سامان قدوس در بهترین زمان ممکن از تیم ملی کنار رفت؛ تصمیمی حرفهای که در فوتبال ایران، با وجود تعداد زیادی بازیکن پا به سن گذاشته، میتواند یک الگو باشد.
خداحافظی سامان قدوس از تیم ملی را میتوان یکی از تصمیمهای قابلتوجه و حتی قابلتحسین فوتبال ایران در سالهای اخیر دانست. بازیکنی که سالها در سطح اول فوتبال اروپا حضور داشت و یکی از لژیونرهای باکیفیت ایران محسوب میشد، حالا ترجیح داده در شرایطی که همچنان میتوانست به حضورش در تیم ملی ادامه دهد، خودش نقطه پایان را انتخاب کند. قدوس در حالی از پیراهن ملی خداحافظی کرد که در فوتبال باشگاهی امارات شرایط بدی ندارد و حتی میتوانست تا جام ملتهای آینده همچنان یکی از گزینههای کادر فنی باشد. با این حال، تصمیم گرفت فرصت بیشتری در اختیار نسل جدید قرار بگیرد؛ انتخابی که بیش از هر چیز نشاندهنده بلوغ حرفهای اوست.
واقعیت این است که تیم ملی ایران مدتهاست با مشکل تغییر نسل مواجه شده و میانگین سنی بالای بازیکنان در تورنمنتهای اخیر نیز به یکی از نگرانیهای جدی تبدیل شده است. با وجود این، امیر قلعهنویی در دوران حضورش روی نیمکت تیم ملی، آنطور که انتظار میرفت برای کنار گذاشتن مهرههای پا به سن گذاشته جسارت به خرج نداده است. اظهارات اخیر او نیز نشانهای از ادامه همین رویکرد بود؛ جایی که تأکید کرد بازیکنان قدیمی همچنان در تفکراتش حضور دارند و سن بهتنهایی ملاک دعوت نیست.
البته هیچکس انتظار ندارد تیم ملی یکشبه تمام بازیکنان باتجربهاش را کنار بگذارد یا صرفاً به دلیل بالا رفتن سن، مهرههای مؤثر را از فهرست خارج کند. تجربه همچنان یکی از فاکتورهای مهم در ساختار هر تیمی است، اما مسئله زمانی نگرانکننده میشود که بازیکنانی با افت محسوس کیفیت و کاهش کارایی، همچنان به حضور در اردوهای ملی اصرار داشته باشند و حاضر نباشند جای خود را به نسل جوانتر بدهند.
متأسفانه در فوتبال ایران گاهی حفظ عنوان ملیپوش بودن و باقی ماندن در کانون توجهات، از خود عملکرد فوتبالی مهمتر میشود. برخی بازیکنان باتجربه با وجود اینکه دیگر توانایی و کیفیت سالهای گذشته را ندارند، همچنان منتظر دعوت دوباره هستند و ظاهراً عطش حضور در تیم ملی و باقی ماندن در ویترین فوتبال اجازه نمیدهد واقعیت را بپذیرند. در چنین شرایطی، تصمیم قدوس ارزش دوچندانی پیدا میکند؛ چراکه نشان داد برای کنار رفتن هم باید زمانشناس بود و همیشه نباید منتظر ماند تا سرمربی خط پایان را اعلام کند.
البته مسئولیت اصلی جوانگرایی و پوستاندازی تیم ملی بر عهده سرمربی و کادر فنی است، نه بازیکنان. قلعهنویی باید براساس نیازهای فنی و کیفیت فعلی نفرات تصمیم بگیرد و اجازه ندهد نام و سابقه بازیکنان به عاملی برای حضور همیشگی آنها در اردوها تبدیل شود. با این حال، وقتی سرمربی همچنان راه بازگشت بازیکنان قدیمی را باز میگذارد و صراحتاً اعلام میکند که سن ملاک دعوت نیست، چندان هم عجیب نخواهد بود اگر در اردوهای آینده دوباره شاهد حضور همان چهرههای تکراری باشیم.
خداحافظی قدوس یک پیام روشن داشت؛ هیچ بازیکنی نباید پیراهن تیم ملی را میراث همیشگی خود بداند. فوتبال متعلق به نسلهای مختلف است و بازیکنان باتجربه، همانقدر که در روزهای اوج باید برای تیم ملی مفید باشند، در زمان افت نیز باید واقعیت را بپذیرند. شاید بد نباشد بعضی از ملیپوشان قدیمی از تصمیم سامان قدوس درس بگیرند؛ گاهی بهترین کمک به تیم ملی، کنار رفتن در زمان مناسب و باز کردن مسیر برای جوانترهاست.
