باشگاه خبرنگاران جوان؛ رویا نادری - یک متخصص امنیت سایبری در البرز با هشدار نسبت به اینکه خطاهای انسانی همچنان بزرگ‌ترین پاشنه آشیل در فضای مجازی است، گفت: گسترش ابزارهای هوش مصنوعی موجب شده تا حتی افراد با دانش فنی اندک نیز توانایی اجرای حملات را پیدا کنند؛ تهدیدی که نیازمند ارتقای فوری سواد دیجیتال و حفاظت از داده‌های شهروندان است.

با وجود پیشرفت روزافزون زیرساخت‌ها و سامانه‌های دولتی، همچنان «خطاهای انسانی» و بی‌احتیاطی کاربران به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب‌پذیری و بستر اصلی سوءاستفاده مجرمان سایبری شناخته می‌شود.

محمدعلی رجبی، متخصص امنیت سایبری و دیجیتال، در برنامه رادیویی «رهیافت» با اشاره به حوادث سایبری سال‌های اخیر اظهار کرد: در بررسی این حوادث، مواردی همچون اختلال در دسترسی به خدمات بانکی و قطع سرویس‌ها مشاهده شده است؛ اما باید میان «اختلال در دسترسی به خدمات» و «دسترسی غیرمجاز به داده‌های حساس کاربران» تفاوت قائل شد.

وی با تأکید بر اینکه هیچ سامانه‌ای را نمی‌توان بدون رصد مستمر، کاملاً مصون از خطر دانست، افزود: بخش عمده‌ای از آسیب‌هایی که شهروندان و سازمان‌ها با آن مواجه می‌شوند، ریشه در خطاهای انسانی و رفتارهای ناایمن در بستر خدمات دیجیتال دارد.

شمشیر دو لبۀ هوش مصنوعی در فضای سایبری

این متخصص امنیت سایبری با اشاره به نقش فزاینده هوش مصنوعی در نبرد سایبری میان هکرها و مدافعان، گفت: ابزارهای هوش مصنوعی و عامل‌های هوشمند از یک سو برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و نفوذ به سامانه‌ها به کار گرفته می‌شوند و از سوی دیگر، شرکت‌های امنیتی از همین فناوری برای تحلیل حملات و پاسخ سریع‌تر به تهدیدها بهره می‌برند.

رجبی خاطرنشان کرد: یکی از پیامدهای نگران‌کنندۀ هوش مصنوعی این است که افراد با دانش فنی محدود نیز می‌توانند از ابزارهای آماده برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها استفاده کنند و همین مسئله، دامنه تهدیدکنندگان را گسترش داده است؛ در مقابل، تیم‌های امنیتی نیز با همین فناوری سرعت مقابله با حملات را افزایش داده‌اند.

حفاظت از داده‌ها؛ شرط اصلی رشد اقتصاد دیجیتال

وی با تأکید بر اینکه نحوه استفاده از فناوری تعیین‌کننده پیامدهای آن است، بر ضرورت تقویت آموزش عمومی و رعایت اصول امنیتی تأکید کرد و گفت: در عصر دیجیتال، داده‌ها و دارایی‌های نامشهود نقش کلیدی در ارزش‌آفرینی و توسعه اقتصاد دیجیتال دارند؛ از این رو، توسعه فناوری باید هم‌زمان با تقویت فرایندهای امنیتی و آگاهی‌بخشی به نیروی انسانی پیش برود.

این متخصص امنیت سایبری در پایان یادآور شد: امنیت سایبری صرفاً به تجهیزات و سخت‌افزارها محدود نمی‌شود، بلکه رفتار کاربران، میزان آگاهی آن‌ها و رعایت دقیق اصول حفاظت از اطلاعات، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مخاطرات فضای مجازی ایفا می‌کند.