایی نگهداری تعداد زیادی از ارزهای دیجیتال را دارد. ترزور و لجر به عنوان دو کیف پول سخت‌افزاری بسیار امن و قابل اعتماد در بازار ارزهای دیجیتال شناخته می‌شوند. مدل T، Safe 3 و One سه محصول برند ترزور هستند.
مزایای کیف پول ترزور
- رابط کاربری گرافیکی و راحت
- پشتیبانی از بیش از ۹٬۰۰۰ ارز دیجیتال
معایب کیف پول ترزور
- قیمت گران‌تر از سایر کیف پول‌های سخت افزاری با عملکرد مشابه
- عدم پشتیبانی از دستگاه‌های iOS
کیپ کی (KeepKey)
کیف پول سخت‌افزاری کیپ کی تنها در یک مدل عرضه می‌شود و یکی از کیف پول‌های مطرح در حوزه ارزهای دیجیتال است. این کیف پول با ارائه امکانات امنیتی بالا و پشتیبانی از تعداد زیادی از رمزارزها و توکن‌ها، برای ذخیره و مدیریت ارزهای دیجیتال به کار می‌رود. KeepKey با ذخیره‌ی کلیدهای خصوصی در یک محیط جداگانه و آفلاین، امنیت در مقابل حملات ویروسی و هکر‌ها را تضمین می‌کند. این کیف پول از رمزارزها و توکن‌هایی از جمله بیت کوین، اتریوم، بیت کوین کش، لایت کوین و دوج کوین پشتیبانی می‌کند. با توجه به امکانات امنیتی و پشتیبانی گسترده از ارزها، KeepKey یک گزینه قابل توصیه در حوزه کیف پول‌های سخت‌افزاری ارز دیجیتال است.
مزایای کیف پول کیپ کی
- قیمت مناسب
- پشتیبانی از بیش از ۷٬۰۰۰ ارز دیجیتال
معایب کیف پول کیپ کی
- عدم پشتیبانی از اندروید و iOS
چطور بهترین کیف پول ارز دیجیتال را انتخاب کنیم؟
به یاد داشته باشید که انتخاب بهترین کیف پول ارز دیجیتال مستلزم شناخت کامل و آگاه بودن از اطلاعات انواع کیف پول است. مهم‌ترین موردی که تفاوت میان کیف پول‌های دیجیتالی را ایجاد می‌کند، نحوه ذخیره‌سازی و همچنین روش‌های مختلف دسترسی به انواع ارز دیجیتال است. در ادامه چند مورد از ویژگی‌هایی که برای انتخاب کیف پول ارز دیجیتال مناسب باید مورد توجه قرار گیرد را نام می‌بریم.
ایمنی کیف پول ارز دیجیتال
در زمان انتخاب کیف پول‌های بیت کوین و ارز دیجیتال، ایمنی مهم‌ترین دغدغه است. در نظر داشته باشید که کیف پول‌هایی با احراز هویت بیومتریک، دو یا چند مرحله‌ای، پشتیبانی از چند امضا، کد منبع باز و پروتکل‌های امنیتی قوی برای تراکنش‌ها، گزینه‌های بهتری برای انتخاب هستند.
قابلیت‌های کیف پول ارز دیجیتال
قابلیت‌ها شامل عملکرد کلی هر والت ارز دیجیتال است. کیف پول‌هایی با تعداد رمز ارزهای قابل مبادله بیشتر، نمودارهای زنده و قابلیت‌های استیکینگ (Staking) و وام‌دهی (Lending)، اولویت بالاتری برای انتخاب دارند.
هزینه کیف پول ارز دیجیتال
استفاده از کیف پول‌های سرد به‌دلیل تجهیزات سخت‌افزاری اولیه که باید خریداری شود، با هزینه اولیه همراه است. نصب و راه‌اندازی کیف پول‌های گرم هزینه‌ای ندارد، اما انجام تراکنش‌ها در هر دو مدل با هزینه همراه است. در زمان انتخاب کیف پول بررسی هزینه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.
ارزهای پشتیبانی‌شده
قانون کلی برای ولت‌های ارز دیجیتال این است که کیف پولی انتخاب شود که حداقل از چند آلت‌کوین محبوب مانند اتریوم، کاردانو و سولانا پشتیبانی می‌کند. کیف پول‌هایی که در حال حاضر کاربران زیادی دارند، اغلب کیف پول‌هایی چندزنجیره‌ای (MultiChain) هستند و با بلاکچین‌های زیادی سازگاری دارند.
رابط کاربری
یک کیف پول با رابط کاربری گرافیکی و قابلیت دسترسی آسان می‌تواند گزینه‌ی مناسبی برای انتخاب از طرف کاربر باشد. این موضوع هم که استفاده از کیف پول با چه سیستم‌عامل‌ها یا دستگاه‌هایی امکان‌پذیر است، باید مورد بررسی قرار گیرد.
آموزش ساخت و راه‌اندازی کیف پول ارز دیجیتال
مراحل راه‌اندازی کیف پول به نوع آن بستگی دارد. در این بخش روش ساخت و راه‌اندازی کیف پول‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری را بررسی می‌کنیم.
نصب و راه‌اندازی کیف پول نرم‌افزاری
برای نصب و راه‌اندازی کیف پول‌های نرم‌افزاری مراحل زیر را طی کنید:
۱- انتخاب و دانلود کیف پول
ابتدا کیف پولی را انتخاب کنید که از رمزارزها و شبکه‌های موردنیازتان پشتیبانی کند. سپس برنامه را از وب‌سایت رسمی توسعه‌دهنده یا اپ استورهای رسمی دانلود و نصب کنید.
اگر از نسخه تحت وب یا افزونه مرورگر استفاده می‌کنید، آدرس دامنه را با دقت بررسی کنید و از ورود به سایت‌هایی که از طریق تبلیغ، پیام ناشناس یا لینک مشکوک به شما معرفی شده‌اند، خودداری کنید.
۲- ساخت کیف پول جدید
پس از نصب برنامه، گزینه ساخت کیف پول جدید «Create New Wallet» را انتخاب کنید. در یک کیف پول غیرامانی، برنامه معمولاً کلیدها و آدرس‌های کیف پول را ایجاد می‌کند و سپس عبارت بازیابی را به شما نشان می‌دهد. البته مراحل دقیق ممکن است در کیف پول‌های مختلف متفاوت باشد.
برای حفاظت از دسترسی به برنامه، رمز عبور یا پین‌کد مناسبی تعیین کنید. اگر کیف پول از قفل بیومتریک مانند اثر انگشت یا تشخیص چهره پشتیبانی می‌کند، می‌توانید آن را نیز فعال کنید. این قفل‌ها دسترسی به برنامه را دشوارتر می‌کنند و گزینه خوبی برای افزایش امنیت محسوب می‌شوند.
۳- پشتیبان‌گیری از عبارت بازیابی
عبارت بازیابی یکی از مهم‌ترین اطلاعات امنیتی کیف پول غیرامانی شماست. کلمات را دقیقاً به همان ترتیب که برنامه نمایش می‌دهد، روی کاغذ یادداشت کنید و در محلی امن نگه دارید. برخی کیف پول‌ها در پایان این مرحله از شما می‌خواهند تعدادی از کلمات را برای اطمینان از ثبت صحیح دوباره وارد کنید.
از عبارت بازیابی اسکرین‌شات نگیرید، آن را در یادداشت گوشی، ایمیل، فضای ابری یا پیام‌رسان ذخیره نکنید و در اختیار هیچ شخص یا وب‌سایتی قرار ندهید. اگر فردی به این عبارت دسترسی پیدا کند، می‌تواند بدون اطلاع شما دارایی‌ها را منتقل کند.
۴- دریافت اولین ارز دیجیتال
پس از راه‌اندازی کیف پول، به بخش دریافت (Receive) بروید و رمزارز و شبکه موردنظر را انتخاب کنید. سپس آدرس نمایش‌داده‌شده را کپی کنید یا در صورت نیاز از کد QR استفاده کنید.
اگر قصد دارید دارایی را از صرافی به کیف پول شخصی منتقل کنید، شبکه انتخابی در هر دو طرف باید سازگار باشد. برای مثال، پیش از برداشت تتر باید مطمئن شوید که شبکه انتخاب‌شده در صرافی همان شبکه‌ای است که کیف پول مقصد پشتیبانی می‌کند. برای نخستین انتقال، بهتر است در صورت متناسب‌بودن کارمزد شبکه، مبلغ کمی را آزمایشی بفرستید و پس از بررسی دریافت موفق، باقی دارایی را منتقل کنید.
۵- ارسال ارز دیجیتال
برای ارسال دارایی دیجیتال نیز کافی است بخش ارسال (Send) را باز کنید، ارز و شبکه مناسب را انتخاب کنید، آدرس مقصد و مبلغ را وارد و تراکنش را تایید کنید.
نصب و راه‌اندازی کیف پول سخت‌افزاری
روش راه‌اندازی کیف پول‌های سخت‌افزاری با نرم‌افزاری متفاوت است.
۱- خرید دستگاه از منبع معتبر
برای اطمینان از اینکه دستگاه قبل از خریداری شدن دستکاری نشده باشد، دستگاه کیف پول سرد را حتماً از فروشگاه‌های معتبر و دارای سابقه خریداری کنید. به این مسئله هم دقت کنید که بسته‌بندی کیف پول سخت‌افزاری نباید مخدوش یا درب آن باز باشد.
۲- نصب نرم‌افزار رسمی و راه‌اندازی دستگاه
هر کیف پول سردی نرم‌افزار اختصاصی خود را دارد که باید از وب‌سایت رسمی شرکت دانلود شده و روی دستگاه سخت‌افزاری نصب و راه‌اندازی شود.
اگر دستگاه یا فروشنده از قبل عبارت بازیابی آماده‌ای به شما داده است، از آن استفاده نکنید. عبارت بازیابی باید در فرایند راه‌اندازی اولیه توسط خود دستگاه تولید شود؛ اگر عبارت از قبل در اختیار فروشنده یا شخص دیگری بوده باشد، ممکن است آن فرد نیز بتواند به دارایی‌های شما دسترسی پیدا کند.
۳- ثبت عبارت بازیابی و تأیید تراکنش‌ها
عبارت بازیابی را طبق دستورالعمل سازنده ثبت و نگهداری کنید. سپس آدرس دریافت دارایی را از نرم‌افزار رابط دستگاه دریافت کنید و در صورت امکان، آن را روی نمایشگر خود دستگاه نیز بررسی کنید.
هنگام ارسال دارایی، جزئیات تراکنش را روی نمایشگر دستگاه بخوانید و فقط در صورت مطابقت آدرس، مبلغ و اطلاعات موردنظر، آن را تأیید کنید. اتصال دستگاه سخت‌افزاری به رایانه یا موبایل به‌خودی‌خود به معنی خروج کلید خصوصی از دستگاه نیست، اما تأیید آگاهانه تراکنش‌ها همچنان اهمیت دارد.
آموزش بک‌آپ‌گیری و بازیابی کیف پول ارز دیجیتال
اگر گوشی‌تان گم شود، رایانه‌تان از کار بیفتد یا برنامه کیف پول را اشتباهی حذف کنید، آیا دارایی‌های دیجیتال خود را از دست می‌دهید؟ پاسخ به این سوال به نوع کیف پول و نحوه نگهداری اطلاعات بازیابی آن بستگی دارد. در کیف پول‌های غیرامانی، اگر عبارت بازیابی را به‌درستی نگهداری کرده باشید، معمولاً می‌توانید روی دستگاه دیگری دوباره به دارایی‌های خود دسترسی پیدا کنید. به همین دلیل، بک‌آپ‌گیری یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که باید پیش از انتقال مبالغ قابل‌توجه به کیف پول انجام دهید.
عبارت بازیابی چیست؟
عبارت بازیابی (Recovery Phrase یا Seed Phrase) مجموعه‌ای از کلمات است که هنگام ساخت بسیاری از کیف پول‌های غیرامانی در اختیار کاربر قرار می‌گیرد. این عبارت به کیف پول اجازه می‌دهد کلیدهای خصوصی و آدرس‌های مرتبط را دوباره تولید کند؛ بنابراین، هرکس به عبارت بازیابی شما دسترسی داشته باشد، ممکن است بتواند دارایی‌هایتان را کنترل کند.
عبارت بازیابی با رمز عبور کیف پول تفاوت دارد. رمز عبور معمولاً برای بازکردن برنامه روی یک دستگاه استفاده می‌شود، اما عبارت بازیابی می‌تواند امکان بازگرداندن دسترسی به دارایی‌ها را روی دستگاه دیگری فراهم کند. به همین دلیل، فراموش‌کردن رمز عبور در برخی کیف پول‌ها قابل‌حل است، اما گم‌کردن عبارت بازیابی ممکن است دسترسی به دارایی‌ها را برای همیشه از بین ببرد.
البته این سازوکار در همه کیف پول‌ها یکسان نیست. برخی کیف پول‌های امانی، حساب‌های مبتنی بر ایمیل یا کیف پول‌های دارای روش‌های بازیابی اختصاصی، فرایند متفاوتی دارند.
چگونه از عبارت بازیابی نسخه پشتیبان تهیه کنیم؟
تهیه نسخه پشتیبان فقط به نوشتن چند کلمه محدود نمی‌شود؛ مهم است که این اطلاعات هم از دسترس دیگران دور بمانند و هم در صورت نیاز قابل استفاده باشند. برای نگهداری امن عبارت بازیابی، نکات زیر را رعایت کنید:
- عبارت را دقیق و به ترتیب یادداشت کنید. کلمات را همان‌طور که کیف پول نمایش می‌دهد ثبت کنید و از درست‌بودن املای آنها مطمئن شوید.
- نسخه پشتیبان را آفلاین نگه دارید. عبارت بازیابی را در عکس، ایمیل، فضای ابری، پیام‌رسان یا فایل متنی ذخیره نکنید؛ این اطلاعات ممکن است در صورت نفوذ به حساب یا دستگاه شما افشا شوند.
- از نسخه پشتیبان در برابر آسیب فیزیکی محافظت کنید. کاغذ ممکن است در اثر آب، آتش یا فرسودگی از بین برود. برای نگهداری بلندمدت، می‌توان از ابزارهای مقاوم مانند صفحات فلزی مخصوص استفاده کرد.
- محل نگهداری را با دقت انتخاب کنید. نسخه پشتیبان باید در دسترس خودتان باشد، اما دیگران نتوانند به‌سادگی آن را پیدا کنند. اگر چند نسخه تهیه می‌کنید، آنها را در مکان‌های امن و جداگانه نگه دارید.
- عبارت واقعی را در اختیار هیچ‌کس قرار ندهید. حتی اگر فردی خود را کارشناس فنی یا پشتیبان کیف پول معرفی کند، نباید عبارت بازیابی را برای او ارسال کنید.
نکته مهم این است که عبارت بازیابی را صرفاً برای مواقع اضطراری تهیه نکنید؛ آن را زمانی که کیف پول را می‌سازید، با دقت ثبت و از صحت نسخه پشتیبان اطمینان حاصل کنید.
چگونه کیف پول را بازیابی کنیم؟
اگر گوشی یا رایانه خود را از دست داده‌اید، اما عبارت بازیابی را در اختیار دارید، معمولاً می‌توانید کیف پول را روی دستگاه جدید بازیابی کنید. مراحل دقیق ممکن است در هر برنامه متفاوت باشد، اما روند کلی به این صورت است:
۱- نسخه رسمی کیف پول را نصب کنید.
۲- گزینه بازیابی را انتخاب کنید. در صفحه شروع برنامه، گزینه‌هایی مانند Restore Wallet یا Import Wallet را پیدا کنید. این گزینه‌ها بسته به کیف پول ممکن است تفاوت داشته باشند.
۳- عبارت بازیابی را وارد کنید. کلمات را با همان ترتیب و املای صحیح وارد کنید. از واردکردن آن در وب‌سایت‌هایی که از طریق پیام یا تبلیغات دریافت کرده‌اید، خودداری کنید.
۴- تنظیمات امنیتی را انجام دهید. ممکن است لازم باشد برای بازکردن برنامه روی دستگاه جدید، رمز عبور تازه‌ای تعیین کنید.
۵- دارایی‌ها را بررسی کنید. مطمئن شوید شبکه‌ها، آدرس‌ها و توکن‌های موردنظر به‌درستی نمایش داده می‌شوند. در بعضی موارد، لازم است شبکه یا توکن را به‌صورت دستی اضافه کنید.
پس از بازیابی موفق، دارایی‌های شما معمولاً همچنان روی بلاکچین قرار دارند و کیف پول صرفاً امکان دسترسی و مدیریت آنها را دوباره فراهم می‌کند. بااین‌حال، اگر عبارت بازیابی اشتباه باشد یا کیف پول جدید از همان استاندارد و مسیر تولید کلید پشتیبانی نکند، ممکن است آدرس‌های قبلی به‌طور خودکار نمایش داده نشوند.
اگر عبارت بازیابی را گم کرده‌اید و دستگاه قبلی نیز دیگر در دسترس نیست، بازیابی کیف پول غیرحضانتی معمولاً امکان‌پذیر نخواهد بود.
کارمزد کیف پول ارز دیجیتال چقدر است؟
بیشتر کیف پول‌های نرم‌افزاری را می‌توان به‌صورت رایگان دانلود و نصب کرد؛ اما رایگان‌بودن برنامه به معنای رایگان‌بودن انتقال ارز دیجیتال نیست. هنگام ارسال دارایی روی بلاکچین، معمولاً باید کارمزد شبکه بپردازید. همچنین، بعضی خدمات مانند خرید مستقیم رمزارز، تبدیل دارایی‌ها یا استفاده از ارائه‌دهندگان خدمات مالی ممکن است هزینه جداگانه داشته باشند.
کارمزد شبکه
کارمزد شبکه هزینه‌ای است که برای پردازش و ثبت تراکنش پرداخت می‌شود. این مبلغ به عواملی مانند بلاکچین مورد استفاده، میزان شلوغی شبکه و نوع تراکنش بستگی دارد. در نتیجه، کارمزد یک انتقال ممکن است با انتقال دیگر متفاوت باشد؛ حتی اگر هر دو از یک کیف پول انجام شوند.
برای مثال، در شبکه اتریوم، کارمزد تراکنش‌ها با اتر (ETH) پرداخت می‌شود. بنابراین، داشتن توکنی که قصد انتقال آن را دارید همیشه برای پرداخت کارمزد کافی نیست؛ گاهی باید مقداری از دارایی بومی شبکه را نیز در کیف پول نگه دارید.
کارمزد خدمات درون‌برنامه‌ای
برخی کیف پول‌ها امکان تبدیل ارزهای دیجیتال، خرید مستقیم رمزارز یا اتصال به صرافی‌های غیرمتمرکز را فراهم می‌کنند. این خدمات ممکن است علاوه بر کارمزد شبکه، شامل هزینه ارائه‌دهنده، کارمزد معامله یا اختلاف قیمت خرید و فروش باشند.
چگونه تراکنش کیف پول ارز دیجیتال را پیگیری کنیم؟
ارسال ارز دیجیتال همیشه به معنای دریافت فوری آن در مقصد نیست. ممکن است تراکنش هنوز در انتظار تأیید باشد، شبکه با ازدحام مواجه شده باشد یا پلتفرم مقصد برای ثبت واریز به تأییدهای بیشتری نیاز داشته باشد. برای بررسی وضعیت انتقال، می‌توانید از شناسه تراکنش و مرورگر بلاکچین استفاده کنید.
شناسه تراکنش یا تی‌ایکس‌آی‌دی (TXID) کدی است که برای شناسایی یک تراکنش در بلاکچین به کار می‌رود. با استفاده از این شناسه می‌توانید جزئیات انتقال را در مرورگر شبکه بررسی کنید.
برای پیدا کردن آن، معمولاً کافی است مراحل زیر را انجام دهید:
۱- کیف پول را باز کنید و وارد بخش تاریخچه تراکنش‌ها (History) شوید.
۲- انتقال موردنظر را انتخاب کنید تا جزئیات آن نمایش داده شود.
۳- گزینه‌ای مانند Transaction ID، Transaction Hash یا View on Explorer را پیدا کنید.
۴- شناسه را کپی کنید یا لینک مرورگر بلاکچین را باز کنید.
اگر دارایی را از صرافی برداشت کرده‌اید، شناسه تراکنش معمولاً در جزئیات برداشت نمایش داده می‌شود.
مرورگر بلاکچین چیست؟
مرورگر بلاکچین (Blockchain Explorer) ابزاری برای مشاهده اطلاعات ثبت‌شده در یک شبکه است. با واردکردن شناسه تراکنش یا آدرس عمومی کیف پول، می‌توانید اطلاعاتی مانند وضعیت انتقال، مبلغ، آدرس فرستنده و گیرنده و کارمزد را بررسی کنید.
هر بلاکچین مرورگرهای مخصوص خود را دارد. برای مثال:
| شبکه | مرورگر بلاکچین |
| بیت‌کوین | Mempool.space |
| اتریوم | Etherscan |
| ترون | Tronscan |
| بی‌ان‌بی چین | BscScan |
| سولانا | Solscan |
| پالیگان | PolygonScan |
| آربیتروم | Arbiscan |
| بیس | Basescan |
| تون | Tonviewer |
| کاردانو | Cardanoscan |
وضعیت تراکنش را چگونه بخوانیم؟
پس از واردکردن شناسه در مرورگر بلاکچین، ابتدا وضعیت تراکنش و سپس آدرس مقصد، مبلغ انتقال و تعداد تأییدها را بررسی کنید. سه وضعیت رایج عبارت‌اند از:
- در انتظار (Pending): تراکنش هنوز به وضعیت نهایی مورد انتظار نرسیده است. بسته به شبکه، ممکن است لازم باشد برای پردازش آن منتظر بمانید.
- تأییدشده (Confirmed): تراکنش در بلاکچین ثبت شده است. بااین‌حال، ممکن است صرافی یا پلتفرم مقصد برای واریز نهایی به تعداد مشخصی تأیید نیاز داشته باشد.
- ناموفق (Failed): تراکنش با موفقیت اجرا نشده است. در بعضی شبکه‌ها، حتی تراکنش ناموفق نیز ممکن است مشمول کارمزد شود.
اگر تراکنش تأیید شده اما موجودی در مقصد نمایش داده نمی‌شود، ابتدا مطمئن شوید آدرس گیرنده و شبکه انتخاب‌شده صحیح بوده‌اند. اگر مقصد یک صرافی است، ممکن است پردازش واریز هنوز کامل نشده باشد. اگر انتقال به کیف پول شخصی انجام شده، بررسی کنید شبکه صحیح را انتخاب کرده‌اید و توکن موردنظر در رابط کیف پول نمایش داده می‌شود.
همچنین، نمایش‌ندادن یک دارایی در برنامه لزوماً به معنای از بین رفتن آن نیست؛ گاهی لازم است شبکه یا توکن را به‌صورت دستی اضافه کنید. در مقابل، اگر دارایی به آدرس اشتباه ارسال شده باشد، بازگرداندن آن همیشه امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل، پیش از انتقال مبالغ زیاد، آدرس مقصد و شبکه را با دقت بررسی کنید و در صورت امکان ابتدا یک تراکنش آزمایشی با مبلغ کم انجام دهید.
جمع‌بندی
کیف پول ارز دیجیتال ابزاری ضروری برای مدیریت دارایی‌ها و انجام تراکنش است. برخلاف کیف‌پول‌های سنتی که پول نقد را در خود نگه می‌دارند، کیف پول‌های ارز دیجیتال خودشان ارزها را ذخیره نمی‌کنند، بلکه رمز ارزهای مرتبط با آدرس‌های کاربر در شبکه‌های بلاک چینی را نمایش می‌دهند و امکان مدیریت آنها را برای کاربران فراهم می‌کنند. این کیف پول‌ها همچنین کلیدهای خصوصی را که برای مجوز دادن به تراکنش‌ها ضروری هستند، ذخیره می‌کنند. با استفاده از ولت ارز دیجیتال، افراد می‌توانند رمزارزها را ارسال و دریافت کنند، موجودی خود را مشاهده کنند و کنترل کامل بر دارایی‌های دیجیتال خود داشته باشند. چه از طریق نرم‌افزار، سخت‌افزار یا کیف پول‌های آنلاین، والت‌ها مسیری ایمن و راحت را برای تعامل با دنیای ارزهای دیجیتال در اختیار کاربران قرار می‌دهند.
سؤالات متداول
تراست ولت، متامسک و لجر برخی از بهترین کیف پول‌های ارز دیجیتال هستند.
به‌طور کلی کیف پول‌های سخت‌افزاری مانند لجر و ترزور از امنیت بیشتری نسبت به کیف پول‌های نرم‌افزاری برخوردار هستند.
برای استفاده از کیف پول‌های نرم‌افزاری نیاز به پرداخت هزینه نیست، اما استفاده از کیف پول‌های سخت‌افزاری نیاز به خرید دستگاه دارد.
کیف پول گرم برای استفاده معمول به نرم‌افزارها و دستگاه‌های آنلاین متکی است و دسترسی سریع‌تری دارد. کیف پول سرد کلیدهای خصوصی را به‌صورت آفلاین نگهداری می‌کند و برای کاهش برخی خطرهای آنلاین مناسب است.
قیمت کیف پول‌های سخت‌افزاری بسته به امکاناتی که در اختیار کاربر قرار می‌دهند از حدود ۵۰ تا ۲۸۰ دلار است.
می‌توانید اپلیکیشن کیف پول را روی همان گوشی یا دستگاهی دیگر نصب و عبارت بازیابی کیف پول را که از قبل یادداشت کرده‌اید، وارد و دسترسی خود به کیف پول را بازیابی کنید.
برای دریافت ارز دیجیتال باید آدرس عمومی خود را از بخش Receive پیدا و برای فرستنده ارسال کنید. اگر هم خودتان قصد واریز دارید، باید از یک صرافی ارز دیجیتال مثل نوبیتکس ارز دیجیتال مورد نظر را خریداری کرده و به مقصد آدرس عمومی کیف پول خود برداشت کنید.
آدرس شخصی که قصد واریز ارز دیجیتال برای او را دارید دریافت کرده و از بخش Send مقدار مورد نظر را واریز کنید. توجه کنید ارسال ارز دیجیتال برای دیگران نیاز به پرداخت مبلغی به‌عنوان کارمزد دارد که به‌صورت ارز دیجیتال بومی شبکه میزبان تراکنش پرداخت می‌شود.