برای نخستین بار، افراد زیادی که با هپاتیت B مزمن زندگی میکنند، میتوانند به درمان عملکردی این بیماری امیدوار باشند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تزریق هایبساگو (بپیروویرسن) را تأیید کرده است؛ مطالعات نشان میدهند این دارو میتواند بیماری را بدون نیاز به مصرف بیپایان داروهای ضدویروسی تحت کنترل نگه دارد. هپاتیت B مزمن
برای نخستین بار، افراد زیادی که با هپاتیت B مزمن زندگی میکنند، میتوانند به درمان عملکردی این بیماری امیدوار باشند.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تزریق هایبساگو (بپیروویرسن) را تأیید کرده است؛ مطالعات نشان میدهند این دارو میتواند بیماری را بدون نیاز به مصرف بیپایان داروهای ضدویروسی تحت کنترل نگه دارد.
هپاتیت B مزمن یکی از عوامل اصلی ابتلا به سیروز کبدی و سرطان سلولهای کبدی (HCC) به شمار میرود. این بیماری بیش از ۲۵۰ میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر کرده و سالانه بیش از یک میلیون مرگ به دنبال دارد.
تا همین اواخر، بسیاری از مبتلایان چارهای جز مصرف طولانیمدت داروهای ضدویروسی نداشتند تا میزان ویروس در بدن آنها کنترل شود.
وندی کارتر، سرپرست دفتر بیماریهای عفونی در مرکز ارزیابی و پژوهش داروهای سازمان غذا و داروی آمریکا، گفت:
بسیاری از افرادی که به هپاتیت B مزمن مبتلا هستند، برای مهار ویروس ناچارند سالها داروهای ضدویروسی مصرف کنند. هایبساگو رویکرد درمانی تازهای ارائه میدهد که به برخی بیماران امکان میدهد پس از پایان کامل درمان هپاتیت B مزمن، همچنان ویروس را تحت کنترل نگه دارند. تأیید این دارو پیشرفت مهمی برای مبتلایان به این بیماری جدی به شمار میرود.
برای دریافت این درمان جدید که نخستین نمونه در نوع خود محسوب میشود، بیماران باید شرایط مشخصی داشته باشند. از جمله این الزامات میتوان به نداشتن سیروز کبدی و استفاده از برخی داروهای ضدویروسی به مدت حداقل شش ماه اشاره کرد.
سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرد تأیید بپیروویرسن در چارچوب بررسی اولویتدار و عنوان درمان پیشگامانه صورت گرفته است؛ زیرا این دارو در مقایسه با روشهای درمانی استاندارد موجود، پیشرفت قابلتوجهی نشان داده است.
تونی وود، مدیر ارشد علمی شرکت داروسازی جیاسکی، گفت:
با وجود درمانهای فعلی، بسیاری از مبتلایان به هپاتیت B مزمن همچنان باید بهطور نامحدود دارو مصرف کنند و در معرض خطر عوارض جدی کبدی قرار دارند. هایبساگو برای نخستین بار این امکان را در اختیار بیماران آمریکایی قرار میدهد که پس از یک دوره درمانی ششماهه به درمان عملکردی دست یابند. همچنین پس از دریافت نخستین دوز، امکان تزریق دارو توسط خود بیمار وجود دارد که روند درمان را آسانتر میکند.
درمان عملکردی هپاتیت B چه معنایی دارد؟
اصطلاح درمان عملکردی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا به معنای ریشهکن شدن کامل بیماری نیست. در این روش، پس از قطع تمام درمانهای دیگر، انتظار میرود DNA ویروس هپاتیت B و پروتئین سطحی آن با نام HBsAg به مدت ۲۴ هفته در آزمایشها قابلشناسایی نباشند. این وضعیت نشان میدهد که سیستم ایمنی بدن توانسته بیماری را بدون مداخله درمانی مداوم کنترل کند.
نتایج کارآزماییهای بالینی فاز سوم B-Well نشان داد که در بزرگسالانی با سطح HBsAg حداکثر ۳۰۰۰ واحد بینالمللی در میلیلیتر، میزان دستیابی به درمان عملکردی با این دارو به ۱۹ درصد رسیده است. در مقابل، با استفاده از درمان استاندارد فعلی بهتنهایی، این میزان پس از ۱۲ ماه کمتر از یک درصد گزارش شد.
در نگاه اول، دستیابی به درمان عملکردی در یک نفر از هر پنج بیمار ممکن است چندان چشمگیر به نظر نرسد؛ اما این نتیجه گامی بزرگ در مقابله با بیماری مرگبار هپاتیت B محسوب میشود و میتواند زندگی میلیونها نفر را تغییر دهد یا حتی نجات دهد.
سازمان غذا و داروی آمریکا درباره نتایج دو کارآزمایی بالینی اعلام کرد:
در مجموع دو مطالعه، ۲۴ درصد از بیمارانی که هایبساگو دریافت کردند، شرایط لازم برای قطع داروهای قبلی خود را به دست آوردند؛ در حالی که هیچیک از افراد گروه دارونما واجد این شرایط نشدند. بیستوچهار هفته پس از قطع تمام درمانهای هپاتیت B، ویروس در بدن ۱۹ درصد از دریافتکنندگان هایبساگو همچنان تحت کنترل قرار داشت و پروتئین نشاندهنده عفونت هپاتیت B، یعنی HBsAg، در خون آنها قابلشناسایی نبود.
گزارشها نشان میدهند هپاتیت B مزمن عامل حدود ۵۶ درصد از موارد سرطان کبد در سراسر جهان به شمار میرود.
اگرچه واکسن مؤثری برای پیشگیری از این بیماری وجود دارد، تردید نسبت به واکسیناسیون افزایش یافته و برخی مناطق نیز به داروهای پیشگیرانه دسترسی کافی ندارند. این مشکلات به تداوم شیوع هپاتیت B دامن زدهاند.
علاوه بر این، ضعف در غربالگری بیماران، تلاشها برای کاهش آسیبهای بلندمدت کبدی را با مشکل روبهرو کرده است. همچنین مقابله با مهمترین مسیر انتقال بیماری، یعنی انتقال از مادر به نوزاد در دوران بارداری و هنگام تولد، به دلیل باورهای نادرست و اطلاعات گمراهکننده دشوارتر شده است؛ مشکلی که بهویژه در ایالات متحده به چشم میخورد.
دکتر نورا تراولت، رئیس بخش گوارش و کبد در مرکز پزشکی کک دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، گفت:
این درمان آغاز دورهای تازه در رسیدگی به افراد مبتلا به هپاتیت B مزمن به شمار میرود. بپیروویرسن این فرصت را برای بیماران فراهم میکند که پس از یک دوره کوتاه درمانی به درمان عملکردی دست یابند؛ هدفی دیرینه که همواره برای بیماران و پزشکان اهمیت داشته است.
