تهران- ایرنا- با اتکا به رویکردهای نوآورانه و دانش‌بنیان در اصلاح الگوی کشت، طرح جامع توسعه زنجیره ارزش زعفران و اعطای تسهیلات میلیاردی بدون بهره در اصفهان کلید خورد، این طرح می‌تواند به‌عنوان یک الگوی موفق ملی در اقلیم‌های خشک و بحرانی کشور تسری یابد.
به گزارش خبرنگار گروه علمی ایرنا، تشدید چالش‌های اقلیمی و بحران کم آبی در مناطق مختلف کشور ضرورت توجه به نوآوری و استفاده از فناوری های روز در بخش کشاورزی را بیش از پیش نمایان ساخته است.
در سال‌های اخیر، فلات مرکزی ایران و به ویژه استان اصفهان با بحران جدی محدودیت منابع آب و به دنبال آن حتی در برخی از نقاط با فرونشست زمین مواجه شده است؛ شرایطی که استمرار شیوه های سنتی کشاورزی را ناممکن ساخته و این مسئله بازنگری اساسی در شیوه های بهره برداری از آب و خاک را به یک ضرورت انکارناپذیر مبدل کرده است. کارشناسان بر این باورند که گذار از کشاورزی سنتی به الگوهای مدرن و متناسب با اقلیم خشک، تنها راه حفظ حیات اقتصادی جوامع محلی و تامین امنیت غذایی است.
در همین راستا، توسعه گیاهان کم‌آب‌بر و با ارزش اقتصادی بالا به عنوان یکی از اصلی‌ترین راهبردهای اصلاح الگوی کشت در دستور کار نهادهای مسئول قرار گرفته است. اجرای این رویکرد نوین علاوه بر بهینه سازی مصرف آب، می‌تواند با ایجاد ارزش افزوده اقتصادی، معیشت کشاورزان مناطق کم‌آب را تقویت کرده و پایداری تولید را در اقلیم‌های خشک تضمین کند.
در این راستا، نعمت‌الله اکبری مشاور مسئولیت اجتماعی مدیرعامل فولاد مبارکه و رئیس شورای مسئولیت اجتماعی این شرکت در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به برنامه‌های این مجموعه در حوزه مسئولیت اجتماعی اظهار کرد: فولاد مبارکه در چارچوب برنامه راهبردی مسئولیت اجتماعی خود، مجموعه‌ای از اقدامات را با هدف توانمندسازی جوامع محلی و توسعه پایدار مناطق پیرامونی دنبال می‌کند.
وی افزود: این برنامه‌ها با توجه به نیازهای اجتماعی و اقتصادی استان اصفهان و از محل اعتبارات مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه اجرا می‌شوند.
اکبری در توضیح بیشتری اضافه کرد: در بخش توانمندسازی جوامع محلی، احیای قنوات و توسعه الگوی کشت نوین مبتنی بر روش‌های دانش‌بنیان و متناسب با شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آبی، با هدف افزایش بهره‌وری، درآمد کشاورزان و تقویت اقتصاد مناطق کم‌آب استان دنبال می‌شود.
احیای قنوات و اجرای الگوی کشت نوین مبتنی بر فناوری در مناطق کم‌آب اصفهان
مشاور مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه در ادامه با اشاره به برنامه‌های توانمندسازی و آبادانی جوامع محلی گفت: احیای قنوات، به ویژه در مناطق شرقی استان اصفهان که با کمبود شدید منابع آبی مواجه هستند، از سال گذشته با همکاری جهاد کشاورزی و قرارگاه سیدالشهدا در دستور کار قرار گرفته و اجرای این برنامه همچنان ادامه دارد.
اکبری افزود: در کنار احیای قنوات، توسعه الگوی کشت با رویکرد دانش‌بنیان و گسترش کشت گیاهان کم‌آب‌بر با بازده اقتصادی مناسب، با همکاری جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات کشاورزی استان اصفهان دنبال می‌شود.
وی، هدف از این را کمک به سازگاری فعالیت‌های کشاورزی با شرایط اقلیمی، افزایش بهره‌وری منابع آب و بهبود معیشت کشاورزان ذکر کرد.
اکبری با تأکید بر نقش کلیدی فناوری و نوآوری در انتخاب محصولات مقاوم به کم‌آبی اظهارکرد: زعفران به دلیل نیاز آبی نسبتاً پایین و ارزش اقتصادی مناسب، یکی از گزینه‌های برجسته در الگوی کشت پیشنهادی برای استان اصفهان است.
به گفته وی، این محصول با چند نوبت آبیاری در سال قابلیت تولید دارد و می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای اقتصادی و فناورانه برای کشاورزان مناطق دارای محدودیت منابع آبی مطرح شود.
اکبری با بیان اینکه، فولاد مبارکه از سال گذشته با همراهی جهاد کشاورزی، از توسعه کشت این محصول در شهرستان‌های مختلف استان حمایت کرده است افزود: با توجه به هزینه‌های اولیه کشت زعفران، این شرکت از محل اعتبارات مسئولیت اجتماعی و با نظارت جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات کشاورزی، از طریق صندوق توسعه کشاورزی تسهیلات بدون بهره در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد.
به گفته وی، سقف این تسهیلات در سال ۱۴۰۵ به یک میلیارد تومان رسیده است و برای تسهیل دسترسی کشاورزان، تلاش شده شرایط دریافت تسهیلات با حداقل وثایق همراه باشد.
آغاز کشت زعفران در دو هکتار از اراضی شهرستان مبارکه
رئیس شورای مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه همچنین با اشاره به اجرای نمونه‌ای این طرح در شهرستان مبارکه گفت: عملیات کشت زعفران در زمینی به مساحت ۲۰ هزار مترمربع، معادل دو هکتار، در منطقه تلخ‌وجه (اسمونچه) شهرستان مبارکه آغاز شده است.
اکبری افزود: این طرح با حضور مسئولان استانی و شهرستانی، از جمله خانم دکتر سعیدی، نماینده شهرستان مبارکه، فرماندار، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان و مسئولان حوزه مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه اجرا شده است.
وی با بیان اینکه یک مجموعه دیگر در اجرای این طرح، زنجیره زعفران را از تأمین نهاده‌ها تا برداشت و تضمین خرید محصول پوشش می‌دهد، اظهار کرد: ایجاد پیوند میان مراحل مختلف تولید و خرید محصول می‌تواند به حمایت مؤثرتر از کشاورزان و کاهش دغدغه‌های آنان در مسیر تولید کمک کند.
اکبری درباره بازدهی این محصول نیز توضیح داد: زعفران در سال نخست به بازدهی کامل نمی‌رسد، اما از سال دوم می‌توان انتظار بهبود عملکرد اقتصادی آن را داشت. برآورد ارائه‌شده برای دوره بازگشت سرمایه کشت نیز حدود یک تا دو سال است.
وی ادامه داد: زمان کاشت زعفران در استان اصفهان، با توجه به دمای هوا و شرایط اقلیمی هر منطقه، معمولاً از تیرماه تا اواسط آبان‌ماه است و برداشت گل این محصول نیز در بسیاری از مناطق استان از حدود ۱۵ آبان‌ماه آغاز می‌شود.
اکبری در ادامه با تأکید بر ظرفیت فولاد مبارکه برای حمایت از توسعه زنجیره زعفران در استان اصفهان خاطرنشان کرد: هدف از این اقدامات، توسعه الگوی کشت متناسب با شرایط کم‌آبی، ترویج رویکردهای دانش‌بنیان، افزایش درآمد کشاورزان، توانمندسازی جوامع محلی و کمک به پیشرفت و آبادانی مناطق مختلف استان است. امیدواریم با گسترش این برنامه‌ها، دانش‌بنیان‌ها و تکمیل زنجیره تولید زعفران، زمینه استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های کشاورزی مناطق کم‌آب فراهم شود و این طرح به عنوان یک الگوی موفق به سایر مناطق کم‌آب کشور نیز تسری یابد.