کارمند بایننس برای یک فرصت شغلی رویایی کلیک کرد؛ اما آنچه دانلود کرد، احتمالاً کلید ورود هکرهای کره شمالی به قلب یکی از بزرگترین صرافیهای رمزارزی جهان بود. حالا با احتمال سرقت بیش از ۶ میلیارد دلار، پرسش اصلی این است: آیا صنعت رمزارز در برابر بازیگران دولتیِ مسلح به ابزارهای سایبری، اصلاً آماده است؟
حمله سایبری به صرافی رمزارزی بایننس به سرقت بیش از ۶ میلیارد دلار دارایی دیجیتال انجامیده است؛ رخدادی که در صورت تأیید ابعاد اعلامشده، بزرگترین سرقت رمزارزی تاریخ محسوب میشود. این حمله بار دیگر توجهها را به نقش گروههای هکری وابسته به کره شمالی، آسیبپذیری زیرساختهای صرافیهای دیجیتال و استفاده از رمزارزها برای کاهش اثر تحریمهای یکجانبه جلب کرده است.
گروه هکری موسوم به «تریدر تریتر» که به کره شمالی نسبت داده میشود، مسئول این عملیات بوده است. بایننس توانست بلافاصله پس از حمله حدود ۴۴ درصد از داراییهای سرقتشده را مسدود کند، اما بخش باقیمانده که عمدتاً به بیتکوین و اتریوم منتقل شده، عملاً بازیابیناپذیر توصیف شده است.
نفوذ از مسیر کارکنان و مهندسی اجتماعی
بررسیهای پس از حمله نشان میدهد عملیات، برخلاف سرعت اجرای نهایی آن، حاصل برنامهریزی چندماهه بوده است. هکرها ابتدا یکی از کارکنان بایننس را در شبکه اجتماعی لینکدین هدف گرفتند و با طراحی مجموعهای از مصاحبههای شغلی جعلی، او را متقاعد کردند یک فایل مربوط به تکلیف استخدامی را دانلود کند؛ فایلی که به مهاجمان امکان دسترسی به سامانههای داخلی شرکت را میداد.
در عملیاتی موازی، یک کارزار تبلیغاتی هدفمند نیز باعث شد کارمند دیگری ناخواسته نرمافزار مخرب را دریافت کند. مهاجمان پس از ورود به شبکه داخلی، برای دسترسی به کیفپولهای بایننس و انتقال داراییها اقدام کردند. من نشانههایی مانند دسترسی ماندگار به سامانههای شرکت، سرعت بالای انتقال داراییها و تلاش برای از بین بردن شواهد را از ویژگیهای عملیات پیچیده بازیگران سایبری دولتی میدانم.
در گزارشهای منتشرشده همچنین به احتمال سوءاستفاده مهاجمان از یک ابزار هوش مصنوعی داخلی بایننس بهعنوان یکی از مسیرهای ورود اشاره شده است؛ با این حال، بخش عمده عملیات بدون استفاده از عاملهای هوش مصنوعی انجام شده است. سرعت انتقال داراییها میان کیفپولها نیز احتمالاً بیشتر حاصل نرمافزارهای خودکار و اسکریپتهای معمول بوده است.
کره شمالی و تأمین مالی برنامههای نظامی
من این حمله را در چارچوب راهبرد گستردهتر کره شمالی برای استفاده از توان سایبری بهمنظور تأمین منابع مالی و کاهش اثر تحریمهای یکجانبه ارزیابی میکنم. پیونگیانگ طی یک دهه گذشته شبکهای از گروههای هکری دولتی و نیروهای متخصص سایبری ایجاد کرده که اهدافی مانند بقای حکومت، کاهش فشار اقتصادی تحریمها و تقویت توان دفاعی، موشکی و هستهای کشور را دنبال میکنند.
گروه تریدر تریتر از سوی برخی ارزیابیها زیرمجموعه یا وابسته به گروه لازاروس دانسته میشود؛ گروهی که پیشتر نیز در حملات سایبری منتسب به کره شمالی نقش داشته است. این کشور علاوه بر حملات مستقیم، از نیروهای فناوری اطلاعات جعلی نیز استفاده میکند که با هویتهای ساختگی در شرکتهای غربی استخدام میشوند و درآمد حاصل از فعالیتهایشان از طریق رمزارزها یا واسطههای کشورهای ثالث منتقل میشود.
هکرهای کره شمالی از سال ۲۰۱۷ تاکنون حدود ۱۲.۸ میلیارد دلار رمزارز سرقت کردهاند و حدود ۷.۸ میلیارد دلار از این رقم به سال ۲۰۲۶ مربوط میشود. همچنین، هیئت کارشناسان سازمان ملل در سال ۲۰۲۴ گزارش داده بود که موفقیت کره شمالی در کاهش اثر تحریمها از طریق فعالیتهای سایبری به اندازهای بوده که تا ۴۰ درصد بودجه دفاعی این کشور میتوانسته از محل رمزارزهای سرقتشده تأمین شود.
شبکه گسترده پولشویی پس از سرقت
انتقال داراییهای سرقتشده از بایننس بخشی از یک عملیات پیچیده پولشویی بوده است. مهاجمان داراییها را میان حدود ۱۲ هزار کیفپول، ۱۱ بلاکچین و بیش از ۴۰ هزار تراکنش پراکنده کردهاند؛ بهگونهای که بهطور متوسط هر ۲۵ ثانیه یک کیفپول جدید ایجاد شده است.
این شیوه، ردیابی مسیر داراییها را دشوار میکند. من همچنین به استفاده از شبکههای واسطه در خارج از کره شمالی از جمله در چین اشاره میکنم؛ جایی که برخی بانکها و مسیرهای مالی امکان انتقال پول بدون شفافیت کافی درباره هویت واقعی صاحبان حساب را فراهم میکنند.
کره شمالی مسئولیت حمله را رد کرده است. پس از اعلام افبیآی درباره نقش این کشور، خواهر کیم جونگ اون این اتهام را «تحریکی سیاسی و جدی» خواند. با این حال، گزارشهای اطلاعاتی مربوط به تراکنشهای درون و بیرون بلاکچین، شباهتهایی میان روشهای این حمله و عملیات پیشین گروههای هکری کره شمالی نشان دادهاند.
انتقاد از سیاست دولت ترامپ در قبال امنیت رمزارزها
واکنش دولت آمریکا به سرقتهای رمزارزی در سالهای اخیر دوگانه بوده است. از یک سو، دولت ترامپ با مشارکت شرکتهای رمزارزی برای مقابله با کلاهبرداریهای سایبری از جمله فعالیت مراکز کلاهبرداری در جنوب شرق آسیا، اقداماتی انجام داده است. توقیف زیرساختها و کیفپولهای دیجیتال در این عملیاتها به جلوگیری از انتقال حدود ۸۳۳ میلیون دلار به بازیگران مخرب کمک کرده است.
اما این اقدامات با مقابله با حملاتی که مستقیماً صرافیهای رمزارزی را هدف قرار میدهند، تفاوت دارد. رویکرد دولت ترامپ در حمایت از نوآوری و پرهیز از تنظیمگری سختگیرانه، مانع پاسخگویی کافی شرکتهای فعال در این صنعت شده است. در این زمینه، به عفو چانگپنگ ژائو، مدیرعامل پیشین بایننس در اکتبر ۲۰۲۵ اشاره میکنم. ژائو در سال ۲۰۲۳ به اتهام پولشویی اعتراف کرده بود و ترامپ او را در چارچوب سیاست پایان دادن به «جنگ علیه رمزارزها» مورد عفو قرار داد. این تصمیم راه را برای فعالیت کاربران آمریکایی در بایننس هموار کرد.
پس از حمله اخیر، یی هه، یکی از مدیران ارشد بایننس، اذعان کرد که شرکت باید زودتر سرمایهگذاری بیشتری در امنیت انجام میداد و استانداردهای سختگیرانهتری وضع میکرد. او همچنین گفته است تیم امنیتی بایننس در طول سال ۲۰۲۶، ۵۷ مورد مشکوک از تهدیدهای سایبری مرتبط با کره شمالی را شناسایی و خنثی کرده است.
شکاف میان سیاست تهاجمی سایبری و واقعیت تهدیدها
دولت ترامپ در اوت ۲۰۲۶ یادداشتی ریاستجمهوری منتشر کرد که هدف آن فراهم کردن زمینه برای مشارکت بخش خصوصی در عملیات سایبری تهاجمی علیه جرایم اینترنتی و کلاهبرداریهای دیجیتال بود. با این حال، این دستورالعمل شرکتهای خصوصی را از هدف قرار دادن بازیگران وابسته به دولتها منع میکند.
این محدودیت را با واقعیت تهدیدهای سایبری در تضاد میدانم؛ زیرا بخشی از فعالیتهای سودآور کره شمالی از طریق گروههای هکری دولتی انجام میشود. از سوی دیگر، شرکتهای رمزارزی بهدلیل دسترسی به اطلاعات تراکنشها و شناخت مسیرهای انتقال دارایی، میتوانند در شناسایی و مسدود کردن نقاط حساس شبکههای پولشویی نقش مهمی ایفا کنند.
پیام اصلی آن است که گسترش بازار رمزارزها بدون تقویت امنیت صرافیها و الزام شرکتها به رعایت استانداردهای سختگیرانه، میتواند هزینهای فراتر از زیان مالی سرمایهگذاران داشته باشد و به تقویت ظرفیت دفاعی کشورهای تحت فشار تحریمهای یکجانبه کمک کند.
