باشگاه خبرنگاران جوان - ریزآلاینده‌هایی که موفق می‌شوند از در و پنجره عبور کنند، در هوا معلق نمی‌مانند؛ بلکه به مرور روی میزها، فرش‌ها و لوازم منزل ته نشین می‌شوند.

فصل پاییز و پدیده وارونگی دما، آسمان کلانشهرهای ایران را بار دیگر در هاله‌ای از دود، غبار و ذرات معلق پنهان کرده است.در این میان، آنچه بیش از همه سلامت ما را تهدید می‌کند، دودهای قابل رویت نیستند؛ بلکه ذرات بسیار ریزی موسوم به ریزآلاینده‌ها و فلزات سنگین هستند که بدون سر و صدا از سد دفاعی مجاری تنفسی عبور می‌کنند و خود را به عمیق‌ترین نقاط ریه و حتی جریان خون می‌رسانند.

هنگامی که شاخص کیفیت هوا در وضعیت ناسالم قرار می‌گیرد، تصور اینکه بتوانیم کاملاً خود را ایزوله کنیم، غیرواقع‌بینانه است. با این حال، علم بهداشت محیط و پزشکی پیشگیری اثبات کرده‌اند که با به کارگیری چند مهارت ساده، می‌توان میزان مواجهه بدن با این سموم نامرئی را خیلی کاهش داد.‌کنترل میزان نفوذ آلاینده‌ها به حریم خانه و بدن، نیازمند تغییرات آگاهانه در سبک زندگی روزمره است. در ادامه چند راهکار مهارتی را مرور می‌کنیم که کمک می‌کند در روزهای قرمز پاییز، سپری محکم‌تر در برابر ریزآلاینده‌ها بسازیم.‌

تهویه منزل و بستن دروازه‌های ورود دود

نخستین اشتباه رایج در روزهای آلوده، باز گذاشتن پنجره‌ها به امید جریان داشتن هواست. در ساعات اوج ترافیک و زمانی که غلظت آلاینده‌ها در بالاترین حد خود قرار دارد، هر منافذی می‌تواند به کانالی برای ورود ذرات معلق به خانه تبدیل شود.برای مهار این مسئله، در ساعات اولیه صبح و عصر که هوا سنگین‌تر است، پنجره‌ها را کاملاً بسته نگه دارید. اگر نیاز به تهویه دارید، این کار را به ساعات میانی روز که کمی از غلظت آلاینده‌ها کاسته شده موکول کنید. همچنین استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا مجهز به فیلتر هپا در اتاق خواب و نشیمن، بخش عمده‌ای از ذرات معلق خانگی و دوده نفوذی را به دام می‌اندازد.

تغییر مسیر و زمان‌بندی تردد در فضای بیرون

اگر ناچار هستید در روزهای آلوده پاییز از خانه خارج شوید، زمان و مسیر خود را هوشمندانه انتخاب کنید. پیاده‌روی در حاشیه خیابان‌های شلوغ و پرتردد، یعنی تنفس مستقیم دود اگزوز خودروها و ذرات لاستیک و لنت ترمز که سرشار از فلزات سنگین هستند. تا حد امکان از کوچه‌پس‌کوچه‌های خلوت‌تر عبور کنید یا ترددهای غیرضروری خود را به ساعات پایانی شب یا روزهای تعطیل که بار ترافیکی کمتر است، انتقال دهید.استفاده از ماسک‌های استاندارد N95 در فضای بیرون، برخلاف ماسک‌های معمولی پارچه‌ای یا جراحی، توانایی مسدود کردن ریزآلاینده‌ها را دارد و مانع از ورود آن‌ها به سیستم تنفسی می‌شود.

‌پاکسازی سطوح داخلی منزل با دستمال مرطوب

ریزآلاینده‌هایی که موفق می‌شوند از در و پنجره عبور کنند، در هوا معلق نمی‌مانند؛ بلکه به مرور روی میزها، فرش‌ها و لوازم منزل ته نشین می‌شوند. جارو برقی‌های معمولی بدون فیلتر پیشرفته، این ذرات خوابیده را دوباره به هوا پرتاب می‌کنند. برای پیشگیری از این چرخه آلودگی، به جای جارو کشیدن خشک یا استفاده از پروسه‌های غبارروبی با دستمال خشک، از دستمال‌های مرطوب برای نظافت سطوح منزل استفاده کنید تا ذرات به دام بیفتند و در فضا پخش نشوند.

‌شستشوی مداوم مجاری تنفسی و پوست

پوست و غشاهای مخاطی بینی و گلو، اولین خطوط برخورد با ریزآلاینده‌های معلق در هوا هستند. پس از بازگشت به خانه، شستشوی بینی و حلق با سرم نمکی (سرم فیزیولوژی) یا آب نمک رقیق‌شده، یکی از اثربخش‌ترین مهارت‌های بهداشتی است که ذرات چسبیده به مخاط را پیش از جذب شدن پاکسازی می‌کند. همچنین شستن دست و صورت با صابون‌های ملایم، از باقی ماندن مواد سمی و نشستن آن‌ها روی منافذ پوستی جلوگیری می‌کند.

تقویت سیستم دفاعی با سد تغذیه‌ای

اگرچه تغذیه نمی‌تواند مانع از ورود ریزآلاینده‌ها به بدن شود، اما قدرت دفاعی سلول‌ها را در برابر رادیکال‌های آزاد ناشی از آلودگی بالا می‌برد. مصرف مرکبات سرشار از ویتامین C، سبزیجات تازه، و محصولات لبنی کم‌چرب به دلیل داشتن کلسیم بالا، رقابت سختی با جذب فلزات سنگین در دستگاه گوارش انجام می‌دهد و به خنثی‌سازی اثرات مخرب سموم کمک می‌کند. نوشیدن آب فراوان در طول روز نیز سرعت دفع سموم را از طریق کلیه‌ها افزایش می‌دهد.‌پاییز با تمام زیبایی‌ها و خش‌خش برگ‌هایش، امسال با غبار سنگین کلانشهرها گره خورده است؛ اما ما محکوم به تسلیم در برابر این آلودگی نیستیم. با اعمال این کنترل‌های ساده در محیط خانه، نحوه تردد و مراقبت‌های شخصی، می‌توانیم سد محکمی در برابر ریزآلاینده‌ها بسازیم و نفس‌های عمیق‌تر و سالم‌تری را تجربه کنیم.

منبع: فارس