مسئولان در خلوت پزِ نمایش «پیرپسر» را می‌دادند ولی در حضور دستگاه های نظارتی مرا مقصر جلوه می دهند!
عصر ایران - میثم زندی مدیرکل اسبق نظارت و ارزشیابی ارشاد در گفتگو با امیرعباس صباغ در برنامه رادیویی این هفته چراغ که از رادیو تهران پخش شد با انتقاد رویه حاکم در مدیریت سینمایی کشور گفت: «کاری نکنید که یک جوان مخالف تبدیل به معاند شود»
زندی با نقد جدی رویه حاکم بر مدیریت سینمایی کشور، تحقق تحول و توسعه را در گرو سه فاکتور کلیدی دانست: «اول دانایی نسبت به حوزه تحت نظر، دوم همدلی و سوم تقویت روحیه سلحشوری و شجاعت.»
او با اشاره به اینکه مورد آخر حلقه مفقوده مدیریت فرهنگی ماست، تصریح کرد: «اجازه می‌دهیم فیلمی که سازمان سینمایی به آن مجوز نمایش داده، دستگاه دیگری پایین بکشد! سوال من این است که خب چرا همان دستگاه متولی صدور پروانه نمایش نمی‌شود؟ شما وقتی دندان درد دارید، سراغ پزشک متخصص می‌روید یا به حرف اطرافیان و دوستان گوش می‌دهید؟ حوزه فرهنگ هم دقیقا همین است؛ با توجه به ذات و ماهیت تفسیرپذیری‌اش و اینکه هرکس از ظن خود به یک اثر نگاه می‌کند، باید برای تشخیص درست و غلط سراغ متخصص آن رفت.»
مدیرکل اسبق نظارت و ارزشیابی ارشاد، روزهای حضورش در سازمان سینمایی را تجربه‌ای مبتنی بر امید به کار تیمی توصیف کرد، اما از چرایی بن‌بست‌ها گفت: «روزی که دعوت به همکاری شدم، فکر می‌کردم آنجا یک تیم هستیم که قرار است مشکلات را حل کنیم. از نگاه من، معنای نظارت نه انسداد و توقیف، که گشایش و افتتاح است. من حتی به آثاری که شخصا دوست‌شان نداشتم هم مجوز نمایش دادم و همه تصمیماتم بر پایه این اصل بود که هزینه‌ای به حاکمیت اضافه نکنم. اما متاسفانه وحدت رویه‌ای وجود نداشت؛ رابطه اعضا با هم بیشتر از اینکه ارگانیک باشد، مکانیکی بود و در نهایت به این نتیجه رسیدم که ما کار سیستمی بلد نیستیم و جای سیستم، افراد تعیین‌کننده‌اند.»
او با رد هرگونه ارتباط میان استعفا یا رفتن خود با نهادهای بیرون وزارت ارشاد، افزود: «فکر می‌کنم بابت رویه‌ای که در صدور پروانه نمایش آثار سینمایی در پیش گرفتم، از یک جایی به بعد تنها شدم و همکارانم پشتم را خالی کردند.»
زندی در بخش دیگری از این گفت وگو، از تناقض‌گویی برخی مدیران انتقاد کرد و گفت: «من هیچ نقشی در صدور مجوز نمایش «خانم والده» نداشتم و اصولا برای خودم سوال است که این آقایان چطور پشت این فیلم‌های کمدی می‌ایستند ولی از آثار اجتماعی حمایت نمی‌کنند؟ چرا در مهمانی‌ها و خلوت‌شان پزِ نمایش و صدور مجوز «پیرپسر» را می‌دهند، اما مقابل دستگاه‌های نظارتی و دولتی می‌گویند تقصیر زندی بود که به این فیلم پروانه نمایش داد؟ لطفا از همین امروز همه چیز را گردن من بیندازید! حتی اگر برای صدور پروانه نمایش «خانم والده» مشکلی برایتان پیش آمده، من حاضرم آن را گردن بگیرم!»
وی با اشاره به سابقه توقیف طولانی‌مدت فیلم «صد سال به این سال‌ها» (که به گفته او کاملا همراه با حاکمیت بود و باید از عوامل آن تقدیر می‌شد)، به چالش‌های اکران فیلم «صیاد» اشاره کرد و گفت: «حتی برای نمایش فیلم «صیاد» هم عده‌ای مخالفت کردند؛ آقای شفیعی، تهیه‌کننده این فیلم، حاضر است و می‌توانید بپرسید که من چقدر برای اکران آن تلاش کردم. مخالفت‌ها با «صیاد» بیشتر از «پیرپسر» بود، اما زور مخالفان «پیرپسر» بیشتر شد و به همین خاطر سر و صدا به پا کرد. همان زمان این سوال برایم مطرح شد که اگر دایره را این‌قدر تنگ کنید که امثال «صیاد» و «پیرپسر» در آن جا برای نمایش تایید نشوند، پس در سینماها چه باید نشان دهیم؟ برای نمایش «پیرپسر» همه افراد کمک کردند؛ از شخص وزیر فرهنگ تا کمال تبریزی که در شورا کمک زیادی کرد تا توانستیم یک جوان را در جمهوری اسلامی نگه داریم. من معتقدم باید حرف جوانان مخالف را شنید و کاری نکرد که مخالف تبدیل به معاند شود.»
وی «پیرپسر» را فیلمی بسیار اخلاقی و تجسم بصری آیه قرآن مبنی بر اینکه «سرنوشت محتوم رذایل اخلاقی، فناست» دانست که فروپاشی یک خانواده را به شکلی درخشان به تصویر کشیده است.
زندی با انتقاد شدید از فرسودگی قوانین جاری سینما، بر ضرورت تغییرات ساختاری تأکید کرد: «مشکل ما این آیین‌نامه‌هاست که برای ۴۰ سال قبل نوشته شده‌اند و امروز هیچ کارایی ندارند. این بخشنامه‌ها چه در تولید و ساخت و چه در نمایش، یک‌سری کلی‌گویی است که هیچ ارتباطی به شرایط امروز ندارند. هنوز عده‌ای هستند که می‌گویند چرا در فلان فیلم سیگار می‌کشند؟! ما چند جلسه نشستیم و بررسی کردیم چگونه این
آیین‌نامه‌ها را مورد بازنگری قرار دهیم؛ تغییراتی هم دادیم، اما همان ابتدا گفتند دردسر می‌شود و کار متوقف شد.»
پایان‌بخش صحبت‌های زندی، روایتی تلخ از برخورد با سعید روستایی بود: «سعید روستایی را ما آزار دادیم. برای فیلم «زن و بچه» به او مجوز دادیم که در جشنواره کن حاضر شود و وقتی برگشت، ۱۰ دقیقه به فیلمش اضافه کرد که گفتند باید دوباره مجوز بگیرید! او هم پذیرفت، فیلمش را داد و ۸ ایراد به فیلم گرفتند که هیچ‌کدام مربوط به آن ۱۰ دقیقه اضافه شده نبود!
روستایی یک جوان مستعد ایرانی است که باید او را ببینی و اجازه ندهی حس کند از او سوءاستفاده شده است. سکانس بیرون دادن حلقوی دود سیگار در نسخه مجوزگرفته کن هم بود، اما مخالفت با آن نشد؛ چرا بعد از کن گفتند باید حذف شود؟ بعد فیلمساز صدایش جای دیگری بلند می‌شود و اعتراض می‌کند و خیلی چیزهای بی‌ربط را به او نسبت می‌دهیم. وقتی روستایی پیش من آمد، به عنوان یک مسئول خجالت می‌کشیدم و جوابی برایش نداشتم.»
برنامه رادیویی «چراغ» با اجرا و سردبیری امیرعباس صباغ، دوشنبه‌ها از ساعت ۲۱:۳۰ تا ۲۳ به‌صورت مستقیم از رادیو تهران پخش می شود.
پایان‌بخش صحبت‌های زندی، روایتی تلخ از برخورد با سعید روستایی بود: «سعید روستایی را ما آزار دادیم. برای فیلم «زن و بچه» به او مجوز دادیم که در جشنواره کن حاضر شود. وقتی برگشت، ۱۰ دقیقه به فیلمش اضافه کرد و گفتند باید دوباره مجوز بگیرد! او هم پذیرفت، فیلمش را داد و ۸ ایراد به فیلم گرفتند که هیچ‌کدام مربوط به آن ۱۰ دقیقه اضافه شده نبود!
برنامه رادیویی «چراغ» با اجرا و سردبیری امیرعباس صباغ، دوشنبه شب ها از ساعت ۲۱:۳۰ و به صورت زنده از رادیو تهران پخش می شود.