حوزه/ استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه طلبگی تنها به معنای تحصیل علوم دینی و کسب مدرک علمی نیست، تصریح کرد: طلبه باید با خودشناسی، خودسازی، مسئولیت‌پذیری و پایبندی به عهد طلبگی، خود را برای خدمت به امام زمان(عج) و پذیرش مسئولیت‌های بزرگ دینی آماده کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام مسلم داودی‌نژاد، استاد حوزه و دانشگاه، در آیین افتتاحیه دومین اردوی فرهنگی‌تربیتی «راه دل» که به همت حوزه علمیه خواهران خراسان و ویژه طلاب خواهر جدیدالورود این حوزه، در رواق دارالهدایه حرم مطهر رضوی برگزار شد، با اشاره به اهمیت خودشناسی و شناخت ویژگی‌های شخصیتی، به تبیین برخی مهارت‌های ضروری برای زندگی طلبگی پرداخت.
وی در آغاز سخنان خود با طرح پرسش‌هایی درباره ویژگی‌های شخصیتی حاضران، به موضوعاتی همچون مسئولیت‌پذیری، توانایی دفاع از حق، مهربانی و زودرنجی اشاره کرد و خواستار توجه طلاب به شناخت دقیق‌تر روحیات و رفتارهای خود شد.
مهارت‌های ارتباطی؛ نخستین ضرورت در مسیر طلبگی
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه نخستین مهارتی که طلاب در بدو ورود به حوزه علمیه باید بیاموزند، صرفاً روش درس خواندن نیست، اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید از همان ابتدا مورد توجه قرار گیرد، شیوه ارتباط برقرار کردن با دیگران است؛ زیرا گاهی برخی رفتارها و اتفاقات در روابط انسانی می‌تواند بر تمام مسیر زندگی فرد تأثیر بگذارد.
وی با اشاره به تفاوت روحیات و فرهنگ افراد در محیط‌های مختلف، به‌ویژه در زندگی خوابگاهی، خاطرنشان کرد: ممکن است فردی در محیط جدید با افرادی روبه‌رو شود که روحیات، فرهنگ و شیوه رفتاری متفاوتی دارند و گاهی از یک جمله یا رفتار دیگران برداشت نادرستی داشته باشد و تصور کند که قصد تحقیر یا ناراحت کردن او را داشته‌اند؛ درحالی‌که ممکن است چنین قصدی در میان نباشد.
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد با تأکید بر ضرورت مدیریت احساسات و پرهیز از زودرنجی، تصریح کرد: نباید اجازه داد هر اتفاق یا سخنی، آرامش انسان را برهم بزند و انرژی او را از بین ببرد. بسیاری از مشکلاتی که در روابط روزمره با آن مواجه می‌شویم، قابل حل هستند و نباید برای مسائلی که راه‌حل دارند، بیش از اندازه غصه خورد.
وی با اشاره به یک ضرب‌المثل درباره مدیریت مشکلات، بیان داشت: مشکلی که قابل حل است، نیازی به غصه خوردن ندارد. این نگاه باید در زندگی فردی و اجتماعی تقویت شود تا انسان بتواند به جای درگیر شدن با ناراحتی‌ها، برای حل مسائل خود اقدام کند.
این استاد حوزه و دانشگاه همچنین مسئولیت‌پذیری را از دیگر ویژگی‌های ضروری برای طلاب دانست و گفت: انسان مسئولیت‌پذیر کسی است که اگر مسئولیتی به او واگذار شد، آن را جدی بگیرد و برای انجام درست آن تلاش کند. این ویژگی باید از همان ابتدای ورود به حوزه علمیه در وجود طلاب تقویت شود.
یادگیری، نوشتن و تکرار؛ سه اصل مهم در مسیر رشد
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد در ادامه با اشاره به اهمیت یادگیری و بهره‌گیری از فرصت‌های آموزشی، طلاب را به یادداشت‌برداری از مطالب مفید توصیه کرد و افزود: علم با نوشتن به دست می‌آید و امام صادق(علیه‌السلام) نیز بر اهمیت نوشتن در فراگیری علم تأکید فرموده‌اند.
وی با بیان اینکه شنیدن مطالب به‌تنهایی برای ماندگاری و بهره‌برداری از آن‌ها کافی نیست، خاطرنشان کرد: هنگامی که در کلاس درس یا یک جلسه آموزشی حضور پیدا می‌کنید، باید تمام توجه خود را به مطالب استاد معطوف کنید و نکات مهم را بنویسید. نباید اجازه دهید حواس‌پرتی و پرداختن به موضوعات غیرضروری، فرصت یادگیری را از شما بگیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه دومین اصل مهم در یادگیری را تکرار دانست و با تأکید بر اینکه تکرار، زمینه باور و ماندگاری مطالب را فراهم می‌کند، اظهار داشت: گاهی لازم است یک جمله یا مطلب را چندین بار تکرار کنیم تا به بخشی از باور و رفتار ما تبدیل شود.
وی با اشاره به تکرار روزانه برخی آموزه‌های دینی، از جمله اذکار نماز، بیان کرد: تکرار در زندگی انسان جایگاه مهمی دارد و بسیاری از آموزه‌هایی که هر روز با آن‌ها مواجه می‌شویم، از طریق همین تکرار در ذهن و وجود ما تثبیت می‌شوند.
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد با انتقاد از عادت برخی افراد به تکرار ناکامی‌ها و اتفاقات ناخوشایند در ذهن، گفت: انسان نباید با مرور مداوم اتفاقات منفی، آن‌ها را در ذهن خود تثبیت کند؛ بلکه باید به تکرار خوبی‌ها، شکرگزاری و یادآوری نعمت‌های الهی توجه داشته باشد.
وی در ادامه با دعوت طلاب به شکرگزاری، به نعمت آفرینش انسان اشاره کرد و افزود: باید خداوند را شکر کنیم که ما را انسان آفریده است و فرصت زندگی، انتخاب و حرکت در مسیر بندگی را در اختیارمان قرار داده است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به نعمت ایمان و پیروی از پیامبر اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و مکتب امیرالمؤمنین(علیه‌السلام)، حضور در شمار شیعیان و برخورداری از نعمت نماز و حجاب و عفاف را از دیگر زمینه‌های شکرگزاری دانست و بر ضرورت قدردانی از فرصت حضور در جوار بارگاه امام رضا(علیه‌السلام) تأکید کرد.
طلبگی؛ فرصتی برای خدمت به امام زمان(عج) و آمادگی برای مسئولیت دینی
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد با اشاره به جایگاه طلبگی و هویت معنوی طلاب، اظهار داشت: ورود به حوزه علمیه تنها به معنای انتخاب یک رشته تحصیلی یا کسب مدرک علمی نیست؛ بلکه طلبه با ورود به این مسیر، مسئولیتی دینی را بر عهده می‌گیرد و باید خود را برای خدمت به امام زمان(عج) آماده کند.
وی با تأکید بر اینکه عنوان طلبگی مسئولیت‌آور است، افزود: طلبه باید در پوشش، اخلاق، رفتار و ارتباطات خود دقت بیشتری داشته باشد؛ زیرا کسی که خود را در مسیر خدمت به امام زمان(عج) قرار می‌دهد، نمی‌تواند نسبت به اصلاح رفتار و سبک زندگی خود بی‌تفاوت باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه برخورداری از این جایگاه نیازمند تلاش و پرداخت هزینه معنوی و عملی است، خاطرنشان کرد: بهشت را به بها می‌دهند، نه به بهانه؛ بنابراین کسی که می‌خواهد در مسیر خدمت به امام زمان(عج) قرار گیرد، باید برای اصلاح خود، تحمل سختی‌ها و پایبندی به مسئولیت‌هایش تلاش کند.
وی با اشاره به اینکه مسیر طلبگی همواره با شرایط آسان و خوشایند همراه نیست، تصریح کرد: نباید تصور کنیم که در حوزه علمیه همه‌چیز مطابق میل ما پیش می‌رود؛ ممکن است گاهی با سخت‌گیری استاد، دشواری‌های تحصیل، دوری از خانواده یا مشکلات زندگی مواجه شویم، اما مهم این است که در چنین شرایطی نیز هدف خود را فراموش نکنیم و از مسیر خدمت به امام زمان(عج) فاصله نگیریم.
حجت الاسلام داودی‌نژاد با بیان اینکه طلبه باید خود را برای روزهای دشوار آماده کند، گفت: تا زمانی که شرایط زندگی مطابق میل ماست و همه‌چیز خوب پیش می‌رود، ماندن در مسیر چندان دشوار نیست؛ هنر انسان آن است که در زمان مواجهه با سختی‌ها نیز بر عهد و تصمیم خود پایبند بماند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه یاران خاص حضرت حجت(عج)، به عدد ۳۱۳ نفر و حضور ۵۰ بانوی یار در میان آنان اشاره کرد و گفت: ممکن است برخی از افرادی که در این جمع حضور دارند، در شمار کسانی باشند که در آینده مسئولیت‌های مهمی در مسیر یاری حضرت بر عهده خواهند داشت؛ ازاین‌رو هیچ‌کس نباید ظرفیت‌های معنوی و آینده خود را دست‌کم بگیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت دوران طلبگی، خاطرنشان کرد: طلبه باید بداند که برای چه هدفی وارد حوزه شده است و در کنار تحصیل علوم دینی، خود را برای انجام مسئولیت‌های بزرگ‌تر آماده کند.
وی با اشاره به اهمیت فراگیری معارف دینی و نقش طلاب در هدایت جامعه، اظهار داشت: اگر کسی بخواهد در مسیر آموزش و تبیین دین به مردم قدم بردارد، باید دانش و آمادگی لازم را کسب کند. کسانی که پیش از ظهور حضرت حجت(عج) برای رضای خداوند در حوزه‌های علمیه به فراگیری و تبیین معارف دین مشغول می‌شوند، از فرصت ارزشمندی برای آماده‌سازی خود و خدمت به دین برخوردارند.
تغییر از خود انسان آغاز می‌شود/ نقش انتخاب‌ها و دوستان در عاقبت‌به‌خیری
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد در ادامه با اشاره به قانون «۶۰، ۲۰، ۲۰» در اصلاح رفتار و روابط انسانی، بیان داشت: اگر می‌خواهیم اطرافیان خود را تغییر دهیم، ابتدا باید از خودمان آغاز کنیم. بخش عمده تلاش انسان باید صرف اصلاح رفتار و شخصیت خودش شود و در کنار آن، با صبوری و مدارا، برای اصلاح روابط و رفتار دیگران نیز تلاش کند.
وی با تأکید بر اینکه انسان باید سهم خود را در تغییرات زندگی بشناسد، افزود: همه اتفاقات زندگی در اختیار ما نیست؛ برای مثال، انسان در انتخاب خانواده یا محل تولد خود نقشی نداشته است، اما در بسیاری از تصمیم‌ها و رفتارهایی که آینده او را شکل می‌دهند، اختیار و مسئولیت دارد.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه انسان توانایی تغییر و اصلاح خویش را دارد، تصریح کرد: همه ما در زندگی قادر به تغییر هستیم. می‌توانیم با تلاش، رفتارهای نادرست را کنار بگذاریم و مسیر تازه‌ای را آغاز کنیم؛ بنابراین نباید تصور کنیم که شخصیت و رفتار ما تغییرناپذیر است.
وی با اشاره به اهمیت انتخاب دوستان و تأثیر محیط اجتماعی بر سرنوشت افراد، خاطرنشان کرد: گاهی یک دوستی نامناسب می‌تواند انسان را از مسیری که برای خود انتخاب کرده است، دور کند و حتی آینده او را تغییر دهد؛ ازاین‌رو طلبه باید در انتخاب دوستان و افرادی که با آنان ارتباط دارد، دقت کند.
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد در همین زمینه به ماجرای مجید قربانخانی اشاره کرد و با بیان اینکه این فرد پس از سفر اربعین به کربلا، دچار تحول روحی شد، اظهار داشت: انسان گاهی در اثر یک ارتباط معنوی و یک تصمیم جدی، مسیر زندگی خود را تغییر می‌دهد و به انسانی متفاوت تبدیل می‌شود.
وی همچنین با اشاره به ماجرای شهید مرتضی کریمی، از تأثیر دوستان مؤمن و همراهی با انسان‌های اهل ایمان در تغییر مسیر زندگی سخن گفت و افزود: گاهی یک دوست خوب می‌تواند زمینه تحول انسان را فراهم کند و او را به سمت انتخاب‌های بزرگ و ارزشمند سوق دهد.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه طلاب باید مراقب انتخاب‌های خود باشند، گفت: نباید تصور کنیم که صرف ورود به حوزه علمیه، تضمینی برای باقی ماندن در مسیر درست است؛ بلکه انسان باید تا آخرین لحظه مراقب رفتار و تصمیم‌های خود باشد و همواره برای حفظ ارتباط معنوی با امام زمان(عج) تلاش کند.
وی با بیان اینکه اصلاح رفتار نباید به آینده موکول شود، اظهار داشت: برخی افراد تصمیم می‌گیرند تغییر را از روزهای آینده آغاز کنند؛ درحالی‌که بهترین زمان برای اصلاح، همین امروز است. اگر اکنون فرصت حضور در جوار امام رضا(علیه‌السلام) و آغاز یک تحول درونی فراهم شده است، نباید آن را به تأخیر انداخت.
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد در ادامه با اشاره به ضرورت برنامه‌ریزی برای تغییر، طلاب را به مشخص کردن رفتارهای نادرست و تلاش برای کنار گذاشتن آن‌ها دعوت کرد و گفت: انسان ابتدا باید بداند چه رفتاری را می‌خواهد تغییر دهد؛ سپس با اراده و استمرار، برای اصلاح آن اقدام کند.
وی نخستین گام در مسیر تغییر را اصلاح خویشتن دانست و خاطرنشان کرد: کسی که می‌خواهد دیگران را هدایت کند، پیش از هر چیز باید از خودش آغاز کند. طلبه نباید صرفاً به دنبال تغییر دیگران باشد، بلکه باید بداند که خود او نیز نیازمند رشد، اصلاح و تربیت است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه استادان و مربیان در مسیر تربیت طلاب، از آنان خواست قدر فرصت خدمت به طلاب و همراهی با نسل جدید حوزه را بدانند و این مسئولیت را زمینه‌ای برای عاقبت‌به‌خیری خود تلقی کنند.
وی در بخش پایانی سخنان خود با دعوت طلاب به توسل و توکل به اهل‌بیت(علیهم‌السلام)، بر ضرورت درخواست از امام رضا(علیه‌السلام) برای قرار گرفتن در مسیر صحیح طلبگی تأکید کرد و گفت: باید از امام رضا(علیه‌السلام) بخواهیم که ما را در این مسیر بپذیرد و برای خدمت به امام زمان(عج) یاری کند.
حجت‌الاسلام داودی‌نژاد با اشاره به روایتی درباره امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) و ماجرای جوانی که در اثر نگاه محبت‌آمیز حضرت دچار تحول شد، بر تأثیر محبت و عنایت اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در تغییر مسیر انسان تأکید کرد و طلاب را به امیدواری به رحمت و توجه این خاندان فراخواند.
وی همچنین با اشاره به مصائب حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) و مظلومیت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام)، بخشی از سخنان خود را به بیان روایتی از روزهای پایانی عمر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) اختصاص داد و از طلاب خواست با تأمل در این مصائب، پیوند قلبی خود را با اهل‌بیت(علیهم‌السلام) تقویت کنند.