دلیل کاهش معنادار ساخت مسکن در کشور چیست؟
بر پایه آخرین گزارش مرکز آمار ایران، بخش ساختمان در بهار سال ۱۴۰۵، منفیِ ۶/۴ درصد رشد داشته است. این بدان معناست که ساخت و ساز به جای اینکه بیشتر شود، کمتر شده است. بانک مرکزی کشورمان هم برای کل سال ۱۴۰۴، عدد منفیِ ۱۵/۸ درصد را برای بخش ساختمان ذکر کرده است. آمارهایی که از کاهش محسوس ساخت و ساز در ایران حکایت دارند و البته که پیام‌های معناداری را نیز به بازار مسکن مخابره می کنند.
طبیعی است که با تداوم روند فعلی، ساده‌ترین نتیجه کاهش ساخت مسکن در کشور، ادامنه‌دار بودن روند صعودی قیمت مسکن و دور شدن بیش از پیش آن از دسترسِ طیف های قابل توجهی از مردم کشورمان باشد. باید پرسید چرا شاهد اُفت ادامه‌دار و محسوس ساخت مسکن در ایران هستیم؟
برخی در پاسخ به سوال مذکور معتقدند که جذابیت ساخت و ساز برای بسیاری از سازندگان کاهش یافته است. در واقع، سازنده وقتی می بیند سرمایه خود را در امر ساختِ ساختمان بکار می گیرد و محصول نهایی، به راحتی فروش نمی رود(به دلیل قدرت خرید پایینِ مردم)، ترجیح می دهد فعلا دست نگه دارد و سرمایه خود را وارد بازارهایی کند که بازگشت پولِ سریعتری دارند.
در عین حال، برخی کارشناسان نیز معتقدند که روند ارائه تسهیلات بانکی به سازندگان و همچنین خریداران مسکن، با چالش هایی همراه است که این مساله خود موجب شده تا ساخت و فروش مسکن به راحتی اتفاق نیفتد. وقتی سازنده مسکن، حمایت مالی موثری دریافت نکند و یا خریدار مسکن، با اقساط سنگینِ دریافت وام مسکن رو به رو باشد، کاملا طبیعی است که شاهد نوعی قفل‌شدگی در بازار مسکن باشیم. موضوعی که خود چرخه گرانی در بازار مسکن ایران را تقویت می کند.
و در نهایت اینکه گرانی های اخیر و جاری در کشور که تا حد زیادی ناشی از ادامه فضای نه جنگ نه صلح است، خود موجب می شود تا سازندگان مسکن در امر ساخت، با دغدغه‌های متنوعی مواجه باشند و فعلا دست روی دست بگذارند و منتظر آینده باشند. این موضوع نیز نوعی وقفه در ساخت مسکن را سبب می شود و البته که خروجی آن هم تداوم گرانی در بخش مسکن است.