پژوهشگران در یک مطالعه جدید موفق شدند با استفاده از یک داروی آزمایشی، بخشی از عملکرد ازدست‌رفته کبد در موش‌های سالمند را بازیابی کنند. نکته جالب‌تر اینکه این درمان میزان پروتئین مرتبط با بیماری آلزایمر را در خون این حیوانات تا ۵۰ درصد کاهش داد. این یافته می‌تواند مسیر تازه‌ای برای بررسی ارتباط میان سلامت کبد، افزایش سن و بیماری آلزایمر باز کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ کبد نقش مهمی در تصفیه خون و حذف مواد زائد و ترکیبات اضافی بدن دارد. یکی از موادی که کبد به دفع آن کمک می‌کند، پروتئینی به نام آمیلوئید بتا (Amyloid-beta) است.
این پروتئین می‌تواند در مغز افراد مبتلا به آلزایمر تجمع پیدا کند و پلاک‌هایی تشکیل دهد که با آسیب به سلول‌های عصبی ارتباط دارند. آمیلوئید بتا در خون نیز وجود دارد و کبد در پاک‌سازی آن نقش دارد.
اما با افزایش سن، عملکرد سلول‌های کبدی و ارتباط میان آن‌ها ضعیف‌تر می‌شود و توانایی کبد برای حذف این مواد کاهش می‌یابد.
دارویی که عملکرد کبد موش‌های سالمند را بازیابی کرد
محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی برای بررسی این موضوع، موش‌های دو ساله را به مدت دو هفته با دارویی آزمایشی به نام سیناکیگوات (Cinaciguat) درمان کردند.
نتایج نشان داد این دارو توانست بخشی از تغییرات ناشی از افزایش سن را بهبود دهد:
* میزان نوعی از پروتئین آمیلوئید بتا در خون حدود ۵۰ درصد کاهش یافت و به سطح مشاهده‌شده در موش‌های جوان رسید.
* میزان LDL یا همان کلسترول بد نیز کاهش پیدا کرد.
* عملکرد سلول‌های کبدی در جذب و پاک‌سازی این مواد بهتر شد.
راز اثرگذاری دارو چه بود؟
بررسی‌های بیشتر نشان داد این دارو علاوه بر بهبود عبور مواد از رگ‌های کوچک کبد، ارتباط میان سلول‌های پوشاننده رگ‌ها و سلول‌های اصلی کبد را نیز تقویت می‌کند.
این سلول‌ها با کمک یک پروتئین پیام‌رسان به نام HB-EGF با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.
با افزایش سن، ترشح این پیام‌رسان کاهش می‌یابد و سلول‌های کبدی بخشی از توانایی تخصصی خود را برای جذب و حذف مواد مختلف از دست می‌دهند.
داروی آزمایشی توانست ترشح این پیام‌رسان را دوباره فعال کند و به سلول‌های کبدی کمک کند عملکرد طبیعی خود را بهتر انجام دهند.
به زبان ساده، این دارو نه‌تنها مسیر پاک‌سازی مواد در کبد را بهبود داد، بلکه ارتباط میان سلول‌های کبدی را نیز تقویت کرد.
آیا این دارو می‌تواند از آلزایمر پیشگیری کند؟
این پرسش هنوز پاسخ قطعی ندارد.
اگرچه کاهش آمیلوئید بتا در خون یافته‌ای امیدوارکننده است، اما محققان هنوز ثابت نکرده‌اند که این درمان می‌تواند:
* از تشکیل پلاک‌های آمیلوئیدی در مغز جلوگیری کند.
* حافظه و عملکرد شناختی را بهبود دهد.
* خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد یا از آن پیشگیری کند.
این پژوهش روی موش‌های سالمند انجام شده و هنوز مشخص نیست نتایج آن در انسان نیز تکرار شود.
جمع‌بندی: آیا سلامت کبد می‌تواند بر سلامت مغز تأثیر بگذارد؟
این مطالعه بار دیگر اهمیت ارتباط میان کبد و مغز را برجسته می‌کند. به نظر می‌رسد کاهش توانایی کبد در پاک‌سازی برخی پروتئین‌ها با افزایش سن، ممکن است در فرآیندهای مرتبط با بیماری‌های مغزی نیز نقش داشته باشد.
البته برای اثبات این ارتباط و تبدیل این یافته به یک روش درمانی برای انسان، به مطالعات بیشتری نیاز است.
شاید در آینده، بهبود عملکرد کبد بتواند به یکی از مسیرهای تازه تحقیقات برای مقابله با بیماری آلزایمر تبدیل شود؛ اما فعلاً این یافته تنها یک نتیجه امیدوارکننده در مطالعات حیوانی است.
منبع: Journal of Biological Chemistry